คาสิโนเสรี…คุ้มค่าจริงหรือ?

เอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์ เป็นโครงการที่ถูกจุดแนวคิดในเมืองไทยมาแล้วก่อนหน้านี้ แต่สุดท้ายกลายเป็นหมัน เนื่องจากกระแสสังคมยังไม่เห็นด้วย เพราะหนึ่งในกิจการกำหนดให้มีในเอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์ ก็คือ คาสิโน


กลุ่มผู้นำเสนอที่เห็นด้วยกับแนวคิดนี้มีเหตุผลว่า เอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์ คือเครื่องมือกระตุ้นเศรษฐกิจ ดึงเม็ดเงินจากนักท่องเที่ยวต่างชาติที่จะเข้ามาเที่ยวเมืองไทย ช่วยสร้างงาน เพิ่มรายได้ทางภาษี และกำจัดบ่อนการพนันที่ไม่ถูกกฎหมาย หรือ บ่อนเถื่อน ให้หมดไป
ปัจจุบันเรื่องนี้ถูกนำมาขับเคลื่อนอีกครั้ง โดยมีการโชว์ผลการสำรวจผ่านโพลว่า ประชาชนมากกว่า 60% เห็นด้วยกับการมีเอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์ โดยเชื่อว่าจะไม่มีผลกระทบด้านสังคม ทำให้ มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน, มูลนิธิสื่อเพื่อสุขภาวะ(มสส.) และ โครงการเครือข่ายเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยงทางสังคม ต้องจัดประชุมเสวนาระดมความคิดเห็นจากสื่อมวลชนและผู้ที่เกี่ยวข้องเรื่อง “เจาะรายงานเอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์ 60 กมธ…คุ้มค่าจริงหรือ?” เมื่อวันจันทร์ที่ 8 สิงหาคม 2565
นายธนากร คมกฤส
นายธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน
เวทีเสวนาเปิดฉากด้วยมุมมองของ นายธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน กล่าวว่า จากการศึกษารายงานของกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาการเปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจร (Entertainment Complex) ด้วยการอ้างถึงการจัดเก็บรายได้และภาษีจากธุรกิจคาสิโนถูกกฎหมาย และมาตรการในการป้องกันและแก้ไขปัญหาบ่อนการพนันผิดกฎหมาย การแพร่ระบาดของตู้เกมไฟฟ้าและการพนันออนไลน์ ฟังดูมีเหตุผล แต่ยังไม่มีน้ำหนักเพียงพอ โดยมีข้อสังเกต 4 ประเด็นคือ   
  • หนึ่ง เหมือนมีการตั้งธงที่จะเปิดคาสิโน เพราะชื่อของคณะกรรมาธิการศึกษาการเปิดสถานบันเทิงครบวงจรก็ชัดเจนในเจตนาอยู่แล้วไม่ใช่เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ ดูได้จากรายงานกว่า 90 เปอร์เซ็นต์เป็นการศึกษาเกี่ยวกับการเปิดคาสิโน มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่พูดถึงเอ็นเตอเทนเมนต์คอมเพล็กซ์   
  • สอง เป็นเรื่องอันตราย เพราะได้เสนอชัดเจนให้รัฐบาลหารายได้จากการทำให้พนันออนไลน์ถูกกฎหมาย จริงอยู่ว่าสื่อออนไลน์มีส่วนในชีวิตของผู้คนสมัยนี้มาก แต่การเสนอให้พนันออนไลน์ถูกกฎหมายมีอันตรายมาก ประเทศส่วนใหญ่ที่ให้การพนันถูกกฎหมาย จะไม่อนุญาตพนันออนไลน์ ในย่านอาเซียนมีเพียงฟิลิปปินส์ประเทศเดียวเท่านั้น ซึ่งก็ถูกประเทศจีนกดดันให้รัฐบาลฟิลิปปินส์ต้องปิดเว็บพนันออนไลน์ 
  • สาม ข้อเสนอของกรรมาธิการมีข้อน่าสงสัยว่าจะนำไปสู่การปลดล็อคให้สามารถตั้งคาสิโนได้เสรี ใช่หรือไม่ เพราะมีบางข้อที่กล่าวถึงการลงทุนคาสิโนขนาดกลางและขนาดเล็ก ที่ใช้เงินไม่มากเท่าขนาดใหญ่ให้ตั้งได้ในท้องถิ่นต่างๆ ทั่วประเทศ
  • สี่ คือดูเบาในเรื่องผลกระทบ ซึ่งถือเป็นจุดอ่อนในการทำงานมาตั้งแต่ต้นที่ตั้งอนุกรรมาธิการแค่ 4 คณะ ไม่มีคณะที่ศึกษาผลกระทบทางสังคม แต่นำเรื่องนี้ไปรวมการศึกษาเรื่องพื้นที่เป็นไปได้และหลักเกณฑ์เงื่อนไขการเปิด โดยภาพรวมรายงานนี้เป็นการศึกษาเพียงด้านเดียวจะเปิดให้ได้ตามธงที่ตั้งไว้ ขาดความรอบด้านถึงผลดีผลเสีย ทำการบ้านได้ไม่ครบ ยังไม่เพียงพอต่อการตัดสินใจว่าสังคมไทยควรมีคาสิโนถูกกฎหมายได้แล้ว
ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ
ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
ด้าน ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) และ อดีตประธานแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวในศาลฎีกา กล่าวว่า การคิดจะให้มี เอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์ และการเปิดเสรีการพนัน จำเป็นต้องหารือกันอีกมาก จะต้องถ่วงดุลให้ดีระหว่างเศรษฐกิจกับผลกระทบต่อสังคม ปัญหาอาชญากรรม ปัญหาครอบครัว ถ้ามีการเล่นการพนันถือว่าศีลไม่เสมอกันนำไปสู่การหย่าร้าง ถ้ามั่วสุมอบายมุขทั้งสามี-ภรรยา ลูกหลานจะเป็นอย่างไร ส่วนการบริหารจัดการก็จะเป็นปัญหาเพราะการพนันเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม การฟอกเงิน เนื่องจากพวกทุจริตติดสินบนส่วนใหญ่จะแปลงเงินเข้าไปให้รับรองว่าได้มาจากการพนัน เรื่องนี้สมัยที่เป็นกรรมการ ป.ป.ช. เคยเห็นมาแล้ว ผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูงคนหนึ่งมีเรื่องถูกกล่าวหาทุจริตรับสินบน เมื่อดูเส้นทางการเงินพบว่าที่ปรึกษาเป็นคนทำบัญชีต่อสู้ข้อหาร่ำรวยผิดปกติว่าได้เงินมาจากการเล่นการพนันที่บ่อนในประเทศออสเตรเลีย จึงต้องคิดกันให้ดี เรื่องนี้ต้องดำริชอบก่อน ถ้าไม่ชอบจะนำไปสู่ความพินาศ
“หากคิดจะเร่งรีบผลักดันแต่ขาดกฎหมายควบคุมดูแลหรือยังไม่ได้ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายสำคัญ เช่น พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 รวมถึงธนาคารแห่งประเทศไทยจะสร้างระบบตรวจสอบด้านการเงินอย่างไร เพราะมันจะมีการฟอกเงิน การโยกย้ายถ่ายโอนเงิน การทุจริต การฉ้อโกง ซึ่งเป็นเรื่องยากมากในการสืบสวนสอบสวนหาข้อมูล ยิ่งหากให้มีการพนันออนไลน์ถูกกฎหมายแล้วมีการนำระบบ Crypto Currency เข้ามาใช้ก็จะยุ่งกันใหญ่ ความจริงประเทศไทยมีรายได้จากการท่องเที่ยวที่ได้เปรียบอยู่แล้วควรอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมีธรรมชาติที่สวยงามทั้งภูเขา ทะเล นักท่องเที่ยวที่มีรายได้สูงก็ชอบมาเที่ยวกระบี่ ภูเก็ต เราควรจะดูแลสถานที่ท่องเที่ยวเหล่านี้ให้สวยงามดีกว่า ไม่ต้องไปพึ่งพาคาสิโน และ เอ็นเตอร์เทนเม้นท์คอมเพล็กซ์หรอก” นายวิชา กล่าว
นายเกียรติ สิทธีอมร
นายเกียรติ สิทธีอมร ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์
ส่วน นายเกียรติ สิทธีอมร ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ อดีตประธานผู้แทนการค้าไทย แสดงความเห็นว่าเป็นโอกาส ที่ดีที่มีการศึกษาเรื่องนี้ เพราะจะช่วยให้ประเทศไทยเข้าใจถึงผลดี ผลเสีย และความพร้อมที่จะจัดตั้งว่า เหมาะสมหรือไม่จากทุกภาคส่วน มีหลายฝ่ายที่เห็นว่าจะทำให้เศรษฐกิจดีขึ้น จัดเก็บภาษีได้มากขึ้น ภาษีที่จัดเก็บได้รัฐสามารถนำไปช่วยคนชรา ไปสนับสนุนด้านสาธารณสุข ก็ถือเป็นหลักการที่ดี แต่มีคำถามที่สำคัญคือความมั่งคั่งดังกล่าวจะไปถึงประชาชนได้จริงหรือไม่ และที่บอกว่าจะทำให้เศรษฐกิจดีขึ้นนั้นแท้จริงแล้วดีขึ้นสำหรับใคร หรือดีเฉพาะคนบางกลุ่มเท่านั้น นี่คือคำถามที่ต้องตอบให้ได้ เพราะมีผลการศึกษาชัดเจนจากหลายประเทศว่าจัดเก็บภาษีได้แค่ 0.4-0.5 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น  ส่วนรายได้จากการจ้างงานก็จะตกเป็นของแรงงานต่างด้าว เช่น ฟิลิปปินส์ และเมียนมาร์ ที่พูดภาษาอังกฤษได้ดีกว่าคนไทย
“จากการศึกษาข้อมูลในหลายประเทศ เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา ชี้ไปในทางเดียวกันว่าการนำการพนันใต้ดินมาอยู่บนดินนั้น ไม่ทำให้การพนันใต้ดินหมดไป เพราะการพนันใต้ดินก็ยังอยู่แต่อาจลดลงบ้าง และกลายเป็นว่าการพนันบนดินจะเป็นคนกลุ่มใหม่ที่มาเล่น นอกจากนี้มีข้อมูลชัดเจนว่าทุกเมืองที่มีการตั้งคาสิโนจะมีอาชญากรรมเพิ่มขึ้นและต้องใช้เจ้าหน้าที่ของรัฐเพิ่มขึ้นในการกำกับดูแลเพราะจะมีปัญหาสังคมเพิ่มมากขึ้น ดังนั้นการตั้งเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ มีทั้งผลดีและผลกระทบอย่างมาก และมาสร้างปัญหาเพิ่มขึ้น จึงอยากให้ตั้งโจทย์ให้ชัดเจน ดังนั้นเมื่อรายงานฉบับนี้เข้าสภา ผมจะอภิปรายคัดค้านอย่างแน่นอน” นายเกียรติ กล่าว
ทางด้านสื่อมวลชนได้ร่วมแสดงความคิดเห็น เช่น นายศักดิ์ชัย พฤฒิภัค อดีตรองผู้อำนวยการ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส กล่าวว่า รายงานของคณะกรรมาธิการไม่มีการศึกษาเรื่องผลตอบแทนทางเศรษฐกิจที่ชัดเจน และยังไม่มีการศึกษาเรื่องผลตอบแทนทางสังคม (SROI) ว่ามีอะไรบ้าง นอกจากนี้หากมีการผลักดันให้การพนันออนไลน์ถูกกฏหมายก็จะสร้างปัญหามากขึ้น ปัจจุบันนี้มีการให้เช่าเครื่องคอมพิวเตอร์เป็นหมื่นๆ เครื่องที่ แม่สอด ชายแดนเมียนมาร์ เพื่อสนับสนุนธุรกิจพนันออนไลน์และคาสิโน โดยใช้อินเตอร์เน็ตจากผู้ให้บริการประเทศไทย ดังนั้นหากควบคุมไม่ได้ก็จะเป็นปัญหาสุญญากาศเหมือนเรื่องกัญชาเสรี  
นางสาวรัชนีวรรณ  ดวงแก้ว หัวหน้าผู้ควบคุมรายการ คมชัดลึก เนชั่นทีวี กล่าวว่า สส.หลายคน พยายามเสนอให้ประชาชนเห็นว่าถ้าเปิดคาสิโนแล้วจะเหมือนลาสเวกัส สร้างเม็ดเงินมหาศาล ซึ่งไม่รู้ว่าจริงหรือเปล่า แต่ที่เป็นห่วงคือเยาวชนรุ่นใหม่อยู่ในโลกออนไลน์ ถูกหลอกไปทำงานในบ่อนออนไลน์ที่กัมพูชา เพราะค่านิยมงานสบายเงินดี ด้าน นายชูชาติ สว่างสาลี ผู้อำนวยการ สำนักข่าวเนตรทิพย์ออนไลน์ เป็นห่วงเรื่องการกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมาย เช่นกรณีไฟไหม้ที่ผับยังคุมไม่ได้เลย ถ้าหากตั้งคาสิโนถูกกฎหมายหรือเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ จะไม่แย่ไปกว่านี้หรือ ส่วน นายศักดา แซ่เอียว การ์ตูนนิสต์เจ้าของนามปากกา เซียไทยรัฐ บอกว่า ประเทศไทยเราไม่สามารถบังคับใช้กฎหมายได้อย่างเต็มที่ มีทั้งปัญหาการฟอกเงิน การควบคุมสถานบันเทิงต่างๆ ไม่ว่าจะมีการศึกษาเรื่องนี้ยาวนานแค่ไหนเชื่อว่าจะเกิดขึ้นไม่ได้ เพราะยังมีคนที่ได้ผลประโยชน์จากธุรกิจใต้ดิน แต่ถ้าหากมีการตกลงกันได้ลงตัว เชื่อว่าเกิดขึ้นแน่นอน ซึ่งเป็นสิ่งที่น่ากลัว