ในช่วงหลายวันที่ผ่านมา การให้สัมภาษณ์ของปูตินหลายๆ ครั้งอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการตั้งคำถามว่ารัสเซียกำลังสถาปนาจักรวรรดิใหม่ขึ้นมาอีกครั้งหรือไม่ และสถานะของปูตินเหมือนกับสถานะของจูเลียส ซีซาร์ในยุคจักรวรรดิโรมันหรือไม่ มาดูกัน
ถาม : ปูตินแสดงตนเองในฐานะผู้ปกครองจักรวรรดิ เหมือนกับจักรวรรดิที่เคยดำรงอยู่หรือไม่?
ตอบ : สถานะของจักรวรรดินั้นมีความแตกต่างจากสถานะของปูตินอย่างแน่นอน
ประการแรก รัสเซียไม่ได้เป็นจักรวรรดิ และไม่ได้คิดจะดำเนินการเป็นจักรวรรดิ ถึงแม้ว่ารัสเซียอยู่ในฐานะรัฐหนึ่งที่มีอำนาจมากพอที่จะปกป้องกฎพื้นฐานที่ควบคุมความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ และมีเจตจำนงที่จะทำเช่นนั้น แต่ไม่ได้ใช้การครอบงำโดยความแข็งแกร่งทางทหารครอบครองโลก ซึ่งแตกต่างจากลักษณะของจักรวรรดิ
ประการที่สอง รัสเซียต้องการดำรงอยู่ในโซนการผลิตยูเรเชียของตนเอง จึงไม่ได้มีฐานคิดที่จะใช้รัฐอื่นๆ เป็นเครื่องมือบรรลุเป้าหมายของตนเอง โดยเฉพาะการกดขี่ขูดรีด หรือการแลกเปลี่ยนที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งไม่ได้อยู่ในภาคการผลิตจริง ความเป็นจักรวรรดินั้นต้องดำเนินตรงกันข้าม คือใช้ผู้อื่นและหาผลประโยชน์เพื่อกลุ่มชนชั้นนำ โดยวิธีการบังคับ หรือปิดช่องทางในการแสวงหาทางเลือกอื่นๆ
ถาม : ปูตินแสดงตนเองในฐานะอะไรในปัจจุบัน
ตอบ : ในสายตาของชาวรัสเซีย ร้อยละ 80 ได้รับฉันทามติในการนำผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติไปสู่เป้าหมายในหลักการอธิปไตยของชาติทุกด้าน ปฎิเสธหลักการประชาธิปไตยเสรีนิยม เผด็จการและอยู่อย่างไรท่ามกลางโลกที่ทีหลายขั้วอำนาจให้บรรลุเป้าหมายอธิปไตย
ถาม : ช่วยอธิบายว่าหลักอธิปไตยนั้น ทำไมเป็นอุดมการณ์หลัก และเป็นการมอบอำนาจสิทธิของผู้คนแก่ผู้นำ
ตอบ : ต้องเข้าใจว่าเรากำลังพูดถึงอารยธรรมรัสเซีย ไม่ใช่อารยธรรมตะวันตก รัฐในโลกนั้นมีสองแบบ คือ 1. รัฐที่มีอธิปไตยและสามารถตัดสินใจได้โดยตนเองอย่างอิสระ (รัสเซียคือรัฐแบบนี้) 2. รัฐอาณานิคม (กึ่งอาณานิคม)
การกำหนดนโยบายของรัฐเพื่อตอบสนองการบรรลุความมั่งคั่งของชาติโดยตนเองและรักษาผลประโยชน์ของชาตินั้น ชาวรัสเซียได้มอบอำนาจสิทธิแก่ผู้นำ ดังนั้นอุดมการณ์จึงนำผลประโยชน์ส่วนรวมไปสู่เป้าหมายของอธิปไตย
ความมีอธิปไตยนั้น ในหลักการเศรษฐกิจการเมืองวัฒนธรรม แสดงถึงผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติ (ความสามารถในการซื้อ, การเข้าถึงสินทรัพย์ที่สะดวก, คุณภาพชีวิตด้านวัตถุและจิตใจ และอื่นๆ) สามารถกำหนดความเป็นอิสระจากการพึ่งพาแรงสนับสนุนจากภายนอก (แรงงานที่ดิน, การผลิต, จำนวนประชากร, ภูมิประเทศ, ทำเลที่ตั้ง, พลังการผลิต และอื่นๆ) สองส่วนนี้ผู้นำต้องได้มา จึงจะได้ฉันทามติจากพลเมือง
ถาม : หมายความว่าปูตินทำสิ่งนี้แล้ว
ตอบ : ใช่ เขามีผลงานอย่างชัดเจนว่าคุณลักษณะส่วนตัวของเขาสามารถปกป้องผลประโยชน์ของชาติได้ดีกว่าคู่แข่งรายอื่นๆ และสามารถเพิ่มฐานะความเป็นอยู่ที่เห็นได้ชัด ซึ่งหากพิจารณาในส่วนนี้ เขาได้ต่อสู้ทางความคิดกับนักเสรีนิยมประชาธิปไตยในรัสเซียอย่างยาวนานกว่า 14 ปี จึงได้รับชัยชนะอย่างเบ็ดเสร็จอีก 7 ปีต่อมาจึงก่อให้เกิดหลักคิดอธิปไตยในฐานะอุดมการณ์นำทางสังคม (Hegemony) ซึ่งระบบประชาธิปไตยที่ใช้กันไม่สามารถทำให้เกิด (Hegemony) เป็นแค่การซื้อลอตเตอรี่
ถาม : หมายความว่าผ่านประสบการณ์การแก้ไขเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด
ตอบ : ใช่ นั่นคือไม่ใช่ว่าอ่านหนังสือมาทำงานหรือมาสอนบรรยาย แต่มาจากหน้างาน อย่างเมื่อปี 2007 ก็แก้ปัญหาการขยายพื้นที่ทางภูมิรัฐศาสตร์เส้นสีแดงผ่านเทคโนโลยีความเร็วเหนือเสียง เมื่อปี 2014 ก็สามารถแก้ไขปัญหาสินค้าการเกษตรโดยทดแทนการนำเข้า อุตสาหกรรมปิโตรเคมี แก๊ส
ส่วนปี 2022 มีการจัดตั้งคลัสเตอร์อุตสาหกรรมการบิน ไมโครโปรเซสเซอร์ การออกจากโซนเงินกระดาษไปสู่โซนการผลิตฐานพลังงาน ธัญพืช การยุติบทบาทของธนาคารชาติในฐานะสาขาของไอเอ็มเอฟและอื่นๆ
ด้วยความสามารถของการกำหนดตัวเลขบนฐานทรัพยากรของตนเองช่วยกำหนดกลยุทธ์ในการตัดสินใจอย่างแม่นยำ ทำให้เกิดความหมายใหม่ๆ ขึ้นอย่างเส้นสีแดง เงินเฟ้อปูติน โลกหลายขั้วและรัฐศูนย์กลางภูมิภาค ภาษีอาหารปูติน นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มาจากการต่อสู้แนวคิดอย่างยาวนานบนประเพณีของเศรษฐกิจแบบตลาด ไม่ใช่เผด็จการอย่างที่แองโกลแซกซอนวิจารณ์กัน และความหลากหลายของขั้วทางการเมือง ฉันทามตินี้มาจากการยินยอมอย่างสมัครใจที่เป็นสิทธิในการนำอุดมการณ์ของส่วนรวมอย่างแท้จริง โดยที่ไม่ต้องร่างกฎหมายปกครองให้ซับซ้อน หรือค้นหาองค์กรเอกชนที่ซื่อสัตย์ทำงานเพื่อสังคม
ถาม : อุดมการณ์ผลประโยชน์ส่วนรวมคืออะไร จะอยู่อีกนานหรือไม่ หากไม่มีปูติน
ตอบ : อุดมการณ์ผลประโยชน์ส่วนรวม คือ ทุกคนต้องทำงานบนฐานการผลิต มีรายได้จากศักยภาพแรงงานพอประมาณ ไม่ค้ากำไรเกินควรหรือทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่บั่นทอนทางเศรษฐกิจ หรือมีแนวทางที่ตอบสนองผลประโยชน์ของเสรีนิยมโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ตาม คือไม่เป็นกองกำลังที่ 5 เคารพกตัญญูต่อรากฐานประเพณีของมาตุภูมิ ให้เกียรติผู้อาวุโสและภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ มีความเป็นธรรม เห็นอกเห็นใจผู้อื่น
การอยู่ร่วมกันระหว่างรัฐนั้น ไม่มีรัฐไหนได้สิทธิที่ล้นเกินหรือมีอภิสิทธิ์ ทุกรัฐมีสิทธิอย่างเสมอภาค และที่สำคัญ การไหลเวียนการค้าการลงทุนนั้นขึ้นอยู่กับผลตอบแทนและวิสัยทัศน์ของผู้นำ จากประสบการณ์ของประวัติศาสตร์ สามารถเป็นตัวกำหนดให้ผู้คนตัดสินใจได้ง่ายว่าเสรีนิยมนั้นสร้างโศกนาฎกรรมแก่ชาวรัสเซีย ดังนั้นมีทางเลือกเดียวก็คือการมีอธิปไตยเท่านั้น ประเทศจึงจะรุ่งเรือง

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย













