ผู้คนในประเทศที่มีรายได้น้อย ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีแนวโน้มน้ำท่วมสูง หรืออยู่ใกล้แหล่งน้ำ สามารถเปลี่ยนขวดพลาสติกที่ใช้แล้ว ให้กลายเป็นอุปกรณ์ลอยน้ำในรูปแบบของ “เสื้อชูชีพ” ที่ชื่อว่า Bot นอกจากจะช่วยลดขยะพลาสติกแล้ว ยังช่วยป้องกันการจมน้ำเสียชีวิตของเด็กๆ อีกด้วย
นวัตกรรมจาก Ewan Morrell มุ่งมั่นที่จะสร้างการออกแบบเพื่อตอบสนองต่อระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น เพื่อใช้เป็นโปรเจกต์จบการศึกษาระดับปริญญาตรีของเขาที่มหาวิทยาลัย Northumbria ประเทศอังกฤษ หลังจากที่เขาพบว่ามีเด็กมากกว่า 19,000 คน จมน้ำตายในบังกลาเทศทุกปี หรือโดยเฉลี่ยมีเด็กเสียชีวิตจากการจมน้ำตายในประเทศนี้ถึง 53 คนต่อวัน และตัวเลขการสูญเสียนี้จะเลวร้ายยิ่งกว่าในช่วงฤดูน้ำหลาก
“ผมเริ่มค้นคว้าเกี่ยวกับผลกระทบของระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น น้ำท่วมฉับพลัน และน้ำท่วมในสภาวการณ์ทั่วไป เนื่องจากที่ที่ผมอาศัยอยู่ในสหราชอาณาจักรต้องทนทุกข์ทรมานจากน้ำท่วมค่อนข้างรุนแรง ตอนนั้นเองที่ผมเห็นว่าปัญหาในประเทศอย่างบังคลาเทศและประเทศอื่นๆ ในแถบเอเชียนั้นรุนแรงเพียงใด และทำให้ผมรู้สึกว่าจะสามารถช่วยเหลืออะไรได้บ้าง”
ส่วนสำคัญของการออกแบบนวัตกรรมรักษ์โลกผสานการช่วยชีวิตเด็กจากน้ำท่วมครั้งนี้ของ Morrell มีความเกี่ยวข้องกับบริษัทฟาสต์แฟชั่นขนาดใหญ่ที่ผลิตในภูมิภาคนี้ เช่น Primark ที่สนใจจะผลิตเสื้อชูชีพ Bot จากเศษผ้าที่เหลือใช้จากกระบวนการผลิต และเมื่อแล้วเสร็จก็จะแจกจ่ายเพื่อการกุศลต่อไป
ตามคำกล่าวของ Morrell บริษัทเหล่านี้มักจะเผาวัสดุเหลือใช้ทิ้งเสีย ซึ่งทำลายสิ่งแวดล้อม หรือขายในราคาถูกเพื่อเป็นฉนวน แทนที่จะนำไปรีเซิลหรือเข้าสู่กระบวนการ Circular Economy ที่มีประสิทธิภาพ เมื่อเปรียบเทียบแล้ว เสื้อชูชีพ Bot แสดงถึงโซลูชันที่มีคุณค่าสูง แต่อาจทำให้บริษัทเสียค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด
“อุตสาหกรรมแฟชั่นในบังคลาเทศมีโรงงาน 7,000 แห่ง และมีพนักงาน 4 ล้านคน บรรดาผู้ประกอบการต่างชาติกอบโกยเงินไปมหาศาลจากประเทศนี้ แต่กลับจ่ายให้กับประชาชนเจ้าของประเทศซึ่งเป็นแรงงานที่พวกเขาจ้างด้วยค่าจ้างที่ไม่เป็นธรรม โดยปัจจุบันบริษัทเหล่านี้ให้เงินคืนเพียงเล็กน้อยแก่ประชาชนในประเทศเมื่อเผชิญกับปัญหาภัยพิบัติต่างๆ แต่นับจากนี้ไป พวกเขามีโอกาสที่จะแก้ไขปัญหาได้ด้วยวิธีง่ายๆ”
สำหรับการลอยตัวของเสื้อชูชีพ Morrell ได้ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอื่นที่มีอยู่มากมายในภูมิภาคนี้ นั่นคือขยะพลาสติก โดยต้องใส่ขวดพลาสติกเปล่า 4 ขวดลงในเสื้อเพื่อเปลี่ยนเสื้อชูชีพ Bot ให้เป็นอุปกรณ์ลอยตัวที่มีประสิทธิภาพ
การออกแบบนี้ช่วยลดต้นทุน นั่นหมายความว่าผ้าแทบทุกชนิดสามารถใช้นำมาผลิตได้ และทำให้เสื้อชูชีพ Bot มีขนาดกะทัดรัดเพื่อการแจกจ่ายที่ง่ายดาย โดยเมื่อม้วนเสื้อกั๊กแล้วจะเล็กกว่าขวดขนาด 500 มม. ดังนั้น Morrell จึงแนะนำว่าสามารถบรรจุในขวดพลาสติกหลายๆ ขวดเพื่อนำไปแจกจ่ายได้
ทั้งนี้ เสื้อชูชีพ Bot สามารถทำได้โดยใช้จักรเย็บผ้าเพียงเครื่องเดียวและใช้เพียงแค่ 6 แพทเทิร์นเท่านั้น จากนั้นยึดให้แน่นโดยใช้หัวเข็มขัดราคาประหยัด แต่จะง่ายขึ้นหากใช้สายรัดสองเส้นหรือเข็มขัดที่สามารถผูกเป็นปมแทนได้
Morrell ซึ่งศึกษาอยู่ในหลักสูตรปริญญาตรีด้านการออกแบบสำหรับอุตสาหกรรมของมหาวิทยาลัย Northumbria ได้ทำการทดสอบผลิตภัณฑ์นี้แล้วในเคนยา อังกฤษ และอินเดีย พบว่าสามารถใช้งานได้ดีตามเป้าประสงค์ที่เขาต้องการ
ทั้งนี้ บังคลาเทศเป็นประเทศสามเหลี่ยมปากแม่น้ำที่มีประชากรหนาแน่น ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มเสี่ยงและเปราะบางต่อสภาพภูมิอากาศมากที่สุดในโลก โดยคนยากจนได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด เนื่องจากน้ำท่วมบ่อยครั้งคุกคามการดำรงชีวิต เกษตรกรรม โครงสร้างพื้นฐาน และแหล่งน้ำสะอาด ล่าสุดกำลังเผชิญกับน้ำท่วมครั้งใหญ่ที่สุดในรอบกว่าศตวรรษ
Saiful Islam ผู้อำนวยการสถาบันการจัดการน้ำและอุทกภัย (IWFM) แห่งมหาวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีบังกลาเทศ (BUET) ได้วิเคราะห์ข้อมูลน้ำท่วมตลอด 35 ปี และพบว่าฝนเริ่มคาดเดาไม่ได้มากขึ้น และแม่น้ำหลายสายก็เพิ่มขึ้นเหนือระดับอันตรายมากขึ้น บ่อยกว่าเดิม
“เพียง 7 ปีที่ผ่านมา เกิดน้ำท่วมใหญ่ 5 แห่ง ทำลายความสามารถในการปรับตัวของผู้คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ และแม้ว่าอุณหภูมิโลกโดยเฉลี่ยจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อย คือ 2 องศาเซลเซียส โดยเฉลี่ยในช่วงก่อนยุคอุตสาหกรรม แต่น้ำท่วมตามแนวแม่น้ำพรหมบุตรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียและบังคลาเทศคาดว่าจะเพิ่มขึ้นถึง 24% เลยทีเดียว ขณะที่ด้วยอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น 4 องศาเซลเซียส คาดว่าจะทำให้อุทกภัยเพิ่มขึ้นมากกว่า 60%” การวิจัยของ Islam ระบุ
ขณะที่การตกตะกอนของก้นแม่น้ำที่เกิดจากการตัดไม้ทำลายป่าและการทิ้งขยะมูลฝอยได้ลดความสามารถในการรองรับน้ำของแม่น้ำในบังกลาเทศ เช่นเดียวกับการก่อสร้างโดยไม่ได้วางแผนตามแนวพื้นที่ชุ่มน้ำทางตะวันออกเฉียงเหนือเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้แม่น้ำกลายเป็นหลอดเลือดอุดตัน
ที่มา :
- Bot lifejacket uses waste plastic bottles to prevent drownings
- Bangladesh floods: Experts say climate crisis worsening situation
















