ความรู้ที่ควรเรียนจาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ ยุคนี้

เด็กๆ ควรจะเรียนอะไรใน คณะวิศวกรรมศาสตร์

วันนี้ คุยกับเพื่อนๆ ที่อยู่ในสถาบันการศึกษา ผมเลยร่างแนวคิดหลักสูตรภาควิศวกรรมศาสตร์ สำหรับ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ที่เห็นว่าควรจะปรับเพื่อให้รองรับกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป เลยขออนุญาตเอามาแชร์ครับ

เสนอให้เปลี่ยนกลุ่มวิชาเรียน ให้ตั้งเป้าตั้งแต่แรกว่าเรียนไปแล้วจะเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมไหนครับ
จากประสบการณ์ที่ทำงานมา ผมว่ามันต้องเริ่ม ภาพทิศทางการทำมาหากิน และ Work Backward กลับมาว่า Competency ที่เด็กๆ เราต้องมีคืออะไรครับ
เริ่มแบบนี้เราจะรู้ Demand of Man Power รู้ว่าใน Value Chain ของแต่ละ Industry ตรงไหนเราแข่งได้ ตรงไหนจำเป็นต้องซื้อเขา ต้องใช้ Collaboration รูปแบบต่างๆ ช่วย
เช่น Battery System Technology ตอนนี้อยู่หลาย Industry Segment เลย แต่เราไม่มีแหล่งสร้างคน
หรือพวก Medical and Security ต้องเรียนพวกวัสดุศาสตร์ เรื่อง IP Class เรื่อง Electromagnetic Compatibility ต่างจากอุตสาหกรรมอื่น
สาขา Energy ต้องเรียนเสริมเรื่อง Industry and Corporate Governance, Financing ต่างจาก สาขาอื่น เพราะมัน Strongly Regulated, Capital Intensive และ Environmental Impact สูง มีกลุ่มผลประโยชน์หลากหลาย การ Balance of Power ทำอย่างไร
ผมมองว่าความรู้เชิงลึกตอนนี้ยิ่งสำคัญ เพราะมันทำให้หนีความเป็น Commodity ได้  Differentiation ไม่เข้ากับดักที่แข่งกันด้วย Economic of Scale ที่ทุกคนแพ้จีน
Business Model ที่ประเทศไทยใช้มา 20-30 ปี ใช้ไม่ได้แล้ว การทำมาหากินด้วยความรู้ง่ายๆ ไม่มีทางสู้จีนได้

คณะวิศวกรรมศาสตร์

ถ้าเอามุมมองด้าน Economic Value Added (EVA) และด้าน Risk Management เข้าไปจับ จะเห็นชัดว่ารูปแบบธุรกิจที่เน้นบริษัทขนาดใหญ่ ไม่มีทางรอดในสถานการณ์ปัจจุบันที่จีนทำแบบเราได้ทุกอย่าง แต่ดีกว่า ถูกกว่าและเร็วกว่า     
ทางรอดคือการสร้างรูปแบบธุรกิจขึ้นมาใหม่ เช่น Advanced SME, วิสาหกิจชุมชน และอื่นๆ ผมพยายามเดินสายสื่อสารเรื่องนี้ โดยยกประเด็นเรื่อง Risk Management มาให้เห็นว่าในภาวะ VUCA. (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) โครงสร้างอุตสาหกรรมเดิม จัดการความเสี่ยงไม่ได้ ไปไม่รอดแล้วครับ
หนึ่งในตัวอย่างนี้คือยุทธศาสตร์การสร้างอุตสาหกรรมใหม่เพื่อเปลี่ยนผ่าน โดยใช้ EV Conversion มีแบบนี้อีกหลายอุตสาหกรรม แต่ไม่มีใครดู กลายเป็นตั้งเป้าแบบเดิมด้วยขั้นตอนและระเบียบแบบใหม่
ภาวะปัจจุบันเหมือนยุทธศาสตร์การป้องกันกรุงศรีอยุธยา เราใช้ยุทธศาสตร์เดิมที่ข้าศึกเข้าใจและวางแผนแก้ไปข้างหน้าหลายขั้นแล้ว (กลวิธีการขุดอุโมงค์เข้าเมือง เป็นวิธีการทำสงครามในยุโรปที่แพร่หลาย เมืองต่างๆ ในยุโรปร่วมสมัยกับกรุงศรีอยุธยา รู้จัก Siege and Tunnel Warfare มาก่อนเราเป็นร้อยปี ชาวเมืองเวียนนารู้จักการป้องกันการโจมตีทางอุโมงค์เมื่อกองทัพ Ottomans ล้อมเมืองเวียนนา และสามารถป้องกันได้สำเร็จเมื่อ 80 ปีก่อนกรุงศรีอยุธยาแตก ปี พศ. 2310)   
สมัยสงครามเก้าทัพ เราเกิด Paradigm Shift เปลี่ยนยุทธศาสตร์การป้องกันครั้งใหญ่จนป้องกันได้สำเร็จ
เป็นกรณีที่เหมือนกันมากครับ

ปริพัตร บูรณสิน
วันที่ 27 กันยายน พศ. 2565


อ่านข้อเขียนที่น่าสนใจในหลากหลากมิติกันต่อ

มหาวิทยาลัยศตวรรษที่ 21 จาก “สร้างคน” สู่ “สร้างเมือง”

การศึกษา-การสร้างคน บทเรียนความเคลื่อนไหวสู่อนาคต

100 ล้านตำแหน่งงานยุคใหม่ ความท้าทายของสถาบันการศึกษาไทย