ส่อง เทรนด์โบนัส ปี 2022 ธุรกิจใดเป็นแชมป์สายเปย์ และการปรับตัวของ HR กับเกณฑ์จ่ายเงินเดือนที่เปลี่ยนไป

เมื่อถึงสิ้นปีทีไร นอกเหนือจากการมองหาที่เฉลิมฉลองส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่แล้ว สำหรับมนุษย์เงินเดือน คงไม่มีอะไรที่รอคอยกันไปมากกว่า โบนัส ที่ควรได้รับทุกปีเป็นเงินสมนาคุณ ทว่า ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมานี้ แทบทุกธุรกิจต่างได้รับบาดเจ็บ สะบักสะบอมไปตามๆ กันจากวิกฤตโรคระบาด ปัจจัยนี้จึงส่งผลไม่น้อยกับ เทรนด์โบนัส ปี 2022 ประกอบกับภาวะเศรษฐกิจที่ถดถอยทั้งในระดับโลกและในประเทศไทยเองด้วย

แต่อย่างไรก็ตาม จากการสำรวจการขึ้นเงินเดือนและ เทรนด์โบนัส ปี 2022 ท่ามกลางวิกฤตโควิด-19 ซึ่งจัดทำโดย สมาคมการจัดการงานบุคคลแห่งประเทศไทย (PMAT) ร่วมกับองค์กรชั้นนำในแวดวงการบริหารทรัพยากรบุคคล ได้แก่ Mercer, Aon และ MAC ได้เปิดเผยผลสำรวจที่เป็นไปในทางบวกว่า “บริษัทส่วนใหญ่ยังมีความสามารถในการทำกำไร จึงมีกำลังที่จะขึ้นเงินเดือนและจ่ายโบนัสให้พนักงานได้ตามปกติ ถึงแม้ว่าตัวเลขจะไม่หวือหวานักก็ตาม”
นอกจากนั้น การสำรวจในครั้งนี้ ยังได้เผยประเด็นสำคัญที่เชื่อว่าหลายคนอยากรู้ นั่นคือ แล้วอุตสาหกรรมอะไรที่เข้าข่าย “สายเปย์” จ่ายเงินเดือน-โบนัส ให้กับพนักงานมากที่สุด และเรื่องของ เทรนด์โบนัส 2022 ที่มีความเปลี่ยนแปลงจากเกณฑ์การจ่ายโบนัสในช่วงเวลาปกติไปไม่น้อยเลย เนื่องจากแทบทุกองค์กรต้องปรับเกณฑ์ชี้วัดการให้โบนัส เพื่อจูงใจให้พนักงานทำงานอย่างมีประสิทธิภาพในช่วงเวลาที่ท้าทายนี้

5 อุตสาหกรรม “สายเปย์” และแนวโน้มการจ่ายเงินเดือน ปี 2022

จักรชัย บุญยะวัตร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Mercer ประเทศไทย บริษัทที่ปรึกษาการบริหารจัดการองค์กร เปิดเผยถึงผลสำรวจการขึ้นค่าจ้าง เงินเดือน และโบนัส ว่า
“จากการเก็บข้อมูลบริษัทต่างๆ ในเดือน มิ.ย. 2021 ที่ผ่านมา ตัว merit increase หรือ เงินเพิ่มเนื่องจากประสิทธิภาพในการทำงานดีขึ้น มีค่าเฉลี่ยทุกอุตสาหกรรมอยู่ที่ 4% คาดการณ์ปีหน้าอยู่ที่ 4.5% และ salary increase หรือการขึ้นเงินเดือน ก็ใกล้เคียงกันคือ 4-5% โดยบริษัทส่วนใหญ่ตั้งงบการจ่ายไว้ 4%”
“ตัวเลขที่น่าสนใจคือเรื่องของ turn over ในปีนี้ ที่มีคนสมัครใจลาออกไม่เยอะ แต่คนที่ไม่ได้สมัครใจลาออกกลับมีเยอะกว่าคนอยากลาออก ทั้งที่โดยภาพรวมแล้วปีนี้น่าจะยังดี เหตุผลที่คนไม่อยากไปแต่จำใจต้องไปมีเยอะ เพราะมีการควบรวมกิจการหลากหลายจากบริษัทน้อยใหญ่ นี่จึงเป็นแรงบีบให้คนลาออก”
“โดยอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับยานยนต์ มีจำนวนคนที่สมัครใจลาออก กับไม่ได้สมัครใจลาออกใกล้เคียงกัน หนึ่งในประเด็นหลักมาจากการที่บริษัทย้ายฐานการผลิตไปอยู่ที่อื่น ทำให้เป็นแรงกดดันให้คนต้องลาออก”
เมอร์เซอร์บอกว่า เป็นครั้งแรกในรอบทศวรรษที่ปี 2021 นี้มีจำนวนคนสมัยใจลาออกน้อยกว่า 10% สาเหตุหลักมาจากโควิด-19 ทำพิษ ทำให้คนต่างเกาะเก้าอี้ตัวเองไว้เหนียวแน่น เป็นไปตามสภาพการเศรษฐกิจและสังคมปัจจุบัน ขณะที่ตัวเลขกลุ่มคนที่ถูกบีบให้ลาออกเริ่มมีสูงขึ้น โดยในปีนี้อาจมีคนลาออก 4-5%
มาถึง 5 อุตสาหกรรมแรกที่จ่ายเงินเดือนสูงสุด จากการสำรวจของเมอร์เซอร์ ได้แก่ หนึ่ง อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับไฮเทคโนโลยี สอง ธุรกิจยา สาม ธุรกิจเคมีคอล สี่ อุตสาหกรรมการผลิตสินค้าอุปโภคบริโภค และห้า ธุรกิจประกันชีวิตและยานยนต์ โดย คุณจักรชัย อธิบายเพิ่มเติมว่า

“ยานยนต์ดูเหมือนจะจ่ายน้อยกว่าค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรม แต่จริงๆ แล้วเป็นอุตสาหกรรมที่ต้องใช้คนมาก ตัวหารก็เลยมาก แต่ในความเป็นจริง ยานยนต์ก็ไม่ได้จ่ายแตกต่างกันจากอันดับต้นๆ มากนัก”

“นอกจากนั้น ในส่วนของสถิติระดับโลก มีคาดการณ์ภาพรวมของการขึ้น merit increase ในหลายประเทศของเอเชีย ประจำปี 2022 พบว่า หลายประเทศยังคงจ่ายเงินเดือนสูงขึ้นจากปีนี้ เช่น เวียดนาม 7% อินโดนีเซีย 5-6% อินเดีย 8% สาเหตุที่ตัวเลขดูสูง เป็นไปตามอัตราเงินเฟ้อของแต่ละประเทศนั่นเอง”
“ขณะที่ประเทศไทยเองมีแนวโน้มขยับสูงขึ้นเล็กน้อย จากปีนี้ที่จ่ายกันอยู่ที่ 4.4% ปีก่อนหน้า 4.2% เป็นการเก็บข้อมูลในไตรมาส 3 ของปีนี้ โดยประเมินว่าถ้าเกิดสถานการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ขึ้นในไตรมาสสุดท้ายของปี งบประมาณการจ่ายอาจปรับลดลงได้”
“สรุปว่า ตัว merit increase ยังเป็นความท้าทายสำหรับเมืองไทย ที่ตัวเลขการจ่าย 4-4.5% ตามงบฯ ที่ตั้งไว้ เพราะต้องมาลุ้นกันว่าเศรษฐกิจบ้านเรา จะกลับมาดีขึ้นมากน้อยแค่ไหน? ถ้าดีก็สามารถจ่ายได้ตาม 4.5% แต่ถ้าไม่ใช่ก็ลดหลั่นกันไป”
“ในเรื่องของการจ่ายผลตอบแทน เทรนด์ที่มาแน่ๆ คือ การจ่ายตามทักษะในอนาคต ขณะที่ flexible working hour เป็นประเด็นที่มาแน่นอน HR ต้องกลับไปประเมินค่างานใหม่ เพราะผลตอบแทนเป็นตัวผลักดันพฤติกรรมของคน และผลการปฏิบัติงานจริงๆ ถือเป็นเรื่องที่ต้องพิจารณากันให้มาก เพราะถ้าจ่ายน้อยเกินไป ก็ไม่เกิดแรงจูงใจในการทำงาน คนไม่อยากผลักดันธุรกิจร่วมกับบริษัท”

ข่าวดี ปี 2022 เมื่อแนวโน้มการจ่ายเงินเดือนขยับสูงขึ้น

ต่อมา วรกิต เตชะพะโลกุล ที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญ โครงการสำรวจค่าตอบแทนรวมรายตำแหน่ง (Total Remuneration Survey) สมาคมการจัดการงานบุคคลแห่งประเทศไทย (PMAT) ได้สรุปตัวเลขการปรับค่าจ้าง merit increase ประจำปี 2021 ว่า
“การปรับค่าจ้างเงินเดือนตามประสิทธิภาพการทำงาน อยู่ที่ 4-5% และมีการจ่ายจริงอยู่ที่ 4% จากบริษัทที่เข้าร่วมสำรวจ 103 ราย ซึ่งถึงแม้ว่าจะลดลง แต่ก็ยังมีการขึ้นเงินเดือนอยู่ สาเหตุหลักคือปีนี้หลายบริษัทมีงบประมาณน้อยลง จึงพยายามบริหารเงินที่มีอยู่อย่างจำกัดนี้อย่างมีประสิทธิภาพ และคาดการณ์ว่าปีหน้าเงินเดือนจะขยับขึ้น 4%”

“ในส่วนของโบนัสคงที่ มีการจ่ายกันในปีนี้ 1.3 เดือน ขณะที่ โบนัส ปี 2022 คาดว่าจะปรับลดลงเล็กน้อยเป็น 1.2 เดือน โดยมีแนวโน้มว่าหลายบริษัทอาจจะทยอยยกเลิกการจ่ายการันตีโบนัส เพื่อให้สอดคล้องกับสภาวะการดำเนินงาน โดยวิธีการปรับลด ไม่ได้ไปตัดออกดื้อๆ แต่จะเอาไปรวมอยู่ในเงินเดือน ซึ่งพนักงานก็จะไม่ได้เสียโอกาสไปเสียทีเดียว เพราะจะทำให้ฐานเงินเดือนโตขึ้น สามารถเอาไปคำนวณกับฐานรายได้ในส่วนอื่นๆ ได้”
“ตัวของโบนัสผันแปรคาดการณ์ว่าจะจ่ายกันในปี 2022 เฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 2.45 เดือน ลดลงจากปีนี้ ซึ่งอยู่ที่ 2.7 เดือน ปี 2020 อยู่ที่ 2.73 เดือน เพราะตลอดปีนี้เราเจอผลกระทบจากโควิด-19 ค่อนข้างมาก เทียบกับปีก่อนหน้าที่กระทบเพียงเล็กน้อย เพราะโควิด-19 เริ่มมาระบาดหนักๆ เอาหลังเดือนมี.ค. 2021 เป็นต้นมา”
“และหลายบริษัทมีการจ่ายเงินเดือนใหม่ จ่ายโบนัสก้อนใหญ่ไปบ้างแล้วในปี 2020 ทำให้ตัวเลขการขึ้นเงินเดือนและโบนัสตอนต้นปี 2021 ยังสูงอยู่ แต่ปีหน้าคาดการณ์ว่าตัวโบนัสผันแปรจะปรับลดลงเหลือ 2 เดือน ถือเป็นนิมิตหมายใหม่ของการสำรวจ เพราะหลายปีที่ผ่านมานี้ การคาดการณ์โบนัสส่วนใหญ่จะเพิ่มขึ้น หรืออย่างน้อยก็เท่าเดิม แต่ปีนี้คาดการณ์ว่าปีหน้าตัวโบนัสจะลดลงพอสมควร แต่ก็ต้องรอดูกันต่อไป เพราะพอถึงเวลาจ่ายจริงๆ เป็นตัวเลขเท่าไหร่ก็ไม่มีใครรู้”

เทรนด์โบนัส ปี 2022 กับ 6 แนวโน้มสำคัญ กำหนดทิศทางงาน HR ในปีหน้า

กลุ่มธุรกิจที่จ่ายโบนัสคงที่สูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ปิโตรเคมีภัณฑ์ สินค้าอุปโภคบริโภค และเกษตรอุตสาหกรรมอาหาร ที่ควักกระเป๋าจ่ายกันอยู่ในราว 1.5 เดือน ปีหน้าคาดการณ์ว่าจะจ่ายมากขึ้นเป็น 2 เดือนในกลุ่มอุตสาหกรรม และกลุ่มปิโตรเคมีภัณฑ์ ยังยืนพื้นการจ่ายอยู่ที่ 1.5 เดือน
สำหรับโบนัสผันแปรตามผลงาน ในปี 2021 นี้ ยานยนต์จ่ายสูงสุด 4 เดือน รองลงมา เทคโนโลยี 2.5 เดือน ตามด้วยพาณิชยกรรมและการบริการ 2.4 เดือน คาดการณ์ปีถัดไป ยานยนต์ยังคงครองแชมป์สูงสุด รองลงมา ปิโตรเคมี และสินค้าอุปโภคบริโภค ตามลำดับ

ในประเด็นสุดท้าย PMAT ยังได้สรุปเทรนด์ HR ปี 2022 ในประเทศไทย ซึ่งประกอบด้วย 6 แนวโน้มสำคัญๆ คือ
  • เงินเดือนกับโบนัสที่ให้พนักงาน เริ่มโฟกัสไปที่ performance bonus หรือโบนัสผันแปรมากกว่าโบนัสคงที่
 และแนวโน้มโบนัสคงที่จะค่อยๆ ลดลง เหลือแค่บริษัทข้ามชาติที่มีโบนัสคงที่ เพราะรับนโยบายมาจากบริษัทแม่ เหตุผลที่ลดโบนัสคงที่ เพราะเป็นต้นทุนดิ้นไม่หลุด ทำอย่างไรถึงจะบริหารต้นทุนคงที่ให้คล่องตัวมากขึ้น ก็ต้องปรับให้เป็นโบนัสผันแปร ขณะที่แนวโน้มการขึ้นเงินเดือนตลอด 3 ปีนี้ ตั้งแต่ 2020-2022 เริ่มปรับตัวมาใกล้เคียงกัน มีลดลงบ้างเล็กน้อย
  • เริ่มเคลื่อนตัวไปสู่การจ่ายเงินเพื่อให้ได้ผลงาน
หลายบริษัทให้ความสำคัญกับการจ่ายเงินเดือนตามค่างาน บางที่จ่ายตามทักษะ เช่น ระดับ 1 ระดับ 2 ระดับ 3 ค่าตอบแทนก็จะต่างกัน ถ้าฝีมือตกลงเมื่อไหร่ค่าตอบแทนก็จะลดลงไปด้วย หรือจ่ายตาม competency เช่น พูดภาษาต่างประเทศภาษาที่ 3 หรือ 4 ได้ แต่ถ้าย้ายไปทำงานที่ไม่ได้ใช้ภาษา เงินส่วนนี้ก็จะถูกถอดออกไป รวมถึงการจ่ายตาม outcome หรือ output ที่เรียกว่าเป็น performance driven item เช่น การให้เปอร์เซ็นต์ ให้ค่าคอมจากการทำงาน หรือให้โบนัสระยะสั้นที่วัดผลงานชัดเจนว่าพอจบโปรเจกต์แล้ว พนักงานสามารถทำผลงานอะไรได้บ้าง

  • ปรับให้เป็น Short term pay ให้สอดคล้องกับผลลัพธ์
เพราะหลายบริษัทเริ่มมองว่า การจ่ายโบนัสรายปี มันนานเกินไป เริ่มจ่ายเร็วขึ้นเป็นรายไตรมาส บางแห่งจ่ายโบนัสรายเดือน เรียกว่า commission bonus หรือจ่ายเป็น project intensive ในงานขาย
  • หลายบริษัทเริ่มมองว่าค่าตอบแทนต้องมีความคล่องตัว ปรับเปลี่ยนได้ และโปร่งใส
HR เริ่มมานั่งทบทวนแนวคิดหลักการต่างๆ ว่า มีอะไรบ้างต้องปรับ การเปลี่ยนค่าตอบแทนของบริษัท ให้สอดคล้องกับนโยบายองค์กร และแนวทางการดำเนินธุรกิจ ต้องมาวางรากฐานกันใหม่ให้ชัดเจนและรัดกุม
  • ทำทุกทางให้เกิด adaptable pay คือขึ้นก็ได้ ลงก็ได้
โดยอิงตามข้อกฎหมาย หรือปรับค่าตอบแทนตัวอื่นให้เหมาะสม
  • การสื่อสารเป็นเรื่องสำคัญที่ทำให้เกิดความโปร่งใส
แต่ก็ไม่ได้แปลว่าต้องเอาเงินเดือนพนักงานไปเปิดเผย แต่ต้องอธิบายให้พนักงานเข้าใจว่า บริษัทมีหลักการอย่างไร ในการบริหารค่าตอบแทน การที่จะสื่อสารได้ดีและชัดเจน บริษัทจะต้องมีแนวคิดหลักการที่ถูกต้องเสียก่อน

ที่มา : รายงานการสำรวจ จาก สมาคมการจัดการงานบุคคลแห่งประเทศไทย (PMAT)

ไม่ตกเทรนด์ความเปลี่ยนแปลงในโลกการทำงาน คลิกอ่านต่อ

โภชนาการที่เหมาะสม กับแต่ละอาชีพ เพื่อการทำงานที่ราบรื่นในยุควิกฤตโรคระบาด

ห้ามพลาด! นี่คือทักษะที่คนหนุ่มสาวต้องมี ถ้าอยากทำงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Green Jobs) ในอนาคต

วิกฤตแบบนี้! คนรุ่นใหม่ทักษะสูงอยากทำงานกับบริษัทไหนและต้องการเงินเดือนเท่าไหร่

Previous articleสาลิกาคาบข่าว Vol.340
Next articleทำไม? ประเทศไทยต้องมีอุตสาหกรรม EV conversion
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์