เพราะความเจริญทางเศรษฐกิจ ต้องเกิดขึ้นพร้อมกับจำนวนแรงงานที่เพียงพอและมีคุณภาพ โดยเฉพาะแรงงานวิชาชีพที่จะมาเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเป้าหมายให้เจริญเติบโตอย่าง ช่างเชื่อม ซึ่งถือเป็นหนึ่งในวิชาชีพที่ประสบภาวะขาดแคลนอยู่ตลอด และยังคงขาดแคลนต่อไปอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางความต้องการที่สูงขึ้นเรื่อยๆ ในทุกภาคอุตสาหกรรม โดยพื้นที่ที่ชี้วัดว่าข้อมูลที่กล่าวมานี้เป็นความจริงคือ พื้นที่ แหลมฉบัง อีกหนึ่งพื้นที่ยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมสำคัญในพื้นที่ EEC เพราะ ช่างเชื่อมแหลมฉบัง ที่มีอยู่ในตอนนี้มีจำนวนไม่เพียงพอต่อความต้องการของภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่อย่างเห็นได้ชัด
จากการได้พูดคุยกับ ทรรศนะ บุญขวัญ ผู้อำนวยการ วิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง หรือ EN-TECH สถาบันอาชีวศึกษาเอกชนในพื้นที่ที่เป็นกำลังสำคัญในการผลิตบุคลากรที่จะเติบโตเป็น ช่างเชื่อมแหลมฉบัง ทำให้ได้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ภาวะการขาดแคลนช่างเชื่อมอุตสาหกรรมในพื้นที่แหลมฉบังและพื้นที่อุตสาหกรรมข้างเคียงเป็นปัญหาเรื้อรังยาวนานและจะเป็นเช่นนี้ต่อไปด้วยเหตุผลและปัจจัยแวดล้อมหลายประการ

รับรู้ปัญหาเพื่อต่อยอดสู่ภารกิจ ความสำเร็จก้าวแรกของการพัฒนา ช่างเชื่อมแหลมฉบัง
อาจารย์ทรรศนะ ได้อัปเดตภาวะการขาดแคลนช่างเชื่อมในพื้นที่แหลมฉบังไว้ว่า “สถานการณ์ความต้องการช่างเชื่อมในตอนนี้ นอกจากไม่พอแล้ว ยังไม่โดนด้วย และวิทยาลัยที่เปิดสอนเพื่อผลิตช่างเชื่อม ก็ไม่ได้มีมาก แต่ละวิทยาลัยผลิตช่างเชื่อมได้ แค่ปีการศึกษาละ 20-30 คนเท่านั้น พอรู้แบบนี้แล้ว วิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง ที่เปิดสอนโดยมุ่งเน้นไปที่การผลิตช่างอุตสาหกรรม จึงอยากมีส่วนในการพัฒนาการศึกษาเพื่อผลิตช่างเชื่อม รวมถึงการอัปสกิลทักษะสำคัญให้กับ ช่างเชื่อมแหลมฉบัง ด้วยหลักสูตรการอบรมระยะสั้น ในรูปแบบ EEC Model Type B”
โดยที่ผ่านมา อาจารย์ทรรศนะ ได้เดินหน้าจับมือกับทาง คณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC HDC) ตลอดจนพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน อย่าง สถานเอกอัครราชทูตออสเตรเลีย ซึ่งเป็นสื่อกลางให้ได้พูดคุยกับ บรูเนล เทคนิคัล เซอร์วิส (ไทยแลนด์) จำกัด พร้อมกับไปคุยกับ บริษัท Unithai Shipyard และ ผู้ประกอบการที่ต้องการช่างเชื่อมไปทำงานบนเรือ เพื่อมาหาทางออกและให้ทางผู้ประกอบการยืนยันว่าตอนนี้ต้องการช่างเชื่อมอยู่จำนวนเท่าไร เพื่อหา Demand ที่แท้จริง

นอกจากนั้น ยังได้ไปพูดคุยกับ ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้มีประสบการณ์ในการทำงาน ช่างเชื่อมรายได้สูง อย่าง เสน่ห์ ภู่ทอง ครูช่างเชื่อม ชุมชนแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี และเพื่อนๆ ช่างเชื่อมในชุมชน ที่จะเป็นกำลังสำคัญในการเรียนรู้นอกห้องเรียน ร่วมอบรมว่าที่ช่างเชื่อมคุณภาพกับสถานศึกษาด้วย
“จนกระทั่งมาในวันนี้ มีข้อมูลชัดเจนจากการลงพื้นที่เพื่อสำรวจความต้องการที่แท้จริงของวิชาชีพ และพบว่าภาคอุตสาหกรรมและโรงงานทั้งในและต่างประเทศส่งเสียงสะท้อนมาว่ามีความต้องการช่างเชื่อมอุตสาหกรรมมาก ทำให้เราได้ข้อสรุปที่สำคัญ คือ ต้องจัดการศึกษาเพื่อผลิตกำลังคน ช่างเชื่อม รวมถึงการเปิดอบรมหลักสูตรระยะสั้น เพื่ออัปสกิลคนทำงานในตำแหน่งนี้ให้สูงขึ้น ซึ่งเป็นการจัดการศึกษาที่ตอบโจทย์ Demand driven อย่างแท้จริง”

“ยกตัวอย่างเสียงสะท้อนจาก บริษัท บรูเนล เทคนิคัล เซอร์วิส (ไทยแลนด์) จำกัด ที่ประสบภาวะการขาดแคลนช่างเชื่อมที่จะมาทำงาน ซึ่งทุกปีต้องนำเข้าแรงงานต่างชาติเข้ามำงานตรงนี้ อย่างตั้งแต่ตอนช่วงก่อนเกิดวิกฤตโควิด ก็มีการนำเข้าแรงงานอินเดียมา 500 คน แต่พอเกิดวิกฤตโควิด ก็ประสบความยากลำบากในการนำเข้า และผู้ประกอบการอื่นๆ อย่าง ไทย นิปปอน สตีล หรือ ฉัตรการช่าง ก็ประสบภาวะการขาดแคลนแรงงานเช่นนี้ไม่ต่างกัน นอกจากนั้น ภาคอุตสาหกรรมก็ยังยืนยันมาด้วยว่า อีก 1-2 ปี ต่อจากนี้ เมื่อเศรษฐกิจขยายตัว ก็จะยิ่งมีความต้องการแรงงานช่างเชื่อมมหาศาล”
เปลี่ยนปัญหาเป็นโอกาสกับความภูมิใจล่าสุดของ ช่างเชื่อมแหลมฉบัง ที่ได้รับการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ โดย สคช.
ด้วยสภาวะที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้ทาง EEC HDC และ สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ ตลอดจนทาง วิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง เห็นตรงกันว่าต้องมีการจัดตั้ง ศูนย์ช่างเชื่อมรายได้สูง เพื่อตอบสนองความต้องการช่างเชื่อมอุตสาหกรรมที่กำลังขาดแคลนแรงงานอยู่มหาศาล ซึ่งเราค้นพบว่าการจัดหลักสูตรอบรมระยะสั้นให้กับ ช่างเชื่อมอุตสาหกรรม ที่ทำงานอยู่ในพื้นที่แหลมฉบัง ในรูปแบบของ EEC Model Type B เป็นการจัดการศึกษาที่ตอบโจทย์กับภารกิจนี้ โดยการจัดหลักสูตรระยะสั้น ทั้งแบบ 3 เดือน 6 เดือน หรือ 8 เดือน
นอกจากนั้น อาจารย์ทรรศนะ ชี้ให้เห็นความสำคัญของการได้รับประกาศนียบัตรรับรองคุณวุฒิวิชาชีพของช่างเชื่อมอุตสาหกรรมในเขตพื้นที่แหลมฉบังด้วยว่า
“หลังจากที่ภารกิจในการเปิดหลักสูตรระยะสั้นเพื่อฝึกอบรมช่างเชื่อมแล้ว โดยได้รับการสนับสนุนอย่างดีจากทาง EEC HDC และทางภาคอุตสาหกรรม อย่าง บริษัท ยูนิไทยชิปยาร์ดแอนด์เอนจิเนียริ่ง จำกัด และบริษัทในเครือ บริจาคเครื่องไม้เครื่องมือมาที่วิทยาลัยฯ เพื่อดำเนินการเรียนการสอน อัปสกิลแรงงานช่างเชื่อมภาคอุตสาหกรรมให้ยกระดับสู่ช่างเชื่อมรายได้สูงแล้ว เราก็คิดต่อว่า เมื่อแต่ละคนได้รับการปลูกฝังทักษะใหม่แล้ว ทุกคนก็จำเป็นต้องมีประกาศนียบัตรที่มารับรองความสามารถนี้ด้วย”

“เพราะลักษณะการทำงานของวิชาชีพนี้ จะต้องสมัครงานไปในแต่ละองค์กร ที่มีแนวทางทำงานในงานเชื่อมที่แตกต่างกัน และเมื่อไปสมัครงานก็จะมีการทดสอบว่าสามารถเชื่อมงานตามโจทย์และรูปแบบที่แต่ละบริษัทกำหนดได้หรือไม่ เชื่อมงานผ่านรึเปล่า ขณะเดียวกัน สำหรับช่างเชื่อมอิสระที่มีทักษะ ความรู้ ความสามารถ และไปรับงานเชื่อมที่ต่างประเทศ ก็จำเป็นต้องมีประกาศนียบัตร หรือ Certificate ที่มารับรองด้วย นี่เองเป็นจุดที่เราได้ประสานไปยัง สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ เพื่อมอบวุฒิบัตรให้ช่างเชื่อมที่มีความรู้ ความสามารถ โดยพิจารณาจาก Portfolio ประวัติการทำงานของช่างเชื่อมท่านนั้น”
“โดยคณะกรรมการที่เข้ามาพิจารณา เพื่อมอบคุณวุฒิวิชาชีพ ให้กับช่างเชื่อมอุตสาหกรรม นี้ ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ ทั้งจาก สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ และอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านนี้จาก สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ตลอดจนคณาจารย์จาก วิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง เอง เป็นผู้ร่วมพิจารณา และยังมี ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยบูรพา และทาง EEC HDC มาเป็นผู้ร่วมเสนอชื่อบริษัทที่มีช่างเชื่อมอุตสาหกรรมทำงานอยู่ และดำเนินการมอบวุฒิบัตรให้ช่างเชื่อมเหล่านั้น”
“นอกจากนี้ ในจำนวนผู้ที่เข้ารับวุฒิบัตร ยังมีช่างเชื่อมอาชีพจาก หมู่บ้านช่างเชื่อมแหลมฉบัง ที่มีประสบการณ์งานเชื่อมมามากกว่า 10 ปี มาเข้ารับประกาศนียบัตรในครั้งนี้ด้วย”

และในงานมอบประกาศนียบัตรคุณวุฒิวิชาชีพ ให้กับช่างเชื่อมคุณภาพ จากพื้นที่แหลมฉบัง จ.ชลบุรี หลังผ่านการประเมินสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพแบบเทียบโอนประสบการณ์ หรือ RESK (Recognition of Existing Skills and Knowledge) จากสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) หรือ สคช. ที่จัดขึ้นที่วิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง หรือ EN-TECH แหลมฉบัง ที่จัดขึ้นไปเมื่อเร็วๆ นี้ วรชนาธิป จันทนู รองผู้อำนวยการสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ ได้กล่าวเพิ่มเติมว่า
“การมอบมอบประกาศนียบัตรคุณวุฒิวิชาชีพให้กับช่างเชื่อมอุตสาหกรรมในพื้นที่แหลมฉบังในครั้งนี้ ก็เพื่อรับรองประสบการณ์ ความรู้ ความสามารถ และทักษะในการประกอบอาชีพตามมาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพการเชื่อมอุตสาหกรรม ประกอบไปด้วย ช่างเชื่อมอาร์กโลหะด้วยมือ ช่างเชื่อมฟลักคอร์ ช่างเชื่อมทิก ผู้ชำนาญการเชื่อมเหล็กกล้า และนักเทคโนโลยีการเชื่อมอุตสาหกรรม”

“แหลมฉบัง เป็นแหล่งรวมช่างเชื่อมฝีมือดี ผ่านประสบการณ์การทำงานระดับโลกมาแล้ว และถ่ายทอดวิชากันมาแบบรุ่นสู่รุ่น เป็นที่ยอมรับในวงการ แต่ยังประสบปัญหาขาดคุณวุฒิและการรับรอง ซึ่งช่างเชื่อมมีความสำคัญต่อการพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจอุตสาหกรรมอย่างมาก โดยเฉพาะเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC”
“ดังนั้น การพัฒนาศักยภาพบุคลากรในอาชีพให้ได้รับการยอมรับต้องทำควบคู่ไปด้วย สคช. จึงได้เข้ามาให้การรับรองประสบการณ์ ความรู้ ความสามารถ และทักษะในการประกอบอาชีพด้วยคุณวุฒิวิชาชีพ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งคุณวุฒิของประเทศไทยที่สามารถเทียบเคียงคุณวุฒิทางการศึกษาได้ตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ โดยระบบคุณวุฒิวิชาชีพเป็นการดำเนินงานตามแนวทางที่สากลให้การยอมรับ”
“ที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นช่างเชื่อม หรืออาชีพอื่นๆ ที่ประสบปัญหาถูกปฏิเสธรับเข้าทำงานเนื่องจากไม่มีใบรับรองในการประกอบอาชีพ จนทำให้เกิดปัญหาของการปลอมวุฒิขึ้นมา การรับรองความรู้ ความสามารถ ด้วยประกาศนียบัตรคุณวุฒิวิชาชีพที่เทียบได้กับคุณวุฒิทางการศึกษาในระดับต่างๆ จะเป็นทางออกสำหรับปัญหานี้ และเป็นเครื่องการันตีกำลังแรงงานคุณภาพที่จะส่งเสริมให้พวกเขามีรายได้ที่สูงขึ้นต่อไป”
ส่งต่อโอกาสจากความร่วมมือของทุกฝ่าย ร่วมพัฒนา “ช่างเชื่อมไทย” ให้มีความสามารถระดับสากล
“การที่เขาได้รับประกาศนียบัตรจาก สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ ในครั้งนี้ เขาก็จะสามารถนำวุฒิบัตรนี้ไปต่อยอด สร้างความก้าวหน้าในหน้าที่การงานได้หลายทาง” อาจารย์ทรรศนะ ได้เกริ่นก่อนกล่าวว่า
“สิ่งแรกที่ผู้ได้รับประกาศนียบัตรจะได้นั่นคือ “ความภาคภูมิใจ” เพราะการได้รับรองคุณวุฒิวิชาชีพ จากสถาบันที่อยู่ในฐานะ “องค์กรมหาชน” และได้ชื่อว่าดูแล รับผิดชอบ วางมาตรฐานด้านวิชาชีพ อย่างสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ ก็ย่อมสามารถเอาไปอ้างอิงเพื่อแสดงถึงความสามารถได้ทั้งในระดับประเทศและระดับสากล”
“และสิ่งที่น่าประทับใจที่ได้เห็นในงานรับประกาศนียบัตร คือ รอยยิ้ม และความภาคภูมิใจ ในฐานะคนทำงานเป็นช่างเชื่อมอุตสาหกรรม จำนวนกว่า 50 คน ที่บางคนทำงานในตำแหน่งนี้มาทั้งชีวิต แต่ไม่เคยได้รับใบประกาศนียบัตรรับรองเช่นนี้
และจากความสำเร็จครั้งนี้ ทางวิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง ก็จะต่อยอดไปสู่การทำหลักสูตร EEC Model Type B ในชื่อหลักสูตรช่างเชื่อมรายได้สูง เพื่อให้ความรู้แก่ช่างเชื่อมอุตสาหกรรม ยกระดับทักษะงานเชื่อมของพวกเขาให้มีความทันสมัย ตอบโจทย์งานเชื่อมในภาคอุตสาหกรรมเป้าหมายโดยเฉพาะในพื้นที่ EEC ที่หลากหลายมากขึ้น”

ด้าน ครูเสน่ห์ ปราชญ์ชาวบ้าน จากหมู่บ้านช่างเชื่อมแหลมฉบัง ซึ่งก็เป็นหนึ่งในผู้เข้ารับประกาศนียบัตรคุณวุฒิวิชาชีพ อาชีพผู้ชำนาญการเชื่อมเหล็กกล้า ระดับ 4 บอกเล่าให้ฟังถึงเส้นทางการเป็นช่างเชื่อม ที่นำพาให้เขาได้เดินทางไปต่างประเทศ เก็บเกี่ยวทั้งประสบการณ์และรายได้ว่า
“แม้จะมีโอกาสเรียนหนังสือแค่ชั้นป. 4 แต่อาศัยครูพักลักจำ และหมั่นฝึกฝนสั่งสมประสบการณ์ในสถานที่ทำงานจริง พร้อมพัฒนาสู่ผู้มีความชำนาญในการเชื่อม จนมีโอกาสได้ไปทำงานในหลายประเทศทั่วโลก จากรายได้หลักร้อย หลักพัน นำไปสู่รายได้สูงถึงหลักแสนได้เลย และการได้ใบคุณวุฒิวิชาชีพ จะเป็นอีกหนึ่งเครื่องการันตีว่า ทุกคนสามารถพัฒนาตนเองให้เป็นช่างเชื่อมที่มีทักษะสูง และได้รับใบรับรองคุณวุฒิ ที่ได้รับการยอมรับทั้งในและต่างประเทศได้”
ในตอนท้าย อาจารย์ทรรศนะ ยังได้เน้นย้ำว่าความสำเร็จที่เห็นในวันนี้เป็นเพียงก้าวแรกของการพัฒนา ช่างเชื่อมแหลมฉบัง และช่างเชื่อมอุตสาหกรรมของไทย และในการดำเนินโครงการนี้ จะสำเร็จลงไม่ได้เลยถ้าไม่มีความร่วมมือของหลายฝ่าย

“ทางวิทยาลัยฯ จึงต้องขอขอบคุณทาง สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ และ ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธาน EEC HDC ที่ให้ความสนับสนุนในการดำเนินการพัฒนาและเพิ่มทักษะช่างเชื่อมในเขตพื้นที่แหลมฉบัง และการสนับสนุนให้จัดให้มีหลักสูตร EEC Model Type B”
“นอกจากนั้นยังมี ผศ.ดร.ณยศ คุรุกิจโกศล รองอธิการบดีฝ่ายกิจการ EEC และคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ตลอดจน อาจารย์ทัศพันธุ์ สุวรรณทัต ประธานหลักสูตรวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก ที่เป็นที่ปรึกษาและแนะนำแนวทางในการจัดหลักสูตรอบรมที่เหมาะสม รวมถึง เทศบาลนครแหลมฉบัง ที่ร่วมสนับสนุนในฐานะผู้ดูแลพื้นที่เทศบาลแห่งนี้ด้วย”
ที่มา Facebook : สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ
การพัฒนาบุคลากรหลากหลายสาขาตอบสนองความต้องการในพื้นที่อีอีซี
เปิดแผนพัฒนากำลังคนรูปแบบใหม่ ผสมผสานบริบทไทยกับทฤษฎีสากล สร้าง บุคลากรไทย ที่โลกต้องการ
4 มหาวิทยาลัยนำร่องเปิด คลังหน่วยกิตแห่งชาติ ปลดล็อคการศึกษาไทยสู่การเรียนรู้ตลอดชีวิต












