ทำไม “โตโยต้า” ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ที่สุดในโลก ถึงคิดต่างกับ “อีวี”

แม้จะถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง แต่เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว Akio Toyoda  ซีอีโอของ “โตโยต้า” หนึ่งในบริษัทยนตรกรรมยักษ์ใหญ่ของโลก ได้ประกาศเพิ่มกลยุทธ์การลงทุนในยานพาหนะที่ใช้พลังงานไฟฟ้าต่อไปเป็นสองเท่าแทนที่จะมุ่งสู่รถยนต์ไฟฟ้าและรถบรรทุกแบบครบวงจรเหมือนที่คู่แข่งเดินเกมรบอีวีแบบเต็มสูบ เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น บทความนี้มีคำตอบ


Toyoda เชื่อว่าการนำ EV มาใช้จะช้ากว่าที่หลายคนคิด และข้อบังคับการห้ามใช้แก๊สจะ “ยาก” ที่จะบรรลุผลสำเร็จ นอกจากนี้ เขายังพูดถึงโมเดลตัวแทนจำหน่ายแฟรนไชส์ของโตโยต้า อีกทั้งเมื่อปีที่แล้วโตโยต้ายังมียอดขายเหนือเจเนอรัล มอเตอร์ส ในสหรัฐอเมริกาอีกด้วย
Akio Toyada ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของโตโยต้า มอเตอร์ วัย 66 ปี เป็นผู้คลั่งไคล้ในการแข่งรถเป็นอย่างมาก ภายใต้การกุมบังเหียนของเขาจึงเป็นเรื่องที่น่าท้าทายเป็นอย่างมาก ว่าท่ามกลางการเปลี่ยนผ่าน เขาจะสร้างตำนานให้ผู้คนจดจำได้อย่างไรเกี่ยวกับแนวทางของเขาในยานยนต์ไฟฟ้าทั้งหมด เมื่อเทียบกับรถยนต์สมรรถนะสูงที่ขับเคลื่อนด้วยแก๊สหรือรถไฮบริดที่เคยบุกเบิกมาก่อนหน้า
Akio Toyoda
Akio Toyoda หัวเรือใหญ่โตโยต้า มอเตอร์
โตโยต้า ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ที่สุดของโลก วางแผนที่จะลงทุน 70 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในรถยนต์ไฟฟ้าในอีก 9 ปีข้างหน้า โดยครึ่งหนึ่งจะเป็นรถยนต์ที่ใช้แบตเตอรี่ไฟฟ้าทั้งหมด แม้ว่าจะเป็นการลงทุนจำนวนมากในรถยนต์ไฟฟ้า แต่ก็ยังเล็กกว่าแผนของคู่แข่งบางรายอยู่ดี
แม้จะมีการวิพากษ์วิจารณ์จากนักลงทุนและนักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมบางกลุ่มแต่ ในสัปดาห์ที่ผ่านมา Toyoda ได้เพิ่มกลยุทธ์การลงทุนในยานยนต์พลังงานไฟฟ้าต่อไปมากขึ้นเป็นสองเท่า เมื่อเทียบกับคู่แข่งอย่าง โฟล์คสวาเกน และเจเนอรัล มอเตอร์ส ที่ประกาศว่าเขากำลังทำทุกอย่างเพื่อปักหมุดเป็นดาวเด่นในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า
แผนดังกล่าวอาจเป็นการสืบสานตำนานความสำเร็จของ Toyoda ที่ฝากไว้ให้กับโตโยต้า หรือทำให้เสื่อมถอย ขึ้นอยู่กับความเร็วที่ผู้ขับขี่ทั่วโลกตอบรับรถยนต์ไฟฟ้า
“สำหรับผม การเล่นเพื่อชัยชนะหมายถึงการทำสิ่งต่างๆ ที่คนอื่นอาจสงสัย แต่เราเชื่อว่าจะทำให้เราอยู่ในวงจรของผู้ชนะได้นานที่สุด” เขากล่าวเมื่อวันพุธที่ 28 กันยายน ที่ผ่านมา ระหว่างการประชุมตัวแทนจำหน่ายประจำปีของโตโยต้าในลาสเวกัส ประเทศสหรัฐอเมริกา
เขาอธิบายว่าโตโยต้าเปรียบเสมือนห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ และกล่าวว่าเป้าหมายของบริษัทฯ ยังคงเหมือนเดิมนั่นคือ การสร้างความพึงพอใจให้กับลูกค้าในวงกว้างที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ตัวเลือกของยนตรกรรมที่หลากหลายที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ซึ่งจะรวมถึงไฮบริดและปลั๊กอินไฮบริด เช่น Prius, รถยนต์เซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจน เช่น Mirai และรถยนต์ที่ใช้แบตเตอรี่ไฟฟ้าทั้งหมด 15 รุ่น ที่จะเดินหน้าออกจากไลน์ผลิตสู่ตลาดภายในปี 2568

โตโยต้า

Toyoda ย้ำว่าเขาไม่เชื่อว่ารถยนต์ไฟฟ้าทั้งหมดจะถูกนำมาใช้อย่างรวดเร็วตามที่ผู้ควบคุมนโยบายและคู่แข่งคิด ด้วยเหตุผลหลายประการ โดยเขาอ้างถึงการขาดโครงสร้างพื้นฐาน ราคา มุมมอง พฤติกรรมและความต้องการของลูกค้าที่แตกต่างกันในแต่ละภูมิภาค
เขาเชื่อว่าเป็นเรื่อง “ยาก” ในการปฏิบัติตามกฎระเบียบล่าสุดที่มีการเรียกร้องให้ห้ามใช้ยานพาหนะแบบดั้งเดิมที่มีเครื่องยนต์สันดาปภายใน ภายในปี 2578 ตามที่แคลิฟอร์เนียและนิวยอร์กประกาศว่าจะนำข้อบังคับนี้มาใช้
“เช่นเดียวกับรถยนต์ไร้คนขับที่เราทุกคนควรจะขับอย่างแพร่หลายในตอนนี้นั่นแหละ แต่ก็ยังไม่ได้ใช้กัน EV จะใช้เวลานานกว่าจะกลายเป็นกระแสหลักมากกว่าที่สื่อต้องการให้เราเชื่อ และในระหว่างนี้เราต้องมีตัวเลือกที่หลากหลายให้กับลูกค้า เพราะวิสัยทัศน์ของโตโยต้าคือการให้อิสระในการเคลื่อนไหว (เดินทาง) สำหรับทุกคน… และเราไม่ต้องการทิ้งใครไว้ข้างหลัง” Toyoda ซึ่งเป็นเบอร์หนึ่งของบริษัทฯ มาตั้งแต่ปี 2552 ได้ปกป้องกลยุทธ์และแผนพัฒนารถยนต์ไฟฟ้าของโตโยต้า ซึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์จากกลุ่มสิ่งแวดล้อมและนักลงทุนบางกลุ่มที่ต้องการให้บริษัทดำเนินการเพื่อนำรถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้แบตเตอรี่ (BEV) มาใช้เร็วขึ้น และเป็นเหตุให้ผู้ผลิตรถยนต์สัญชาติญี่ปุ่นรายนี้อยู่ในอันดับต่ำสุดของการจัดอันดับการกำจัดคาร์บอนในอุตสาหกรรมยานยนต์ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา
นอกจากนี้ เขายังเชื่อว่าลิเธียมและนิกเกิลเกรดแบตเตอรี่จะขาดแคลนอย่างมากในอีก 5-10 ปีข้างหน้า ซึ่งนำไปสู่ปัญหาด้านการผลิตและซัพพลายเชนของอีวี และนั่นหมายถึงอุปสรรคใหญ่ที่จะขัดขวางไม่ให้ EV เติบโตตามที่หลายฝ่ายคาดการณ์
เมื่อถามถึงความเป็นกลางของคาร์บอน Toyoda กล่าวว่าเป้าหมายของโตโยต้าคือการปล่อยคาร์บอนให้เป็นกลางภายในปี 2593 ซึ่งไม่ได้หมายความจะดำเนินการสำเร็จตามเป้าหมายได้ด้วยรถยนต์ไฟฟ้าทั้งหมดเท่านั้น เพราะยังมีคำถามเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากรถยนต์ไฟฟ้า เมื่อพิจารณาปัจจัยในการทำเหมืองวัตถุดิบและกระบวนการผลิตรถยนต์โดยรวม

โตโยต้า

นับตั้งแต่ Prius เปิดตัวในปี 2540 มียอดขายรถยนต์พลังงานไฟฟ้ามากกว่า 20 ล้านคันทั่วโลก ซึ่งยอดขายดังกล่าวสามารถหลีกเลี่ยงการปล่อย CO2 ได้ถึง 160 ล้านตัน ซึ่งเทียบเท่ากับผลกระทบจากรถยนต์แบตเตอรี่ไฟฟ้าทั้งหมด 5.5 ล้านคัน
“โตโยต้าสามารถผลิตปลั๊ก-อิน ที่ทุกๆ 1 คันประหยัดคาร์บอนที่ปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศได้ถึง 8 เท่า”
ขณะเดียวกัน ด้านแผนกลยุทธ์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับ EV นั้น โตโยต้าไม่มีแผนที่จะยกเครื่องเครือข่ายตัวแทนจำหน่ายแฟรนไชส์ใหม่ ในขณะที่ลงทุนในรถยนต์ไฟฟ้าอย่างที่คู่แข่งบางรายได้ประกาศไว้
“ผมรู้ว่าคุณกังวลเรื่องอนาคต ผมรู้ว่าคุณกังวลว่าธุรกิจนี้จะเปลี่ยนไปอย่างไร แม้ว่าผมจะทำนายอนาคตไม่ได้ แต่ผมสัญญากับคุณว่า: คุณ ผม เรา ธุรกิจนี้ โมเดลแฟรนไชส์นี้คือ ไม่ไปไหน อยู่อย่างที่เป็นอยู่” เขาบอกกับตัวแทนจำหน่ายในลาสเวกัสที่ต่างปรบมือดังก้อง
โมเดลตัวแทนจำหน่ายแฟรนไชส์นี้ ได้รับแรงกดดันหลังจากเทสลาและสตาร์ทอัพ EV รายใหม่เริ่มขายตรงให้กับผู้บริโภคมากกว่าขายผ่านตัวแทนจำหน่ายแบบเดิม แต่โตโยต้ายังยืนยันโมเดลธุรกิจเดิมต่อไปอย่างแน่วแน่
ทั้งนี้ ในปี 2564 การจัดอันดับแบรนด์รถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก “โตโยต้า” ยืนหนึ่งโดยมีส่วนแบ่งตลาดประมาณ 10.5%

ที่มา : Toyota CEO Akio Toyoda talks about why he isn’t all-in on EVs — and what made him do a ‘happy dance’