ในยุค Disruption ที่ทุกสิ่งทุกอย่างทุกวงการเกิดความเปลี่ยนแปลงจากการเกิดขึ้นของ Digital ที่เข้ามาพลิกโฉมหน้าสิ่งต่างๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ห้องสมุด” ที่นอกจากจะมีการตีพิมพ์หนังสือซึ่งถือเป็นหัวใจหลักของ “ห้องสมุด” น้อยลงแล้ว ปริมาณ “คนอ่านหนังสือ” ก็ลดน้อยถอยลงทุกที
ทำให้บรรดา “ห้องสมุด” ต่างๆ ทั่วทุกมุมโลก กำลังเผชิญหน้ากับวิกฤติคนเข้า “ห้องสมุด” น้อย และเข้าไปก็มีหนังสือใหม่ให้อ่านน้อย
แปลไทยเป็นไทยก็คือ “ห้องสมุด” ได้ถูก Disrupt ไม่แพ้วงการอื่นๆ
อย่างไรก็ดี ดูเหมือน “คนในวงการห้องสมุด” เองก็มีความพยายามจะพลิกโฉมหน้า “ห้องสมุด” ให้เปลี่ยนแปลงไป
หลายแห่ง ได้เปลี่ยน “ห้องสมุด” ให้กลายเป็น “ห้องสนุก” ดังตัวอย่างจากสหรัฐอเมริกา
ที่ทุกวันนี้ “ห้องสมุด” ทั่วสหรัฐฯ กำลังเปลี่ยนแปลงความหมายของ “ห้องสมุด” จาก “สถานที่สำหรับอ่านหนังสือ” ให้กลายเป็น “ห้องสนุกของทุกคน”
อาทิ “ห้องสมุด” แห่ง “นคร Boston” มีการให้บริการเครื่องดื่มแอลกอฮอล์!
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การตั้งชื่อเครื่องดื่มเก๋ไก๋สไลเดอร์ในธีมวรรณกรรม
ส่วน “ห้องสมุด” ใน “รัฐ Maryland” สร้างประตูเล็กๆ เพื่อเปิดออกไปยังสนามบาสเก็ตบอล
และที่ “เมือง Delaware” ได้ปรับปรุงกันพื้นที่ “ห้องสมุด” ใหม่ ด้วยการสร้าง “ห้องเล่นวิดีโอเกม” ชนิดที่เรียกว่าใหญ่โตมโหฬารเอาเรื่องเลยทีเดียว!

Lea Rosell “หัวหน้าบรรณารักษ์” ในฐานะ “ผู้อำนวยการห้องสมุด” แห่ง “เมือง Delaware” กล่าวว่า วันเวลาของการที่ห้องสมุดเป็นเสมือนโกดังเก็บหนังสือได้สิ้นสุดลงแล้ว
“เพราะในวันนี้ เรามีห้องที่เงียบสงบหนึ่งห้องสำหรับการอ่านหนังสือ และเราก็มีห้องที่อึกทึกครึกโครมเพื่อเล่นวิดีโอเกม อยู่ในอาคารเดียวกัน” Lea Rosell กระชุ่น
ห้องสมุดเมือง Delaware แห่งนี้ ได้แสดงให้โลกเห็นว่า สิ่งต่างๆ กำลังเปลี่ยนแปลงไป Lea Rosell กล่าว และว่า
อาคารที่ใหม่ และมีขนาดใหญ่ขึ้น จะดึงดูดคน Generation ใหม่ให้เข้ามาที่ห้องสมุด

“โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราได้มีการจัดกิจกรรมเพิ่มมากขึ้น เช่นในเดือนที่ผ่านมา มีกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับเหตุการณ์ปัจจุบัน การฉายภาพยนตร์ เวิร์คช็อปการเขียนบทกวี และการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในภาษาสเปน” Lea Rosell กล่าว และว่า
กิจกรรมที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสำหรับเด็กๆ ที่นี่ก็คือ กิจกรรมนำสัตว์เลื้อยคลานหลายชนิดมาให้เด็กๆ ได้ชมที่ห้องสมุดของเรา
“โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสร้างห้องพิเศษสำหรับวัยรุ่น หรือ Teen Tech Suite ซึ่งมีหนังสือสำหรับวัยรุ่น ที่มาพร้อมกับการติดตั้งเครื่องพิมพ์ 3 มิติ และแว่น AR” Lea Rosell กล่าว และว่า
นอกจากนี้ เรายังมีบริการรับส่งหนังสือถึงบ้านให้แก่ครอบครัวที่มีเด็กเล็ก เป้าหมายคือการจัดหาหนังสือจำนวนมากให้เด็กๆ ได้อ่านในบ้านโดยที่ไม่ต้องจ่ายเงินซื้อเอง
“โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสร้างห้องเล่นวิดีโอเกม ชนิดที่เรียกว่าใหญ่โตมโหฬาร”

Lea Rosell ทิ้งท้ายว่า “ห้องสมุดแนวใหม่” นี้สามารถเข้ามาเติมเต็มช่องว่าง และที่สำคัญคือ จะทำให้บรรดา “ห้องสมุด” ทั้งหลายไม่ถูก Disrupt!
ทางด้าน Maria McCauley ประธานสมาคมห้องสมุด และผู้อำนวยการห้องสมุดเมือง Cambridge รัฐ Massachusetts ระบุว่า ทุกวันนี้ ห้องสมุดต่างๆ ได้พากันมอบประสบการณ์ใหม่มากมาย เพื่อเป็นการเติมเต็มชีวิตของผู้คนด้วยวิธีการที่หลากหลาย
“ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ทักษะเฉพาะทางต่างๆ และการจัดวงสนทนาเพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับปัญหาทั้งหลายที่เกิดขึ้น หรือสามารถเพลิดเพลินไปกับการแสดงที่ห้องสมุดนำเข้ามา”
เช่นเดียวกับ Anita Vasallo ผู้อำนวยการห้องสมุด Montgomery County กล่าวว่า “ห้องสมุด” ใน “รัฐ Maryland” ได้สร้างประตูเล็กๆ เพื่อให้คนอ่านหนังสือเปิดออกไปเล่นบาสที่สนามบาสเก็ตบอลได้
“นี่คือการบอกกับคนในชุมชนว่า การก้าวเข้ามาในห้องสมุดของเรา ไม่ใช่แค่เพื่อดูว่า มีอะไรน่าสนใจบ้าง แต่เรามีทั้งความรู้ทางใจ และความรู้ทางกาย” Anita Vasallo กล่าว และว่า
นอกจากนี้ เรายังได้สร้างพื้นที่พิเศษในห้องสมุด เพื่อให้เด็กๆ ได้นั่งทำการบ้านอีกด้วย

ทั้งนี้ ผลสำรวจของ American Library Association พบว่า 76% ของห้องสมุดทั่วประเทศ มีส่วนช่วยให้ผู้ใช้บริการ สามารถใช้บริการต่างๆ ของรัฐบาลเพิ่มขึ้นได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ช่วยให้ผู้คนได้งานทำ ผ่านเคาน์เตอร์สมัครงานของรัฐได้มากถึง 73%
Anita Vasallo ชี้ว่า “นี่คือการบอกว่า ห้องสมุดคือศูนย์กลางของชุมชนอย่างแท้จริง”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเลหลัง ทั้งหนังสือใหม่ และหนังสือที่ใช้แล้ว โดยรายได้ที่เกิดจากการขายหนังสือ จะถูกนำกลับไปใช้ในการปรับปรุง “ห้องสมุด” ต่อไป
นอกจากนี้ “ห้องสมุด” หลายแห่ง ยังตั้งคาเฟ่ เช่น “ห้องสมุด” แห่ง “มหานคร Boston” ได้เพิ่มร้านน้ำชา และบาร์เครื่องดื่ม เช่น Tequila Mockingbird และ Of Milk and Men
Lea Rosell กลับมาคุยกับเราเป็นการส่งท้ายว่า “ห้องสมุดไม่ควรเป็นเพียงสถานที่เงียบเหงา แต่ควรเป็นสถานที่แห่งชีวิตชีวาให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้”










