เรื่องนี้รู้กันทั่วโลก ว่า “กาแฟ” อุดมด้วย “กาเฟอีน” แม้จะช่วยให้สดชื่น หายจากอาการง่วงเหงาหาวนอน
แต่การดื่ม “กาแฟ” ก็อาจทำให้ปวดศีรษะ อาหารย่อยยาก คลื่นเหียนอาเจียน หัวใจเต้นเร็ว หายใจหอบถี่ กระวนกระวาย กระสับกระส่าย วิตกกังวล นอนไม่หลับ มีก้องดังในหู
ถ้าดื่มกาแฟวันละ 5 แก้ว อาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน หากดื่มวันละ 6 แก้ว จะทำให้ “เสพติดกาเฟอีน” นำไปสู่อาการที่กล่าวมาข้างต้น
ส่วนประโยชน์ของการดื่ม “ชา” นั้นมีมากมาย
ไม่ว่าจะเป็น มีสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ เส้นเลือดสมองตีบ เพิ่มประสิทธิภาพระบบการเผาผลาญของร่างกาย กระตุ้นการทำงานของอินซูลินช่วยผู้ป่วยเบาหวาน ป้องกันฟันผุจากแบคทีเรียทำให้สุขภาพช่องปากและฟันดี
นั่นเป็นผลมาจากสารฟลาโวนอยด์ คาเทซิน ที่มีฤทธิ์ต้านสารอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสื่อมของร่างกาย โดยสารต้านอนุมูลอิสระในใบชาแห้งมีฤทธิ์มากกว่าสารต้านอนุมูลอิสระในผัก และผลไม้
“ชา” สามารถแบ่งเป็นประเภทต่างๆ ตามเทคนิคการเก็บเกี่ยว และวิธีการผลิตดังนี้
ชาขาว
ชาขาวคือยอดอ่อนของชา ที่จะถูกเก็บเกี่ยวก่อนฤดูใบไม้ผลิ ชาขาวจะผ่านกระบวนการผลิตน้อยที่สุด เริ่มด้วยการป้องกันยอดอ่อนไม่ให้ถูกแสงแดดเพื่อป้องกันการผลิตคอโรฟิลล์ ก่อนที่จะถูกนำไปอบอย่างเร็วที่สุดหลังจากเก็บมา เพื่อป้องกันการเกิดปฏิกิริยากับออกซิเจน ชาขาวจะมีสารฟลาโวนอยด์ คาเทซินมากที่สุด
ชาเขียว
คือชาที่นำไปอบไอน้ำ หรือคั่วในกระทะแล้วนำมาทำให้แห้ง ใบชาจึงทำปฏิกิริยากับอ็อกซิเจน แต่ก็ในปริมาณที่น้อย คุณสมบัติจึงเป็นรองชาขาว
ชาดำ หรือชาแดง
ชาชนิดนี้จะถูกปล่อยทำปฏิกิริยากับอ็อกซิเจน 2-4 ชั่วโมง ก่อนนำไปผ่านกระบวนการเช่นเดียวกับชาเขียว
ชาอู่หลง
อู่หลงจะถูกปล่อยให้ทำปฏิกิริยากับอ็อกซิเจนเพียงนาน 2-3 วันก่อนผ่านกระบวนการผลิตแบบกึ่งหมักไม่เกิน ทำให้ได้สารพอลิฟีนอล ซึ่งไม่พบในชาเขียว มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซน์ย่อยไขมัน เพิ่มอัตราการเผาผลาญของไขมัน จึงอาจช่วยลดน้ำหนักได้
มีงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชา” ชิ้นหนึ่งซึ่งน่าสนใจ ที่ตีพิมพ์อยู่ในวารสาร Annals of Internal Medicine ที่ขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ
บทความดังกล่าชี้ว่า “ชา” อาจช่วยให้ผู้ที่ดื่ม “ชา” เป็นประจำ มีอายุยืนยาวกว่าผู้ที่ไม่ดื่ม
ดังที่กล่าวถึงประโยชน์ของ “ชา” มาก่อนหน้านี้ นอกจากสรรพคุณต่างๆ ที่ได้บรรยายไปแล้ว “ชา” ยังช่วยลดการอักเสบได้อีกด้วย
ดังผลการศึกษาในอดีตของ “จีน” และ “ญี่ปุ่น” ที่ซึ่ง “ชาเขียว” เป็นที่นิยมมากซึ่งได้ชี้ให้เห็นถึงคุณประโยชน์ที่มีต่อสุขภาพของเราหลากหลายประการ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ชาดำ” ก็ให้ประโยชน์โภชน์ผลที่ไม่ต่างกัน

โดยนักวิทยาศาสตร์จาก “สถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐฯ” ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจาก “สถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ” หรือ U.S. National Institutes of Health ได้ลงพื้นที่ภาคสนามเพื่อเก็บข้อมูลวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการดื่มชาของคนวัยผู้ใหญ่ในสหราชอาณาจักรจำนวน 500,000 คน ซึ่งเป็นงานวิจัยระยะยาวที่เก็บรวบรวมข้อมูลอย่างต่อเนื่องและยาวนานถึง 14 ปี!
ผลการวิจัยพบว่า “ชาดำ” เป็นชาที่นิยมดื่มมากที่สุดในเกาะอังกฤษ
สำหรับวัตถุประสงค์ของการวิจัย ก็คือ เพื่อศึกษาถึงความเสี่ยงต่อสุขภาพ วิถีชีวิตความเป็นอยู่ และวิถีการเลือกรับประทานอาหาร ที่มีต่อการดื่ม “ชา”
โดยเก็บข้อมูลแยกตามอายุ เชื้อชาติ และเพศ ซึ่งพบว่า การบริโภค “ชา” ในปริมาณมาก คือวันละสองถ้วยขึ้นไป ให้ประโยชน์ในระดับปานกลาง คือ ช่วยลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตได้ถึง 9%-13% เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ดื่ม “ชา”
ศาสตราจารย์ ดร. Maki Inoue-Choi หัวหน้าทีมวิจัยนี้ ระบุว่า ความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตที่ลดลงนั้นเกิดขึ้นจริงกับอาสาสมัครที่เป็นโรคหัวใจ
“แม้จะไม่มีการค้นพบที่ชัดเจนเกี่ยวกับความเชื่อมโยงกับการดื่มชา และการเสียชีวิตจากโรคมะเร็ง เพราะพวกเราไม่มีข้อมูลยืนยันมากพอ” Maki Inoue-Choi กระชุ่น
เป็นที่ทราบกันทั่วไป ว่า “ชาทุกชนิด” ไม่ว่าจะเป็น “ชาขาว” “ชาเขียว” “ชาดำ-ชาแดง” และ “ชาอู่หลง” ล้วนผลิตจากพืช Camellia Sinensis โดยใช้วิธีการที่แตกต่างกัน
แต่ “ชา” ทุกชนิด ประกอบด้วยสารโพลีฟีนอลเหมือนกัน

ศาสตราจารย์ ดร. Marion Nestle นักวิชาการด้านวิทยาศาสตร์อาหารที่มหาวิทยาลัย New York University ชี้ว่า พวกเราเชื่อว่าโพลิฟีนอลใน “ชา” นั้น น่าจะมีประโยชน์ต่อสุขภาพ โดยเฉพาะใน “ชาเขียว”
“ชาเขียว” ช่วยให้กระปรี้กระเปร่า สติปัญญาแจ่มใส บรรเทาปัญหาทางเดินอาหาร และอาการปวดศีรษะ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ชา” มีส่วนช่วยในการลดน้ำหนักอีกด้วย
นอกจากนี้ยังมีการศึกษาถึงผลในการป้องกันโรคหัวใจ และโรคมะเร็ง ที่อาจเกิดจากการบริโภค “ชาเขียว” ต่อเนื่องเป็นระยะเวลาที่ยาวนานอีกด้วย
อย่างไรก็ตาม การศึกษาผู้ดื่ม “ชา” ในอังกฤษนั้น เป็นการสังเกตพฤติกรรมและสุขภาพของผู้คน ที่มักทำให้เกิดคำถามตามมาเสมอว่า ยังมีอะไรอีกบ้างที่ช่วยให้ผู้ดื่มชามีสุขภาพดีขึ้นอีก?
ศาสตราจารย์ ดร. Maki Inoue-Choi ตอบว่า เกี่ยวกับประเด็นนี้ ยังไม่มีหลักฐานจากการศึกษาเพียงพอที่จะแนะนำให้ผู้คนเปลี่ยนพฤติกรรมการดื่ม “ชา” ของพวกเขา
ทว่า หากดื่ม “ชา” วันละแก้ว ก็น่าจะให้ประโยชน์ต่อสุขภาพของผู้ดื่มมากกว่า “กาแฟ” 1 แก้วอยู่แล้ว ศาสตราจารย์ ดร. Maki Inoue-Choi ทิ้งท้าย














