หากพูดถึง Industrial 4.0 แล้ว หลายท่านอาจนึกถึงหุ่นยนต์ยุคใหม่ หรือแขนกลล้ำสมัย ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ถูกต้อง
เนื่องจากแขนกลก็ดี หรือหุ่นยนต์ก็ดี ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนการผลิตของโรงงานอุตสาหกรมยุคใหม่ ภายใต้แนวคิด Industrial 4.0

อย่างไรก็ดี ยังมีอีกกระบวนการหนึ่งซึ่งมีความน่าสนใจที่หลายท่านอาจยังไม่ทราบ นั่นคือการนำวิธีการที่เรียกว่า Smart Monodzukuri มาปรับใช้ในโรงงาน
เนื่องจาก สายพานการผลิตโดยทั่วไป เราไม่อาจใช้หุ่นยนต์ หรือแขนกล ได้ทั่วทั้ง Line การผลิต
เดิมคำว่า Monodzukuri มี 2 ความหมายประกอบกันคือ Mono แปลว่า ผลิตภัณฑ์ และ Dzukuri หมายถึงการผลิต
Monodzukuri เป็นกิจกรรมการผลิตอย่างตั้งใจจากฝีมือของช่างผู้ชำนาญ โดยใช้เทคนิคตามประเพณี จนถึงการใช้เครื่องจักรอัตโนมัติ ใส่จิตวิญญาณเข้าไปเพื่อให้ได้ ผลิตภัณฑ์มีความประณีต และมีคุณภาพที่ดีเลิศ
เมื่อมาร่วมกับคำว่า Smart จึงเป็น Smart Monodzukuri
Smart Monodzukuri ที่จะมาช่วยตอบโจทย์ในการอุดช่องว่างของ Industrial 4.0 ที่นอกจากจะเป็นการนำระบบ Digital มาประยุกต์ใช้กับเครื่องจักรชุดที่ไม่ได้ติดตั้งแขนกล หรือหุ่นยนต์แล้ว
ยังมีกระบวนการ Lean และ Kaizen ที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น ติดมาให้ด้วย เพื่อความสมบูรณ์แบบของ Line การผลิต

Smart Monodzukuri เป็นแนวคิดของ Industrial Value Chain Initiative (IVI) ที่นำเสนอกระบวนการปรับเปลี่ยนระบบการผลิต จาก Analog ไปสู่ Digital แบบต้นทุนต่ำ
Smart Monodzukuri เป็นการพัฒนาเข้าสู่ Digital Manufacturing ด้วยต้นทุนที่เหมาะสม จากองค์ความรู้ญี่ปุ่น ไม่ว่าจะเป็น
Small Start ก้าวแรก ก้าวเล็กๆ ที่ถูกต้อง และมั่นคง
มุ่งเน้นการหาปัญหาพื้นฐานแท้จริงให้ตรงจุดที่สุด ณ หน้างาน หรือ เก็นบะ: Genba: 現場 ตามด้วยกระบวนการดำเนินงานปรับปรุงวิธีการผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าด้วยความรวดเร็ว
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสร้างบุคลากรที่มีความสามารถภายในองค์กร เพื่อทำให้เกิดการใช้งาน IoT ภายในองค์กร ผ่านแนวคิดของ Smart Monodzukuri โดยใช้ IT Tools เข้ามาช่วย

การเกิดขึ้นของ Smart Monodzukuri ก็เพื่อ เป็นทางออกให้กับผู้ประกอบการ SME ที่มีทุนทรัพย์น้อย มีกำลังคนจำกัด และขาดแคลนนวัตกรรม
โดย Smart Monodzukuri คือ กระบวนการรองรับเปลี่ยนผ่านจากโรงงาน Analog สู่โรงงาน Digital ที่ใช้งบประมาณไม่มาก ภายใต้แนวคิด “ลงทุนหลักพัน ประหยัดหลักแสน”
ซึ่งโมเดลนี้ใช้ได้ตั้งแต่โรงงานห้องแถว วิสาหกิจชุมชน ไปจนถึงโรงงานขนาดเล็ก ที่ใช้ Manual ในกระบวนการผลิต พูดอีกแบบก็คือ มีเพียงระบบ Analog หรือบางโรงงานอาจมีเครื่องจักรรุ่นเก่าขนาดเล็ก ก็สามารถใช้แนวคิดนี้ได้
โดยมีการนำอุปกรณ์ IoT (Internet of Things) ในลักษณะ Sensor มาจัดเก็บและแปลงข้อมูล Analog จากเครื่องจักรสู่การประมวลผลผ่านคอมพิวเตอร์เป็นระบบ Digital ผลลัพธ์ที่ได้คือ Database การผลิตจากเครื่องจักรของโรงงาน นำมาแทนที่การเก็บข้อมูลแบบ Analog

เช่น บันทึก หรือคัมบัง : Kanban : 看板 ในรูปแบบกระดาษ หรือกระดาน มาสู่ Digital Dashboard จากฐานข้อมูล (Database) ที่ผ่านการประมวลผลของ Smart Monodzukuri สามารถนำไปส่งต่อให้ Application ในระบบคอมพิวเตอร์อื่นๆ เพื่อใช้วิเคราะห์สำหรับการดำเนินการใน Line การผลิต หรือปรับปรุงกระบวนการทำงานโดยใช้ Kaizen ได้อย่างรวดเร็ว
หรือการใช้ กล้องดิจิทัลวงจรปิด (Digital Camera) เพื่อตรวจดูประสิทธิภาพการทำงาน สภาพ ของวัตถุดิบ หรือสินค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Line การผลิต โดยกล้องจะทำหน้าที่คล้าย Sensor รูปแบบหนึ่งซึ่งจะส่งข้อมูลในรูปแบบ Digital เช่นกัน ไปยังคอมพิวเตอร์และจัดเก็บใน Database เพื่อใช้วิเคราะห์สำหรับการแก้ปัญหากระบวนการผลิตต่อไป จะเห็นได้ว่า Sensor หลายรูปแบบของ Smart Monodzukuri มีประสิทธิภาพสูง แต่ต้นทุนต่ำ ซึ่งนอกจากกล้องแล้ว ยังสามารถนำ Sensor แบบอื่นๆ เข้ามาร่วมทำ Smart Monodzukuri ได้
ไม่ว่าจะเป็น Sensor วัดอุณหภูมิ ความชื้น แรงดึง แรงยืด นับรอบ นับจำนวน การส่งต่อ ความสั่นสะเทือน บันทึก Downtime หรือการหยุดชะงักของเครื่องจักร หรือ Line การผลิต จึงสามารถพูดได้ว่า คำขวัญ “ลงทุนหลักพัน ประหยัดหลักแสน” ภายใต้โครงการ Smart Monodzukuri
Smart Monodzukuri จึงเป็นแนวทางหนึ่งในการเพิ่มขีดความสามารถของบุคลากร ในภาคการผลิตให้มีความรู้และทักษะที่ทันสมัย เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในภาคการผลิตให้มีความเข้าใจในการนำ IoT มาใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสนับสนุนอุตสาหกรรมอัจฉริยะที่เข้มแข็งเพื่อเป็นกลไกในการถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อภาคอุตสาหกรรมไทยในยุค Thailand 4.0 อย่างยั่งยืน


สรุป เติมช่องว่าง Industrial 4.0 ด้วย Smart Monodzukuri คือ
1. เรียนรู้การพัฒนาการบริหารจัดการข้อมูลในกระบวนการผลิต เพื่อให้สามารถวางแผนการทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
2. นำปัญหาจากหน้างานจริง มาปรับปรุงแบบ Small Start ที่สามารถเปลี่ยนแปลงจาก Analog สู่ Digital ได้ด้วยต้นทุนที่เหมาะสม
3. สามารถประยุกต์ใช้ IoT เพื่อการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและตรงจุด
4. ยกระดับสมรรถนะของบุคลากร เพื่อรองรับการเป็น Digital Manufacturing ด้วยองค์ความรู้จากญี่ปุ่น ผ่าน IVI Model (Industrial Value Chain Initiative Model)

เป้าหมายคือ
1. นำปัญหาหน้างาน มาสู่การปรับปรุงโดยใช้ IoT ให้เกิด Small Start Visualization
2. สร้างรูปแบบการบริหารการผลิต อย่างเป็นระบบที่สามารถติดตามเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย
3. พัฒนาบุคลากรให้สามารถขยายผลพัฒนา Kaizen IoT ได้ด้วยตนเอง
4. เป็นพื้นฐานในการทำ Lean อย่างเป็นระบบ
5. บริหาร 4 Flow ที่มีประสิทธิภาพ ( Information Flow, Material and Product Flow, People Flow, Cash Flow )
สุดท้ายนี้ ขอเชิญผู้สนใจ ร่วมฟังการบรรยาย และรับฟังตัวอย่างองค์กรที่นำแนวคิด Smart Monodzukuri ไปใช้จริงในยุค Industrial 4.0 วันอังคารที่ 18 ตุลาคม 2565 เวลา 09:00-12:00 น. ณ ห้องสัมมนา สถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมโทร. 02-717-3000 ต่อ 81











