อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ ในพื้นที่ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC มีอัตราการเติบโตอย่างต่อเนื่อง ซึ่งแน่นอนว่า อุตสาหกรรมนี้ยังเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ได้รับการพัฒนาให้มีความมั่นคงของโครงสร้างพื้นฐานอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น การพัฒนาด้านการขนส่งทางราง อย่าง รถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน ที่เชื่อมโยงการเดินทางระหว่าง สนามบินดอนเมือง สนามบินสุวรรณภูมิ และสนามบินอู่ตะเภา ให้มีความรวดเร็วและสะดวกสบาย ด้วยความเร็ว 250 กิโลเมตร/ชั่วโมง
หรือ การพัฒนาการขนส่งทางน้ำ ด้วยการเดินหน้าโครงการสร้างท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3 โดยเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับตู้สินค้าเป็น 18 ล้านตู้ต่อปี และรถยนต์จำนวน 3 ล้านคันต่อปี พร้อมทั้งติดตั้งระบบจัดการตู้สินค้าแบบอัตโนมัติ (Automation) เพื่อพัฒนาเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าของภูมิภาคอินโดจีน และประตูการค้าที่สำคัญของภูมิภาค พร้อมก้าวสู่การเป็นท่าเรือระดับโลก (World-Class Port)

และสุดท้าย การพัฒนา อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ ด้วยระบบการขนส่งทางอากาศที่ทันสมัย กับการต่อยอดความได้เปรียบของประเทศไทยในการเป็นศูนย์กลางการบินเชิงพาณิชย์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีบริษัทผู้ผลิตเครื่องบินรายใหญ่หลายรายประกอบกิจการอยู่ นอกจากนี้โครงการพัฒนาสนามบินนานาชาติอู่ตะเภา ยังเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาเมืองการบินภาคตะวันออก (EECa) จะทำให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาสู่การเป็นศูนย์กลางทางการบินของภูมิภาคได้
และเมื่อโครงสร้างพื้นฐานหลักๆ มีความพร้อมเช่นนี้แล้ว ในภาคการตระเตรียมบุคลากรคุณภาพ เพื่อเป็นกำลังสำคัญขับเคลื่อนภาค อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ ของไทย ก็ต้องมีความพร้อมเช่นกัน นี่เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดการผลักดันและจัดตั้ง ENLOC ศูนย์ปฏิบัติการด้านโลจิสติกส์ ซึ่งเป็น 1 ใน 10 ศูนย์เครือข่ายพัฒนาบุคลากร หรือ ศูนย์ EEC NETs ที่อยู่ภายใต้การดูแลและขับเคลื่อนของ สาขาวิชาเทคโนโลยีโลจิสติกส์และการจัดการระบบขนส่ง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก (มทร.ตะวันออก)

จากการดำเนินงานของ ศูนย์ ENLOC มาตั้งแต่ต้นปี 2564 ในวันนี้ ทางศูนย์ฯ มีความพร้อมในด้านการพัฒนาบุคลากรเพื่อตอบสนอง อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ ในพื้นที่ EEC อย่างไรบ้าง? อาจารย์มานะ ขาวเงิน รักษาการผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก และผู้ดูแล ENLOC ศูนย์ปฏิบัติการด้านโลจิสติกส์ มทร.ตะวันออก ได้มาให้คำตอบประชุมสัมมนาศูนย์เครือข่ายการพัฒนาบุคลากรเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC NETs) เพื่อร่วมหารือแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และอัปเดตความก้าวหน้าของการขับเคลื่อนการพัฒนาบุคลากรของศูนย์เครือข่าย EEC NETs รวมถึงปัญหา-อุปสรรคในการดำเนินงาน ในช่วงที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2564 จนถึงปัจจุบัน และแผนงานที่จะดำเนินการในปี 2566
แสดงความพร้อม เครื่องมือฝึกอบรม เพื่อสร้างบุคลากรตอบสนองความต้องการของ อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ อัจฉริยะ ในพื้นที่ EEC
ในช่วงแรกเริ่ม อาจารย์มะนะ ได้อัปเดตให้เห็นถึงการดำเนินงานของ ศูนย์ ENLOC ในส่วนของการเดินหน้าประชาสัมพันธ์ การจัดตั้งและความพร้อมของ ENLOC ศูนย์ปฏิบัติการด้านโลจิสติกส์ มทร.ตะวันออก ในฐานะ ศูนย์ฝึกอบรมและพัฒนาศักยภาพของบุคลากรใน อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ โดยเดินทางไปในทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ อย่าง องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งมีความสัมพันธ์อันดีกับหลายนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่อีอีซี และบริษัท ห้างร้านฯ ไปจนถึง SME ผู้ประกอบการด้านโลจิสติกส์ ที่หลังจากให้ข้อมูลและความพร้อมของเครื่องไม้เครื่องมือในการอบรม สถานประกอบการแต่ละแห่งก็มีความสนใจและพร้อมให้ความร่วมมือในการจัดหลักสูตรอบรมร่วมกับทางศูนย์ฯ
โดยในส่วนของครุภัณฑ์ ที่ใช้ในการฝึกอบรมนั้น อาจารย์มานะ ได้ยกตัวอย่าง และอธิบายสมรรถนะของแต่ละเครื่องไว้ดังนี้

โปรแกรม Flex Sim Simulation
เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้สร้างแบบจำลองสถานการณ์โดยการเลียนแบบสถานการณ์การปฏิบัติของระบบการทำงานต่างๆ เช่น ระบบการผลิตในอุตสาหกรรม การบริการ ระบบขนส่ง การสร้างแบบจำลองสายห่วงโซ่อุปทานขนาดใหญ่ ซึ่งสามารถทำให้ผู้ปฏิบัติงานหรือผู้ที่เกี่ยวข้องทราบถึงประสิทธิภาพ และประสิทธิผลของกระบวนการ ซึ่งเป็นการทำในตัวแบบจำลองสถานการณ์ที่สร้างขึ้น โดยที่ไม่ต้องปฏิบัติจริงเพื่อลดต้นทุน ระยะเวลา และเพิ่มประสิทธิภาพในด้านต่างๆ สามารถวิเคราะห์ปัญหาและสามารถแก้ปัญหาได้ทันท่วงที

โปรแกรม Plant Simulation
Tecnomatix Plant Simulation คือ ซอฟต์แวร์ช่วยในการสร้างแบบจำลองของระบบการผลิต เพื่อให้มองเห็นภาพรวมวิเคราะห์ และเพิ่มประสิทธิภาพให้กับระบบการผลิต รวมทั้งระบบการการไหลของวัสดุในระบบการผลิตและการขนส่งอีกด้วย
การจำลองด้วย Plant Simulation ทำให้สามารถทดลองปรับเปลี่ยนค่าต่างๆ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อการผลิต และยังสามารถทำให้มองเห็นถึงปัญหาได้ล่วงหน้ามีเครื่องมือในการคำนวณทางสถิติ การแสดงผลในรูปแบบกราฟต่างๆ ทำให้สามารถประเมินผลปัญหาในหลายรูปแบบ เพื่อทำให้การตัดสินใจในการวางแผนออกแบบการผลิตแม่นยำมากขึ้น
และโมเดลจำลองที่สร้างขึ้นด้วย Plant Simulation นี้ ยังสามารถแก้ไขปัญหาคอขวดในกระบวนการ ลดปริมาณของ WIP ช่วยในการวิเคราะห์ห่วงโซ่อุปทาน (supply chain) วิเคราะห์การใช้ทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพ การเพิ่มผลกำไรทางธุรกิจ นอกจากนี้ ยังสามารถวิเคราะห์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของคนและเครื่องจักร คำนวณความเสียหายเมื่อเครื่องจักรหยุดทำงาน และปรับปรุงการผลิตให้ดีขึ้นได้ด้วย

โปรแกรม Warehouse Management System
ระบบที่ใช้บริหารจัดการคลังสินค้า โดยจะมีกระบวนการจัดการตั้งแต่สินค้าเข้าคลังจนออกจากคลัง ซึ่งกระบวนการหลักคือ การรับสินค้า การจัดเก็บสินค้า และการเบิกสินค้า โดยผู้ที่มาฝึกอบรมจะได้ใช้โปรแกรมนี้ในการเรียนรู้ด้านต่างๆ ต่อไปนี้
เพิ่มประสิทธิภาพ ความรวดเร็วและลดความผิดพลาด
สร้างความถูกต้องแม่นย าในการจัดการกับระบบคลังสินค้า
ลดระยะเวลาในการทำงานในการจัดสรรพื้นที่เพื่อสามารถใช้พื้นที่ได้อย่างคุ้มค่ามากที่สุด
เรียนรู้การปรับลดปัญหาสินค้าค้างสต็อก การสร้างและควบคุมกระบวนการทำงานต่างๆ
เรียนรู้การตรวจสอบและวิเคราะห์ข้อมูล (Inventory Control and Analysis) และระบบงานบัญชีและการเงิน

โปรแกรม Transport Management System (TMS)
TMS คือระบบที่ใช้ในการบริหารจัดการระบบขนส่ง ช่วยจัดการระบบงาน การวางแผน รายละเอียดการขนส่ง ควบคุมรถและพนักงาน รายงานตำแหน่งของรถขนส่ง ด้วยโปรแกรมอิเล็กทรอนิกส์ สามารถใช้งานร่วมกับ Computer mobile, Printer barcode, Scanner, Mobile printer, Computer Mobile, RIFD reader, RFID TAG,GPS โดยผู้เข้าอบรมสามารถเรียนรู้จากโปรแกรมนี้ในเรื่องการบริหารจัดการต่างๆ ดังนี้
การจัดเส้นทางขนส่งสินค้า ต้นแบบ (Routing )
การติดตามด้วยระบบ GPS ( GPS Tracking )
การจัดสินค้าในการขนส่ง (Transport Status)
ระบบซ่อมบำรุง รักษา รถขนส่ง (Truck Maintenance )
การใช้งานขององค์กรกับบริษัทขนส่ง (กรณีใช้บริการขนส่งจากข้างนอก)
ความสามารถในการใช้งานทั้งภายในประเทศและภายนอกประเทศ (Multi Language)
สนับสนุนการฝึกอบรมการใช้งาน คู่มือการใช้งาน และบริการหลังการขาย
และนอกจากโปรแกรมต่างๆที่กล่าวมานี้ อาจารย์มานะ ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ทางศูนย์ ENLOC ยังมีชุดฝึกจำลองระบบการผลิตและสินค้าคงคลังอัตโนมัติ ชุดฝึกปฏิบัติระบบ Pick to Light ชุดฝึกปฏิบัติ Virtual Reality (VR.) ที่ล้วนใช้ในการเรียนรู้ในเรื่องระบบโลจิสติกส์อัจฉริยะอย่างได้ผล
ความคืบหน้า การฝึกอบรมทั้งครูผู้สอนและการเปิดหลักสูตรพัฒนาบุคลากร อัปสกิลด้านระบบโลจิสติกส์อัจฉริยะ
ดังที่ได้เกริ่นมาว่าได้มีการเริ่มจัดหลักสูตรอบรมเพื่อพัฒนาบุคลากรด้านระบบโลจิสติกส์อัจฉริยะแล้ว ซึ่งแต่ละหลักสูตร เป็นทั้งการอบรมให้กับผู้สอน ครู อาจารย์ และการอัปสกิลให้กับบุคลากรในภาคอุตสาหกรรม โดย อาจารย์มานะ ได้รวบรวมมาอัปเดตให้เห็นถึงความก้าวหน้าในการดำเนินงานภายใต้การเป็นศูนย์เครือข่าย EEC NETs ดังนี้
การฝึกอบรมอาจารย์เพื่อการเป็นวิทยากร
Plant simulation อบรมวันที่ 17-19/5/65
Flex SIM อบรมครั้งที่ 1 วันที่ 25-27/5/65 , ครั้งที่ 2 วันที่ 9-10/6/65 , ครั้งที่ 3 วันที่16-17/6/65
ชุดฝึกจำลองการจัดการการผลิตอัตมัติ ( CP.Lab.) อบรมวันที่ 21,23-24/6/65
โปรแกรม Warehouse Management System อบรมวันที่ 29-30 /6/65
โปรแกรม Transport Management System อบรมวันที่ 1-2/8/65
การอบรมบุคลากรของสถานประกอบการ

หลักสูตรการปฏิบัติงานคลังสินค้าดิจิทัล ระดับ 1
อบรม 1 รุ่น ระยะเวลาอบรม 5 วัน ( 2,3,9,10,16 ส.ค. 65 ) จำนวน 15 คน จากสถานประกอบการ
บริษัท สมบูรณ์หล่อเหล็กเหนียว อุตสาหกรรม จำกัด
บริษัท สมบูรณ์ฟอร์จจิ้งเทคโนโลยี จำกัด
บริษัท อินเตอร์เนชั่นแแนลแคสติ้งโปรดักส์ จำกัด

หลักสูตรการปฏิบัติงานคลังสินค้าดิจิทัล ระดับ 2
อบรม 1 รุ่น ระยะเวลาอบรม 5 วัน ( 17,23,24,30,31 ส.ค. 65 ) จำนวน 15 คน จากสถานประกอบการ
บริษัทสมบูรณ์หล่อเหล็กเหนียว อุตสาหกรรม จำกัด
บริษัท สมบูรณ์ฟอร์จจิ้งเทคโนโลยี จำกัด
บริษัท อินเตอร์เนชั่นแแนลแคสติ้งโปรดักส์ จำกัด
บริษัท พนัส แอสซมบลีย์ จำกัด
บริษัท ที ไอ พี เมทัล อินดัสทรีส์ จำกัด
จากนั้น อาจารย์มานะ ได้ให้ข้อมูลต่อเนื่อง ถึงแผนการดำเนินงานในปี 2566

“สิ่งที่จะเน้นเป็นหลัก คือ การเพิ่มบทบาทการดำเนินงานของศูนย์จากเดิมอบรมที่ศูนย์อย่างเดียว ปรับเพิ่มเติมคือการออกให้บริการในการอบรม , ให้คำปรึกษาและช่วยสถานประกอบการในการ พัฒนาทั้งเรื่องบุคลากรและกระบวนการทำงานที่สถานประกอบการ ยกตัวอย่าง ที่ผ่านมา เราได้หารือกับ บริษัท พนัส แอสซมบลีย์ จำกัด จากการที่ทางบริษัทฯ ได้ส่งบุคลากรเข้ามาอบรม โดยได้ปรึกษากับทางศูนย์ว่าตอนนี้มี stock ทั้งหมด 300 ล้านบาท ซึ่งมีมูลค่ามหาศาล จึงอยากเชิญคณาจารย์จากทางศูนย์ ENLOC เข้าไปช่วยวิเคราะห์ว่าจะลดลงมาได้หรือไม่”
“นอกจากนั้น ทาง พนัสฯ ยังเจอปัญหาว่า ได้สั่งของมาเก็บเป็นสต็อค และเมื่อเจอวิกฤตโควิด ออเดอร์กลับน้อยลง แม้ว่าตอนนี้ยอดสั่งประกอบรถที่เกี่ยวกับรถที่ใช้ในสนามบินเริ่มกลับมาแล้ว ก็ต้องมีการบริหารจัดการสต็อค รวมถึงระบบการโลจิสติกส์ของทางบริษัทฯ ด้วย ซึ่งตรงนี้ทางศูนย์ ENLOC ก็จะเข้าไปเป็นพันธมิตร ร่วมศึกษาวิเคราะห์ และร่วมแก้ปัญหาไปกับทางบริษัทฯ ด้วย”
“ทั้งนี้ ทางศูนย์ ENLOC ยังได้วางแผนว่าจะออกไปสร้างความร่วมมือกับ บริษัทที่เคยส่งบุคลากรมาอบรม และต่อยอดจากบริษัทนั้นไปยังลูกค้า หรือซัพพลายเออร์ของบริษัทนั้นๆ อีกครั้ง เพื่อไปเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ให้มีบุคลากรด้านโลจิสติกส์มาฝึกอบรมที่ศูนย์ฯมากขึ้น”

เมื่อรายงานผลการดำเนินงานจบแล้ว ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธานคณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC HDC ได้ให้ความคิดเห็นเพื่อนำไปต่อยอดในการดำเนินงานของศูนย์ฯอย่างต่อเนื่องว่า
“ในการวางแผนจัดตั้งศูนย์ EEC NETs ในแต่ละศูนย์ เราได้วางว่าอุปกรณ์ เครื่องมือต่างๆในแต่ละศูนย์ ให้เอื้อกับการ Sharing ทรัพยากรร่วมกัน หรือการบูรณาการความร่วมมือระหว่างแต่ละศูนย์ฯอยู่แล้ว เพราะฉะนั้น อยากให้แต่ละศูนย์ฯ สามารถเผยแพร่ข้อมูลไปได้ด้วยว่า ที่ศูนย์ ENLOC มีเครื่องไม้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ทันสมัย พร้อมให้สถานประกอบการต่างๆ ที่มีฝ่ายที่ทำงานในด้านโลจิสติกส์มาใช้งาน และส่งบุคลากรมาอบรม ที่แนะนำเช่นนี้ก็เพื่อให้ทรัพยากรที่ลงทุนไปได้ใช้อย่างคุ้มค่า เกิดผลสัมฤทธิ์ที่สุด”
“อยากให้ทุกศูนย์ สร้างความร่วมมือกัน เสมือนว่าเป็น “ศูนย์พี่ศูนย์น้อง” อุตสาหกรรมไหนที่ต้องเกี่ยวข้องกับ ศูนย์ ENLOC หรือ อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ ก็อยากให้ช่วยแนะนำให้คำปรึกษากัน เพื่อให้การดำเนินงานของศูนย์ ENLOC ยิ่งประสบความสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้ด้วย”
“เพราะบุคลากรโลจิสติกส์ มีความต้องการสูง ต้องการคนอีกไม่น้อยกว่าหลักแสนกว่าคนในระบบ 4.0 จึงจำเป็นต้องเร่งการพัฒนาในส่วนนี้ให้เกิดสัมฤทธิผลอย่างรวดเร็ว ด้วยทรัพยากรของ ศูนย์ EEC NETs ที่เรามีนั่นเอง และในการอบรมหลักสูตรต่างๆ เนื่องจากบุคลากรผู้สอนในสถาบันการศึกษาอาจยังมีไม่เพียงพอ ดังนั้น ผมอยากแนะนำให้ไปติดต่อ สร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนที่เชี่ยวชาญในด้านอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ และทำการอบรมบุคลากร On site ที่สถานประกอบการนั้นเลยก็ได้ เพื่อบรรเทปัญหาการขาดแคลนวิทยากรผู้สอนตรงนี้อย่างได้ผล”
ยังมีอีกหลากหลายศูนย์ EEC NETs ที่มีความพร้อมเป็นแหล่งพัฒนาบุคลากรตอบโจทย์อุตสาหกรรมเป้าหมายในอีอีซี
ศูนย์ ENMEC มทร.ตะวันออก ดาวเด่นพัฒนาบุคลากร “เมคคาทรอนิกส์” แห่งอีอีซี











