แม้การเกิดขึ้นของ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี จะมีเป้าหมายสนับสนุนการลงทุนในกลุ่มอุตสาหกรรมสมัยใหม่ ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ผสมผสานนวัตกรรมการบริหารจัดการเพื่อไม่ให้มีของเสียเหลือทิ้ง แต่เหตุการณ์ในอดีตที่หลายอุตสาหกรรมเคยทำไว้ ทำให้ชาวบ้านหวาดผวา ไม่กล้าเปิดรับความเปลี่ยนแปลง สิ่งที่จะทำให้ชาวบ้านไว้วางใจก็คือการได้รับคำอธิบายที่ชัดเจนจากผู้นำชุมชนว่า อีอีซี คืออะไร มีวิธีดำเนินการอย่างไร และ สร้างประโยชน์กับชุมชนอย่างไร
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา การร่วมทริปกับสื่อมวลชนในพื้นที่ อีอีซี ลงพบปะผู้นำชุมชน 3 จังหวัดคือ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และ ระยอง ได้มีโอกาสพูดคุยกับผู้นำชุมชนหลายคน อาทิ ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน ปลัด อบต. สมาชิก อบจ. ฯลฯ ถึงแนวทางการพัฒนาชุมชนให้สอดคล้องกับการเติบโตของ อีอีซี ซึ่งผู้นำชุมชนหลากหลายพื้นที่ต้องทำความเข้าใจกับการเกิดขึ้นของ อีอีซี ว่าแนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมยุคใหม่เป็นอย่างไร จะทำให้วิถีชีวิตของชุมชนเปลี่ยนแปลงไปมากน้อยแค่ไหน จะช่วยสร้างความมั่นคงด้านรายได้ ช่วยให้ชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านดีขึ้นอย่างไร ในขณะเดียวกัน ผู้นำชุมชนก็ต้องปกป้องชุมชนหรือท้องถิ่น หากเห็นว่าโครงการใดของ อีอีซี อาจส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิต สิ่งแวดล้อม หรือวัฒนธรรมดั้งเดิมของท้องถิ่น ด้วยการส่งเสียงสะท้อนไปยังหน่วยงานในพื้นที่แก้ไขปรับปรุงให้สอดคล้องและอยู่ร่วมกันได้ พร้อมกันนี้ ผู้นำชุมชนก็ต้องนำสิ่งที่ อีอีซี กำลังดำเนินงาน ไปบอกกล่าวกับชาวบ้านในพื้นที่ของตัวเองว่า อีอีซี กำลังทำอะไร เพื่ออะไร และมีประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชนอย่างไร รับฟังเสียงสะท้อนทั้งที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย เพื่อส่งข้อมูลเหล่านั้นกลับไปยังสำนักงาน อีอีซี ดำเนินการจัดปรับนโยบายให้มีความสมดุล
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา นับตั้งแต่เกิดโครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก เครือข่ายผู้นำชุมชนจึงเป็นสิ่งที่ผู้บริหาร อีอีซี ให้ความสำคัญอย่างมาก เพราะเปรียบเสมือนกระจกเงา และ เป็นจิ๊กซอว์สำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูลการพัฒนา อีอีซี กับความต้องการของชาวบ้านให้สอดคล้องกัน ช่วยให้การพัฒนาเดินหน้าได้อย่างต่อเนื่อง ไม่เกิดแรงต่อต้านเพราะได้รับข้อมูลบิดเบือน ได้รับคำอธิบายเมื่อมีข้อสงสัย กระทั่งโครงการพัฒนา อีอีซี ระยะที่ 1 ประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย
ปัจจุบันอีอีซีเข้าสู่การพัฒนาระยะที่ 2 (2565-2569) สำนักงานคณะกรรมนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) จึงจับมือกับสถาบันพระปกเกล้า เสริมเขี้ยวเล็บผู้นำชุมชนเครือข่าย อีอีซี ด้วยการพัฒนา “หลักสูตรวุฒิบัตรการพัฒนาความสามารถผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” เสริมความแข็งแกร่งด้านข้อมูล อีอีซี แก่ผู้นำ อปท. ผู้นำชุมชนในพื้นที่ และพัฒนาสู่การเป็น e-Government

ดร.คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการ สกพอ. กล่าวถึงการจับมือกับสถาบันพระปกเกล้า ว่า สกพอ.เล็งเห็นความจำเป็นในการพัฒนาศักยภาพผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้นำชุมชนในพื้นที่ อีอีซี เนื่องจากเป็นกลุ่มคนที่เป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานในพื้นที่ มีความใกล้ชิดกับประชาชน สามารถเป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจ และร่วมมือกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โครงการนี้จะเสริมความแข็งแกร่งด้านข้อมูล โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ อีอีซี และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นในระยะต่างๆ ให้กลุ่มผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้นำชุมชนได้รับทราบ เกิดการจุดประกายความคิด นำไปสู่การปรับเปลี่ยนแนวคิด และการดำเนินงานอย่างเหมาะสม
โดย สกพอ. กับ สถาบันพระปกเกล้า จะจัดการศึกษาอบรม “หลักสูตรวุฒิบัตรการพัฒนาความสามารถผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” โดยมีเป้าหมายหลักในการเปิดโอกาสให้ผู้เข้ารับการอบรม ได้แก่ กลุ่มผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และผู้ที่เกี่ยวข้องจากภาคส่วนต่างๆ ในพื้นที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ได้เพิ่มพูนประสบการณ์และทักษะที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับหน่วยงาน พื้นที่ ชุมชน และประชาชน เพื่อนำไปพัฒนาพื้นที่ ชุมชน และประชาชนของตนต่อไป
“สกพอ. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ความร่วมมือกันในครั้งนี้ จะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม พัฒนาพื้นที่และชุมชน สร้างสังคมที่เข้มแข็ง สามารถต่อยอดสู่การเป็นเครือข่ายหลักในการพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันออกและประเทศไทยอย่างยั่งยืน” เลขาธิการ สกพอ. กล่าว

ศาสตราจารย์วุฒิสาร ตันไชย เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า เปิดเผยว่า สกพอ.และสถาบันพระปกเกล้า จะประสานความร่วมมือกันในด้านวิชาการ โดยจะร่วมกันพัฒนาหลักสูตรวุฒิบัตรการพัฒนาความสามารถผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใน อีอีซี ให้มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ตลอดจนการพัฒนาโครงการวิจัยร่วมกัน ทั้งในระดับหน่วยงานและระดับบุคลากร โดยมีการเชื่อมโยงยุทธศาสตร์ชาติ หลักธรรมาภิบาล และแนวทางการพัฒนาต่างๆ ในปัจจุบัน
นอกจากนี้ ยังมีความร่วมมือในด้านทรัพยากร ด้วยการแลกเปลี่ยนคณาจารย์ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญ ในการให้ความรู้และการบรรยายทางวิชาการ ความร่วมมือด้านการจัดกิจกรรมเพื่อสังคม ได้แก่ กิจกรรมการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อสังคม การพัฒนาชุมชน และการช่วยเหลือประชาชน รวมทั้งการทำนุบำรุงศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศชาติ

ดร.ชิต เหล่าวัฒนา ที่ปรึกษาพิเศษด้านพัฒนาการศึกษา บุคลากร และเทคโนโลยี สกพอ. เคยกล่าวถึงแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจยุคใหม่ใน อีอีซี ว่า อีอีซี จะเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจแบบตัว K คือการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมยุคใหม่กับอุตสาหกรรมฐานรากไปด้วยกัน ผลักดันจีดีพีให้ขยับขึ้นทั้งขาบนและขาล่าง
“อีอีซี ไม่ได้คิดแค่การสร้างนวัตกรรมเทคโนโลยีอุตสาหกรรมใหม่ๆ ซึ่งเป็นการเพิ่มจีดีพีด้วย K ขาบนอย่างเดียว แต่เราคิดการเพิ่มมูลค่าของ K ขาล่างด้วยว่าจะสร้างรายได้เพิ่มให้คนทำมาหากินอย่างไร บ้านเราโชคดีที่มีวัฒนธรรมผสมผสานอาหารการกินเยอะแยะไปหมด เรามีความสวยงามตามธรรมชาติที่ต่างประเทศต้องการจะมา ดังนั้น ดร.คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการ อีอีซี จึงสั่งการว่าสร้างเศรษฐกิจ 2 ขาให้ก้าวไปพร้อมกัน เช่น ทำเส้นทางการท่องเที่ยวเวลเนส ซึ่งเป็นการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ วัฒนธรรม อาหารการกิน ธรรมชาติบำบัด เชื่อมต่อจากพื้นที่หนึ่งไปยังพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อให้เกิดการกระจายรายได้อย่างทั่วถึง มีการวางแผนสร้างห้องเย็นแช่ทุเรียนขนาด 5 พันตัน เพื่อให้ชาวสวนสามารถเก็บทุเรียนขายในช่วงราคาดี ไม่ใช่ตัดมาแล้วต้องขายเลย เก็บไว้ได้ 4-5 เดือนสบายๆ อันนี้คือ K ขาล่างที่พวกเราใน อีอีซี กำลังคิดว่าทำอย่างไรจึงจะบัลลานซ์การลงทุนด้านเทคโนโลยีอุตสาหกรรมสมัยใหม่ กับการเพิ่มรายได้ความเป็นอยู่ของชาวบ้านไปพร้อมๆ กัน” ดร.ชิต กล่าว











