ประเทศไหนบ้าง ที่พึ่งพาพลังงานนิวเคลียร์

ในขณะที่ยุโรปกำลังเปลี่ยนทิศทางการใช้พลังงานไปสู่พลังงานสีเขียว (Green Energy) คำถามคือจะทำอย่างไรกับ “พลังงานนิวเคลียร์” ที่ได้กลายเป็นประเด็นที่ร้อนแรงในการถกเถียงถึงความเหมาะควรอีกครั้ง


ในเดือนกรกฎาคมนี้ สหภาพยุโรปลงมติเห็นชอบกฎของสหภาพยุโรปที่จะกำหนดการลงทุนในโครงการนิวเคลียร์และก๊าซบางโครงการให้มีความยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีแนวโน้มที่จะผ่านกฎหมาย เนื่องจากจะต้องใช้ 20 ประเทศจาก 27 ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเพื่อปฏิเสธการย้ายดังกล่าว กฎหมายใหม่จะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2566
ข้อมูลจากทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (International Atomic Energy Agency: IAEA) พิจารณาการใช้พลังงานนิวเคลียร์ภายในสหภาพยุโรปพบว่า ปัจจุบัน “ฝรั่งเศส” เป็นผู้นำกลุ่ม โดยคิดเป็นสัดส่วน 69% ของการผลิตไฟฟ้าของประเทศ
นอกจากนี้ พลังงานนิวเคลียร์ยังมีสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของการผลิตไฟฟ้าในปีที่แล้วในยูเครน (55%), สโลวาเกีย (52.3%) และเบลเยียม (50.8%) ขณะที่สัดส่วนการใช้พลังงานนิวเคลียร์ของเยอรมนีต่ำที่สุดในการจัดอันดับนี้ โดยปีที่แล้วใช้ไปไม่ถึง 12% ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมด ส่วนสหราชอาณาจักรเกรตบริเทนรั้งรองบ๊วย ด้วยสัดส่วน 14.8%
สำหรับสัดส่วนการใช้พลังงานนิวเคลียร์ของเยอรมนีลดลงเรื่อยๆ นับตั้งแต่ประเทศตัดสินใจที่จะเลิกใช้เครื่องปฏิกรณ์ในปี 2020

พลังงานนิวเคลียร์

กระนั้น จากการที่รัสเซียบุกยูเครน จนทำให้เกิดวิกฤตพลังงาน แสดงให้เห็นถึงความเสี่ยงของสหภาพยุโรปที่กำลังตกอยู่ในสถานการณ์ยากลำบาก และต้องเผชิญหน้ากับความผันผวนอย่างรุนแรงของราคาพลังงานในตลาดโลก ซึ่งนำไปสู่การถกเถียงกันในวงกว้าง โดยด้านหนึ่ง ผู้สนับสนุนโต้แย้งว่าพลังงานนิวเคลียร์ปราศจากคาร์บอน และสามารถช่วยลดช่องว่างด้านพลังงานได้ ในขณะที่อีกด้านหนึ่ง ผู้ขัดแย้งมีความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบได้จากกัมมันตภาพรังสีที่เกิดจากแหล่งพลังงานที่กำจัดได้ยากนี้
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2021 มีเครื่องปฏิกรณ์พลังงานนิวเคลียร์ที่ปฏิบัติการได้ 437 เครื่องทั่วโลก ความจุรวม 389.5 GW(e) โดยรวมแล้ว กำลังการผลิตไฟฟ้านิวเคลียร์ได้แสดงให้เห็นแนวโน้มการเติบโตอย่างค่อยเป็นค่อยไปในทศวรรษที่ผ่านมา รวมถึงกำลังการผลิตใหม่ประมาณ 20.7 GW(e) ที่เพิ่มขึ้นโดยการเชื่อมต่อหน่วยใหม่เข้ากับกริดหรืออัพเกรดเครื่องปฏิกรณ์ที่มีอยู่
ในปี 2021 ในขณะที่กำลังการผลิตไฟฟ้านิวเคลียร์ทั่วโลกโดยรวมลดลง 3 GW(e) เมื่อเทียบกับปี 2020 แต่การผลิตไฟฟ้าเพิ่มขึ้น 4%
ทั้งนี้ ในปี 2021 มีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ใหม่ 6 เครื่อง เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า ส่งผลให้มีพลังงานเพิ่มขึ้น 5.2 GW(e) ของความจุพลังงานนิวเคลียร์ และเป็นการเพิ่มกำลังการผลิตพลังงานนิวเคลียร์ใหม่ทั้งหมดในเอเชีย รวมถึงเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ 3 เครื่อง ในประเทศจีนที่ Tianwan-6, Hongyanhe-5
และ Shidao Bay-1 รวมถึงในอินเดียที่ Kakrapar-3 ตามด้วย Kanupp-2 ของปากีสถาน และ Barakah-2 ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2021 มีการสร้างเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ทั้งหมด 56 เครื่อง ใน 19 ประเทศ

พลังงานนิวเคลียร์

ย้อนกลับไปในปี 1954 โรงไฟฟ้านิวเคลียร์แห่งแรกเปิดให้บริการในเมือง Obninsk ของรัสเซีย ตั้งแต่นั้นมา กำลังการผลิตไฟฟ้านิวเคลียร์ทั่วโลกเพิ่มขึ้นจากเพียง 5 เมกะวัตต์ เป็นมากกว่า 370 กิกะวัตต์ ในทศวรรษที่ผ่านมา หลังจากภัยพิบัตินิวเคลียร์ในปี 2011 ที่โรงงานฟุกุชิมะไดอิจิของญี่ปุ่น ความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ได้รับความสนใจอีกครั้ง และมีหลายประเทศ รวมถึงเยอรมนี อิตาลี และสวิตเซอร์แลนด์ ได้ให้คำมั่นสัญญาที่จะเร่งปิดโรงงานปฏิกรณ์นิวเคลียร์ที่มีอยู่เดิมและหยุดการลงทุนในโรงงานแห่งใหม่
อย่างไรก็ตาม กำลังการผลิตพลังงานนิวเคลียร์ทั่วโลกคาดว่าจะเติบโตอย่างต่อเนื่องในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า โดยเกิน 430 กิกะวัตต์ ภายในปี 2035 โดย ณ เดือนพฤษภาคม 2021 มีเครื่องปฏิกรณ์พลังงานนิวเคลียร์ 439 เครื่อง ที่เปิดใช้งานใน 33 ประเทศ
สำหรับผู้ผลิตพลังงานนิวเคลียร์รายใหญ่ที่สุดของโลก คือ สหรัฐอเมริกา โดยคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 1 ใน 3ของการใช้ไฟฟ้านิวเคลียร์ของโลกในปี 2020 รองลงมาคือฝรั่งเศสและจีน ด้วยส่วนแบ่งการผลิตพลังงานนิวเคลียร์สูงถึง 70.6% ฝรั่งเศสจึงพึ่งพาแหล่งพลังงานนี้เป็นอย่างมาก ในขณะเดียวกัน ด้วยแรงกระตุ้นของอัตราการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ต่ำ ทำให้สัดส่วนของนิวเคลียร์ในการผลิตไฟฟ้าของจีนเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัวในทศวรรษที่ผ่านมา ซึ่งใกล้ถึง 5% ในปี 2020
ประเทศจีนมีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์จำนวนมากที่สุดตามที่วางแผนไว้ในปี 2022 และคาดว่าจะก้าวขึ้นเป็นผู้ผลิตพลังงานนิวเคลียร์รายใหญ่ที่สุดในทศวรรษหน้า

ที่มา :