เมื่อ DnA_Design and Architecture สตูดิโอออกแบบจากประเทศจีน ได้เปลี่ยนเหมืองหินเก่าในมณฑลเจ้อเจียงให้กลายเป็นพื้นที่ทางวัฒนธรรม ด้วยการตกแต่งภายในอันโอ่อ่าที่แกะสลักด้วยมืออย่างละเอียดอ่อนนับเป็นตัวอย่างการพลิกฟื้นพื้นที่รกร้างและเคยมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมในอดีต ให้กลับมามีชีวิตชีวาและมีคุณค่าต่อสังคม ตลอดจนวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนอีกครั้ง ขณะเดียวกันก็เป็นการสร้างแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ที่มีเรื่องราวและเอกลักษณ์ที่โดดเด่น

สำหรับเขตจินหยุนตั้งอยู่ทางตอนใต้ของมณฑลเจ้อเจียง พื้นที่ส่วนใหญ่ล้อมรอบด้วยป่าไม้ เนื่องจากลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่เป็นภูเขาหินและไม่มีดินอุดมสมบูรณ์ ทำให้การผลิตทางการเกษตรทำได้ยาก ดังนั้นเศรษฐกิจในท้องถิ่นจึงอาศัยการขับเคลื่อนด้วยผู้คนที่ประกอบอาชีพช่างหินเป็นส่วนใหญ่ แต่ทุกวันนี้เหมืองหินถูกทิ้งร้าง บ้างใช้ในการเลี้ยงไก่ หรือเป็นบ่อปลา และมีอีกมากที่เป็นแหล่งทรุดโทรม
เพื่อเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องของสังคม ฝ่ายบริหารจึงแสวงหาโอกาสใหม่ในการนำผู้คนในชุมชนให้เข้ามาใกล้ชิดกันยิ่งขึ้นและส่งเสริมเศรษฐกิจของภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบจากสภาวะที่ไม่น่าอภิรมย์เหล่านี้ ดังนั้นภายในบริบทนี้ สถาปนิกจึงพยายามเปลี่ยนซากปรักหักพังของภูมิประเทศให้กลายเป็นศูนย์กลางทางสังคมและพื้นที่ทางวัฒนธรรมที่รวมสองโลกเข้าไว้ด้วยกัน นั่นคือโลกร่วมสมัยที่ฝังอยู่ในภูมิประเทศที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ เพื่อทำให้ผู้เข้าชมได้รับประสบการณ์เชิงพื้นที่ที่ไม่เหมือนใคร พร้อมด้วยแสงและเสียงจากธรรมชาติอันน่าทึ่ง

ด้วยเหตุนี้ เหมืองหินเก่าถูกทิ้งร้างบางส่วน ซึ่งเป็นหนึ่งในหลายพันแห่งที่ตั้งอยู่ในเขตจินหยุน มณฑลเจ้อเจียงของจีน จึงได้รับการดัดแปลงให้เป็นสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับชาวบ้านและเป็นหมุดหมายท่องเที่ยวแห่งใหม่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการสร้างพื้นที่ใหม่เพื่อสาธารณะประโยชน์ของเมือง
โดย DnA_Design and Architecture ซึ่งตั้งอยู่ในกรุงปักกิ่งได้รับมอบหมายให้แปลงโฉมเหมืองหินเก่าจำนวน 9 แห่ง ซึ่งขณะนี้เสร็จสิ้นแล้ว 3 แห่ง แบ่งเป็นห้องสมุด สถานที่จัดแสดงศิลปะวัฒนธรรม และพื้นที่สำหรับรวมพลหรือพบปะสังสรรค์กันเพื่อทำกิจกรรมต่างๆ ของคนในชุมชน
ความท้าทายในการออกแบบโครงการนี้คือ “ต้องไม่ออกแบบมากเกินไป” เหมือนกับพื้นที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในเขตชนบทของจีนหลายแห่ง เพราะฉะนั้นสถาปนิกจึงคงคาแรกเตอร์และความเป็นเหมืองหินไว้ให้มากที่สุด เพื่อนำเหมืองหินที่ถูกทิ้งร้างเหล่านี้กลับมาใช้ใหม่ให้เชื่อมโยงชุมชนท้องถิ่นกับประวัติศาสตร์และมรดกนับพันปีอีกครั้ง

“เหมืองหินเก่าแต่ละแห่งมีรูปแบบ รูปทรง และลวดลายที่แตกต่างกันออกไป อันเป็นผลมาจากการขุดด้วยมือเป็นส่วนใหญ่ จึงเป็นมนต์เสน่ห์เฉพาะตัวของพื้นที่แห่งนี้ ซึ่งไม่ควรถูกทำลายหรือลดทอนคุณค่าลง โครงการนี้จึงมีการแทรกแซงทางดีไซน์ที่ค่อนข้างน้อย โดยเป็นเพียงการปรับปรุงและอัปเกรดเบาๆ ด้วยการมองถึงความเป็นไปได้ของการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ของเหมืองหินเก่าต่างๆ” สตูดิโอกล่าว
พื้นที่แรกชื่อ Quarry 8 หรือเหมืองหิน 8 ได้กลายเป็นห้องสมุดแบบเปิดโล่ง แท่นหินที่มีอยู่แต่ดั้งเดิมได้รับการบำรุงรักษาและปรับให้เข้ากับขั้นบันไดคอนกรีตใหม่ พื้นที่นั่งเล่นที่ทำจากเหล็ก และไม้ไผ่อัด ขณะที่ตู้หนังสือถูกสร้างขึ้นในขั้นบันไดขนาดใหญ่ของเหมืองหินเก่า


เหมืองหินต่อมา คือ Quarry 9 หรือเหมืองหิน 9 ถูกใช้เป็นพื้นที่แสดงศิลปะและวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นการขับร้องและร่ายรำต่างๆ เช่น อุปรากรจีน และโอเปร่า ด้วยคุณสมบัติทางเสียงของรูปทรงที่เรียวและมีลักษณะเป็นโพรง มีการเพิ่มเวทีหินและพื้นที่นั่งเล่นแบบฝังที่ฐานหรือจมลงไปในขั้นบันได ขณะเดียวกันพื้นที่นี้สามารถชมพระอาทิตย์ตกได้ด้วยการมองลอดช่องระหว่างก้อนหินขนาดใหญ่ ให้บรรยากาศที่สุดแสนจะโรแมนติก


ขณะที่ Quarry 10 หรือเหมืองหิน 10 ซึ่งเป็นเหมืองสุดท้ายที่ได้รับการพัฒนาในเฟสแรกนี้ ได้แปลงโฉมเป็นพื้นที่แสดงขั้นตอนการทำเหมืองหิน และมีพื้นที่นั่งเล่นแบบขั้นบันได
ทั้ง 3 พื้นที่นั้น นอกจากจะปล่อยให้แสงธรรมชาติได้แสดงบทบาทอย่างเต็มที่แล้ว ยังใช้แสงประดิษฐ์เพื่อเน้นรูปร่างและลวดลายที่แปลกตาทั่วพื้นผิวหิน ซึ่งทำให้บรรดาเหมืองหินเก่าเหล่านี้มีชีวิตชีวาและมีมิติลุ่มลึกมากขึ้น


นอกเหนือจากการพัฒนาเหมืองอื่นๆ ในพื้นที่แล้ว ยังมีแผนสำหรับการสร้างศูนย์ข้อมูลบนเส้นทางที่สร้างเส้นทางที่สวยงามระหว่างพื้นที่ใหม่ทั้งหมด
เหมืองหินเก่าในเฟสแรกที่ถูกแปลงโฉมทั้ง 3 แห่งนี้ ได้เรียกเสียงฮือฮาและสร้างกระแสแบบปากต่อปากให้กับผู้คนในชุมชนและละแวกใกล้เคียงหรือแม้กระทั่งจากเมืองอื่นๆ ของจีน ที่อยากจะมาเยือน และในอนาคตหากจีนเปิดประเทศ โครงการนี้ก็คาดว่าจะได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวต่างชาติอย่างล้นหลามเช่นกัน
“โครงการนี้ถือได้ว่าเป็นการตอบสนองต่อภาวะที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออกในปัจจุบันของเรา ที่มีสิ่งรกร้างในอดีตอยู่เป็นจำนวนมาก แต่ไร้ค่าในปัจจุบัน ทั้งยังเป็นการสะท้อนถึงวิธีคิดใหม่เกี่ยวกับชีวิตสาธารณะของเรา”
ที่มา :
- DnA_Design and Architecture transforms Chinese quarries into cultural spaces
- xu tiantian carves into the rocks to revitalize nine small, abandoned quarries in china










