“ในเรื่องการแก้จน เหลื่อมล้ำดูง่ายๆ คือถ้าที่ผ่านมาได้ผล ก็คงจะแก้ไขไปได้แล้ว ในส่วนของผมก็จะเสนอว่าต่อไปต้องใช้งานวิจัยเป็นฐานในการแก้ปัญหา จะทำได้ตรงจุด”
นายเอ็นนู ซื่อสุวรรณ ประธานยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม กล่าวถึงแนวทางการแก้ปัญหาความยากจน เหลื่อมล้ำ ที่ยังไม่สัมฤทธิ์ผล โดยในสิ้นปี 2565 นี้จะเป็นวาระครบ 5 ปีแรกของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ซึ่งฝ่ายต่างๆ จะสรุปงานและทำข้อเสนอแนะสำหรับการทำงานในช่วงต่อไป
“ปัญหาหนึ่งของการแก้ไขความเหลื่อมล้ำซึ่งยังไม่ประสบความสำเร็จตามเป้าหมายก็คือ การที่ภาคราชการมีการสับเปลี่ยนโยกย้ายกันเสมอ เป็นส่วนหนึ่งที่กระทบต่อการแก้ปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนเพราะขาดความต่อเนื่อง” ประธานยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม กล่าว

กระนั้นก็ตาม นาย เอ็นนู ได้ยกตัวอย่างการเกิด “สรรคบุรีโมเดล” ที่มีความก้าวหน้าในการแก้ปัญหาเรื่องนี้ ด้วยวิธีขับเคลื่อนโดยทุนวิจัยของหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) และสถาบันวิทยาลัยชุมชน ในสังกัดกระทรวงอุดมศึกษา ฯ เป็นจุดเริ่มต้นที่น่าจับตามอง เพราะสร้างกลไก ส่งเสริมความเชื่อมั่น สามัคคี และมีโอกาสที่จะแก้ได้สำเร็จ
“งานวิจัยมีความสำคัญที่ทำให้ความช่วยเหลือไปได้ถูกทิศทาง และการที่ บพท. วางงานแก้จนไว้ตั้งแต่ระดับต้องพึ่งพิง ระดับรอการพัฒนา และ ระดับการเป็นผู้ประกอบการ โดยดึงภาคส่วนต่างๆ เข้ามาร่วมงานทำให้ตอบความต้องการในพื้นที่ได้ทุกระดับ ทั้งยังสอดคล้องกับการพัฒนาตามแนวพระราชดำริของรัชกาลที่เก้า”
ประธานยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม ยกตัวอย่างแนวทางการวิจัยของสถาบันวิทยาลัยชุมชนร่วมกับประชาชนในพื้นที่อำเภอสรรคบุรีจัดเก็บข้อมูลความยากจน พบว่าปัจจุบันมีครัวเรือนยากจนที่ไม่ได้เข้าระบบสวัสดิการมากถึง 938 คิดเป็นการตกหล่นสูงถึง 287.7% เมื่อเทียบกับแผนที่ความยากจนจากรายงานที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการวิจัยซึ่งระบุว่ามีครัวเรือนยากจน 326 ครัวเรือน
ประเด็นที่น่าสนใจในการดำเนินงานของจังหวัดชัยนาท สถาบันวิทยาลัยชุมชนและ บพท. คือการร่วมกันจัดทำกลไกความร่วมมือ 23 หน่วยงานในอำเภอสรรคบุรีและในจังหวัด ทั้งจากภาคราชการ ภาคธุรกิจและประชาสังคม เพื่อเข้ามามีบทบาทในกิจกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในอำเภอสรรคบุรี แบ่งออกตามระดับความต้องการของประชาชน เช่น กองทุนข้าว ที่ชุมชนปลูกและเก็บเกี่ยวข้าวในที่ดินว่างเปล่าที่วัดอนุญาตให้ใช้ประโยชน์เพื่อให้ประชาชนที่อยู่ในระดับพึ่งพิงมีอาหารเพียงพอ การแปรรูปสมุนไพรท้องถิ่นเพื่อสร้างผู้ประกอบการที่สถาบันวิทยาลัยชุมชน โรงพยาบาลร่วมส่งเสริม และการเชื่อมโยงภาคีเอกชน เช่น หอการค้าและสภาอุตสาหกรรมในการพัฒนาทักษะและฝีมือแรงงานเพื่อนำประชาชนเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิต
“การแก้ปัญหาโดยพึ่งพิงรัฐเพียงอย่างเดียวเป็นไปไม่ได้และไม่ยั่งยืน ซึ่งการทำงานของ บพท. ใน 20 จังหวัดยากจนได้พิสูจน์แล้วว่า พอมีข้อมูลจากงานวิจัยมาให้เห็นความจริง จะสร้างมุมมองใหม่ที่กระตุ้นความร่วมมือในพื้นที่ได้ดี เมื่อประชาชนในพื้นที่เจ้าของปัญหาเริ่มขยับแล้ว โอกาสความสำเร็จก็เพิ่มมากขึ้น” นายกิตติ สัจจาวัฒนา ผู้อำนวยการ บพท. กล่าว












