หลักคิดของการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ซึ่งให้ความสำคัญเป็นอย่างมากกับ “แหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียน”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แนวทางแบบ Active Learning ที่ต่างจาก Passive Learning ซึ่งเป็นการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 20
ที่ “ผู้สอน” ยืนหันหลังให้กระดานดำ หันหน้าเข้าหา “ผู้เรียน” และพูดคนเดียวจนหมดคาบเรียน!
เปลี่ยนมาเป็น Active Learning หรือการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเน้นรูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานกิจกรรม หรือ Activity-Based Learning
ที่นอกจากจะเป็นการส่งเสริมจัดการกิจกรรมในห้องเรียนแล้ว ยังเป็นการสนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้นอกห้องเรียนอีกด้วย
ในอดีต หลายคนก็คงเคยผ่านการทัศนศึกษานอกสถานที่ ไม่ว่าจะเป็นท้องฟ้าจำลอง พิพิธภัณฑ์ หรือค่ายลูกเสือ แต่นั่นก็จัดกันปีละครั้งสองครั้งเท่านั้น
ต่างจากในปัจจุบัน ที่หลายโรงเรียน มีการจัดกิจกรรมนอกสถานที่ถี่ขึ้นกว่าในอดีต เพื่อให้สอดรับกับแนวคิดการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 นั่นเอง
ดังตัวอย่างหนึ่งซึ่งน่าสนใจนำมาเล่าสู่กันฟังกับแฟนพันธุ์แท้ SALIKA กันในตอนนี้ครับ
นั่นก็คือ โครงการ Kid-Driven Gardens ของ City Blossoms
City Blossoms องค์กรไม่แสวงหากำไร หรือ A Nonprofit Organization (NPO) มีเป้าหมายเพื่อนำธรรมชาติมาสู่เด็กๆ ที่อาจขาดแคลนพื้นที่สีเขียวครับ
ที่ช่วงที่ผ่านมา City Blossoms ได้ช่วยสร้างพื้นที่สีเขียวในโรงเรียนประถมศึกษา 7 แห่ง โรงเรียนมัธยมศึกษา 2 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอีก 18 แห่งทั่วกรุง Washington
นอกจากจะสร้างพื้นที่สีเขียวแล้ว City Blossoms ยังจัดบรรยากาศการเรียนรู้ โดย “นักการศึกษา” ของ City Blossoms ที่จะสอนบทเรียนให้แก่เด็กๆ
โดยมุ่งเน้นในเรื่องการทำสวน และสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ
เป็นที่ทราบกันดี กับคำว่า “เมืองใหญ่” นั้น ล้วนเป็น “ศัตรู” กับ “สิ่งแวดล้อม” แบบสุดๆ
และน่าจะไม่ใช่สถานที่ที่ดี สำหรับการเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
ทว่า City Blossoms หาได้คิดเช่นนั้นไม่
เพราะ City Blossoms กำลังพยายามเปลี่ยนแปลงทัศนคติที่ไม่ดีที่ผู้คนมีต่อ “เมืองใหญ่”
Tara McNerney อดีตคุณครู ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการ City Blossoms บอกว่า City Blossoms เน้นการสอนบทเรียนเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และทักษะการใช้ชีวิตอย่างถูกสุขลักษณะ เช่น การทำอาหาร หรือการแสดงออกทางด้านศิลปะ
“ภายในสวนของเรา เด็กๆ สามารถเรียนรู้แนวคิดด้านสิ่งแวดล้อม เช่น วงจรชีวิตของพืช หรือระบบนิเวศ ส่วนคุณครู ก็สามารถใช้พื้นที่สีเขียวในการสอนวิชาการอ่าน อาทิ การอ่านหนังสือที่เกี่ยวกับสวน หรือการเรียนรู้คำศัพท์เกี่ยวกับธรรมชาติ และแม้แต่วิชาคณิตศาสตร์ ก็สามารถสอนในสวนได้เช่นเดียวกัน” Tara McNerney กระชุ่น
นโยบายหลักของ City Blossoms ก็คือ การมุ่งเน้นทำงานร่วมกับโรงเรียนในท้องถิ่นเป็นระยะเวลา 3-4 ปี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การช่วยโรงเรียนในการสร้างและดูแลสวน
ซึ่งทาง City Blossoms จะเป็นผู้เริ่มต้นให้ และทางโรงเรียนจะเป็นผู้ดูแลสวนอย่างเต็มตัวด้วยตนเองต่อไป
Tara McNerney เผยว่า City Blossoms ร่วมมือกับโรงเรียนต่างๆ ที่เข้าใจถึงความสำคัญของ “การศึกษานอกห้องเรียน” และต้องการให้สวนเหล่านั้นอยู่ในโรงเรียนไปอีกนานหลายปี
City Blossoms วางกรอบความร่วมมือเอาไว้ว่า นอกจากโรงเรียนแล้ว หน้าที่บำรุงรักษาสวน ถือเป็นภารกิจของชุมชนในระยะยาว
Isa Zambrano ผู้ทำหน้าที่ดูแลพื้นที่ชุมชนให้กับ City Blossoms กล่าวว่า แน่นอนว่า ท้ายที่สุดแล้ว City Blossoms ไม่ได้อยู่ในพื้นที่ตลอดเวลา ดังนั้น ชุมชนจึงมีหน้าที่โดยตรงเรื่องการดูแลสวน
“นอกจากสวน ซึ่งเป็นเรื่องในเชิงรูปธรรม สิ่งที่ต้องดำเนินไปควบคู่กันเสมอก็คือ เรื่องในเชิงนามธรรม นั่นก็คือวัฒนธรรมของแต่ละชุมชนนั่นเอง” Isa Zambrano สรุป
เช่นเดียวกับ Kendra Hazel ผู้ดูแลสวนชุมชนอีกคน ชี้ว่า ปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นเด็กเล็กๆ หรือผู้สูงอายุ ต่างก็เข้ามามีส่วนร่วมกับพื้นที่สีเขียวของชุมชน
“เช่น ในระหว่างการเรียนทำอาหาร คนในชั้นเรียนจะเล่าถึงอาหารจานพิเศษ ที่มีเฉพาะในวัฒนธรรมของตน” Kendra Hazel กล่าว
ดังนั้น สวนชุมชนของ City Blossoms จึงแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายของวัฒนธรรมในกรุง Washington สถานที่ซึ่งรวบรวมผู้คนที่หลากหลายเข้าไว้ด้วยกันมาช้านาน
นอกจากเรื่องกายภาพอย่างการสร้างสวนสวยกลางเมืองใหญ่ Washington กำลังเผชิญหน้ากับปัญหา Food Desert
Food Desert หมายถึง พื้นที่ยากจนที่ผู้อยู่อาศัยไม่สามารถเข้าถึงอาหารที่ดีต่อสุขภาพได้ ซึ่งมีมากถึง 15% ของ Washington
Food Desert จึงปัญหาใหญ่ของ Washington ปัจจุบัน เนื่องจาก Supermarket ที่ใกล้ที่สุดจะอยู่ห่างออกไปกว่า 1.6 กิโลเมตร
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Zone 7 และ Zone 8 สองพื้นที่ซึ่งยากจนที่สุดของ Washington มี Supermarket อยู่เพียง 3 แห่งต่อประชากร 160,000 คน
Tara McNerney กลับมาเล่าให้เราฟังต่อว่า สวน 7 แห่งของ City Blossom ตั้งอยู่ใน Zone 7 และ Zone 8
“ดังนั้น ภารกิจส่วนหนึ่งของ City Blossom นอกจากการปลูกไม้ประดับแล้ว เรายังให้ความสำคัญกับไม้ประแดก หรือพืชทานได้อีกด้วย” Tara McNerney กล่าว และว่า
ผลทางตรงของโครงการไม้ประแดก คือการผลิตอาหารสด และดีต่อสุขภาพให้แก่คนยากคนจนใน Zone 7 และ Zone 8
“ส่วนผลทางอ้อมก็คือ เด็กๆ จะได้เรียนรู้วิธีปลูก และกระบวนการเก็บเกี่ยวพืชผลผ่านโปรแกรม Mighty Greens ของ City Blossoms”
นอกจากนี้ เด็กๆ ยังมีรายได้จากการขายผัก และสมุนไพร ที่ตลาดเกษตรกรในท้องถิ่นอีกด้วย Tara McNerney ระบุ
ทุกวันนี้ แม้ว่าเป้าหมายหลักของ City Blossoms คือการสอนวิชาธรรมชาตินอกห้องเรียนให้แก่เด็กๆ ทว่า สมาชิกในครอบครัวก็สามารถเข้าร่วมได้อย่างเสรี
Kendra Hazel ผู้ดูแลสวนของ City Blossoms กลับมาสนทนากับเราว่า ช่วง COVID ระบาดหนัก เราพบว่า ผู้คนเก็บกดมาก พวกเขาต้องการใช้เวลาอยู่ข้างนอกเพื่อสัมผัสกับธรรมชาติ
“ชาว Washington ตื่นตัวกับความจริงที่ว่า พื้นที่สีเขียวมีความสำคัญมากในชุมชนของตน นอกจากนี้ยังตระหนักถึงผลดีของการได้อยู่นอกบ้าน”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การได้ตัดขาดจากเทคโนโลยี และถอดรองเท้าเหยียบดิน มันเป็นอะไรที่ Amazing มากจริงๆ Kendra Hazel ทิ้งท้าย
ภาพประกอบจาก : cityblossoms.org

















