ฮาวทูบ่มเพาะ ‘ความมานะอุตสาหะ’ สุดยอด ทักษะ Soft Skill 2023 อันดับหนึ่ง ตัวชี้วัดความสำเร็จในชีวิตที่สำคัญกว่า IQ

ล่าสุดมีงานวิจัยระดับโลกระบุชัดเจนว่า ‘ความมานะอุตสาหะ’ หรือ Perseverant คือ สุดยอด Soft Skill ที่สำคัญที่สุดที่ใช้ทำนายความสำเร็จในอนาคตหากปลูกฝังตั้งแต่เด็ก และยังเป็นทักษะทางอารมณ์อันดับหนึ่งที่มีความสำคัญมากกว่าการมี IQ เสียอีก นอกจากนั้น งานวิจัยนี้ยังระบุด้วยว่ามีวิธีการ 9 วิธีที่จะกระตุ้นให้ทุกคนมี ความมานะอุตสาหะ ตั้งแต่ในวัยเยาว์ได้

แล้วจะสร้าง ทักษะ Soft Skill อย่าง ความมานะอุตสาหะ ให้กับบุตรหลานของเราอย่างไร? นี่คือคำถามที่วันนี้จะพามาหาคำตอบกัน
จากงานวิจัยที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ CNBC โดยนักจิตวิทยาเด็กระดับโลก ได้เปิดเผยผลลัพธ์จากงานวิจัยว่า ความมานะอุตสาหะ เป็นจุดเด่นในเด็ก ที่จะทำให้เด็กคนนั้นมีแรงจูงใจสูง แตกต่างจากเด็กคนอื่นที่อาจจะยอมแพ้อะไรง่ายๆ และเป็น ทักษะ Soft Skill ที่เป็นเหมือนเครื่องมือทำนายว่า เด็กคนนั้นจะใช้ทักษะนี้กรุยทางไปสู่ความสำเร็จในชีวิตได้มากกว่าเด็กที่มี IQ สูงเสียอีก
ข้อค้นพบนี้เอง ที่ทำให้เราควรต้องมาคิดและทบทวนวิธีในการบ่มเพาะทักษะสำคัญนี้ให้เกิดในเด็กไทย เพื่อให้พวกเขาเติบโตไปเป็นบุคลากรที่ดีของชาติและของโลกใบนี้

9 วิธี บ่มเพาะ ความมานะอุตสาหะ สุดยอด ทักษะ Soft Skill ให้เกิดในเด็กไทย

โดยทั้ง 9 วิธี ที่นักจิตวิทยาระดับโลกแนะนำ ได้แก่
วิธีที่ 1 เราต้องต่อสู้กับปัจจัยที่ทำให้ความมานะอุตสาหะหายไป
ทั้งนี้ มี 4 อุปสรรคสำคัญ ที่เด็กๆต้องพยายามขจัดสิ่งเหล่านี้ออกไปให้ได้ เพราะเป็นตัวขัดขวางไม่ให้เกิดความมานะอุตสาหะ ซึ่งมีตัวย่อเป็นคำว่า F A I L
F คือ Fatigue หรือ ความเหนื่อยล้า เมื่อเด็กเกิดความเหนื่อยล้า ควรให้เด็กเข้านอนตามเวลาที่สมควร แทนที่จะปล่อยให้ลูกอยู่กับมือถือ ถ้าทำได้ย่อมช่วยป้องกันความสามารถในการจดจ่อได้ โดยผู้ปกครองไม่ควรให้เด็กเล่นมือถือหรือแท็บเล็ต 1 ชั่วโมง ก่อนนอน
A คือ Anxiety หรือความวิตกกังวล ผู้ปกครองไม่ควรกดดันบุตรหลานมากเกินไป แสดงให้เห็นว่าความรักของเรา ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสำเร็จของลูก
I คือ Identity solely based on fast achievements หรือความโดดเด่นขึ้นอยู่กับสิ่งที่ทำได้สำเร็จอย่างรวดเร็วเท่านั้น ควรปลูกฝังกรอบความคิดในเรื่องความพยายามเพื่อให้เกิดความสำเร็จ หรือปลูกฝังในเรื่องของ Growth Mindset เพื่อให้ลูกเข้าใจว่าความสำเร็จไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียวหรือเป็นรูปแบบตายตัว ควรสนับสนุนเขาให้ใส่ความพยายามลงไปมากกว่าไปมุ่งอยู่กับผลลัพธ์ ให้ดูที่ความพยายามมากกว่า
L คือ Learning Expectation that don’t match abilities การเรียนรู้ความคาดหวังที่อาจไม่ตรงกับความสามารถ พ่อ แม่ ควรที่จะตั้งหวังให้เหนือกว่าทักษะของลูกเพียงเล็กน้อย เพราะความคาดหวังที่สูงเกิดไปย่อมทำให้เกิด “ความวิตกกังวล” หรือ Anxiety ในขณะที่ ความคาดหวังที่ต่ำเกินไปก็อาจทำให้เกิดความเบื่อหน่ายได้

วิธีที่ 2 การสอนเด็กว่า “ความผิดพลาดคือโอกาสในการเติบโต”
ควรสอนเด็กว่า แม้ต่อไปจะเจอกับสถานการณ์ที่ไม่เป็นดังหวัง ก็ต้องสอนให้เขายอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น แล้วบอกว่าไม่เป็นไร นี่คือสิ่งสำคัญ เพราะอย่างไรลูกก็ได้พยายามแล้ว แต่ในขณะเดียวกัน ความล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่าอาจทำลายความานะอุตสาหะได้ ดังนั้น เมื่อเด็กทำอะไรที่สำเร็จเพียงเล็กน้อย ก็ต้องฉลอง คือ ทำให้ความสำเร็จเกิดขึ้นบ่อยๆ แน่นอนว่าความสำเร็จนั้นอาจไม่ต้องใหญ่ก็ได้ เป็นเพียงความสำเร็จเล็กน้อยก็ควรให้คำชมกับลูก แล้วพยายามย้ำว่า “ความผิดพลาดคือโอกาสในการเติบโต” และความสำเร็จเล็กๆ คือเรื่องที่ดี ที่ควรต้องรักษาให้เกิดขึ้นเรื่อยๆต่อไป
วิธีที่ 3 การแบ่งงานเป็นก้อนๆ หรือ Chunk Tasks
คือการสอนให้เด็กๆ รู้จักแบ่งงานเป็นก้อนๆ เพราะงานเยอะเกินไป โดยให้แบ่งงานใหญ่ๆ ออกเป็นชิ้นเล็กๆเพื่อจัดการงานได้ง่ายขึ้น ซึ่งเป็นการช่วยให้ลูกมั่นใจยิ่งขึ้นกับการทำสิ่งต่างๆ เช่น หากลูกหนักใจกับการบ้านจำนวนมาก พวกเขาสามารถจดงานลงในกระดาษโน๊ต เพื่อจัดเรียงลำดับตามความสำคัญ ความยาก ความง่าย และค่อยๆทำทีละอย่างจนบรรลุผลสำเร็จ
วิธีที่ 4 การฉลองกับความสำเร็จเล็กๆ (Celebrate small wins)
เพราะความสำเร็จที่เล็กที่สุดคือสิ่งที่กระตุ้นให้เด็กก้าวต่อไปได้ ตัวอย่างเช่น เมื่อลูกสะกดคำถูกต้องจาก 6 คำ เป็น 8 คำ ให้ชื่นชมเขาว่านี่คือความพยายามที่สุดของเขาแล้ว
ทั้ง 4 วิธีที่กล่าวมานี้ ไม่ได้ใช้ได้เฉพาะในการปลูกฝังหรือบ่อมเพาะ ความมานะอุตสาหะให้เด็กได้เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวกับคนทำงานด้วย ที่สามารถนำวิธีเหล่านี้ไปปรับใช้ได้ เพราะนี่คือสิ่งที่เป็นระบบการทำงานของสมองเราด้วย

วิธีที่ 5 การฝึกเด็กให้จดจ่อกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง (Stretch their focus)
คือการฝึกให้เด็กมีสมาธิ ไม่ว่อกแว่ก สามารถทำได้โดยตั้งนาฬิกาไว้บนโต๊ะ กำหนดเวลาที่เหมาะสม ปรับให้เข้ากับช่วงความสนใจของเด็ก ก็จะกระตุ้นให้พวกเขาโฟกัสกับเรื่องต่างๆได้มากขึ้น ถ้าในภาษาคนทำงานจะเรียกว่า Deep Work
วิธีที่ 6 สอนเด็กให้ล้มให้เป็น (Correct Stumbles)
เมื่อไรก็ตามที่เด็กๆยอมแพ้ อาจเป็นเพราะเขามองไม่เห็นทางออก ซึ่งพ่อแม่ควรสอนให้เขายอมรับความความคับข้องใจของตัวเอง และให้รู้สึกว่าเป็นเรื่องปกติ เมื่อลูกหกล้มลองฝึกให้เขาหายใจเข้า-ออก ช้าๆ หยุดพัก แล้ววค่อยกลับมาดูว่า สิ่งที่ทำให้เขาล้มหรือขวางทางเขาคืออะไร ไม่สำคัญล้มอย่างไร แต่สำคัญที่จะลุกขึ้นมาได้แบบบไหน นี่เป็นการสอนที่สำคัญมากกว่า
วิธีที่ 7 การชื่นชมความพยายามของเด็ก (Praise Effort)
นักจิตวิทยาจากมหาวิยาลัยสแตนฟอร์ดระบุว่า “เมื่อเด็กได้รับการยกย่องในความเฉลียวฉลาด พวกเขาจะไม่อดทน” เพราะการชื่นชมเด็กว่าฉลาด ก็จะทำให้เด็กคนนั้นรู้สึกว่าตนเองเก่งอยู่แล้ว ก็จะไม่อดทน แต่ถ้าเป็นการชมว่าเขามีความพยายามมากเลย เด็กจะมีแรงจูงใจมากขึ้นและทำงานหนักขึ้น

วิธีที่ 8 การเลือกคำพูดเชิงบวก พูดกับตัวเอง
คือ ให้พยายามนึกคำพูดเชิงบวกในเวลาที่ลูกเผชิญกับความยากลำบาก เช่น สิ่งต่างๆไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ ฉันจะดีขึ้นเรื่อยๆ ถ้าฉันพยายามต่อไป และนี่เกี่ยวข้องกับ Growth Mindset ของคนทำงานด้วย เช่น เวลาเราทำอะไรไม่สำเร็จ เรามีคำพูดกับตัวเองว่า “ฉันไม่เก่ง” แต่ถ้าเราเติมไปอีกคำ เป็นคำว่า “ฉันยังไม่เก่ง” ทั้งสองคำนี้ต่างกันมาก เพราะการพูดในแบบที่สอง จะเปลี่ยนแปลงความคิดของเราว่า แม้วันนี้ฉันยังไม่เก่ง แต่ในวันข้างหน้า ฉันอาจเก่งขึ้นได้ ไม่ได้เป็นการปิดประตูตัวเอง
วิธีที่ 9 การถอยออกมาและปล่อยให้ลูกคิดเอง (Step back and let them figure it out)
พ่อ แม่ ผู้ปกครอง ควรปล่อยให้ลูกได้คิดเอง โดยที่เราไม่เข้าไปแก้ไข หรือว่าอย่าทำแทนในสิ่งที่เขาสามารถทำได้ด้วยตนเอง เพราะเมื่อลูกทำงานได้ด้วยตนเอง ก็ควรปล่อยให้เขาอยู่ตามลำพัง ให้เขาได้โอบรับความรู้สึกนั้นด้วยตนเอง ไม่เช่นนั้น อาจเข้าทำนอง “พ่อแม่รังแกฉัน” คือ ลูกผิดพลาดอะไรก็โอบอุ้มไปเสียหมด ทำให้เมื่อถึงวันที่เขาต้องลงมือทำเอง อาจทำไม่ได้
เช่นเดียวกับคนทำงาน ที่เมื่อเรามีลูกน้อง อาจต้องคอยดูอยู่ห่าง คอยมอนิเตอร์ ถ้าปัญหานั้นไม่ได้ใหญ่มากจนต้องเข้าไปช่วย ต้องปล่อยให้เขาได้เรียนรู้ ได้ตั้งคำถาม ได้ฝึกคิดและผ่านความล้มเหลวนั้นด้วยตนเอง ซึ่งที่สุดแล้วจะทำให้คนนั้นเก่งขึ้นได้

ที่มา : Podcast “รวม Soft Skill 2023 อาชีพอะไรที่โลกต้องการ” Exclusive Espresso EP.398 THE SECRET SAUCE


เทรนด์ทักษะด้านต่างๆที่มีความจำเป็นสำหรับคนรุ่นใหม่ยุคนี้

กสศ. เปิดเวทีเสวนา ตีโจทย์สำคัญ ปลดล็อกความเหลื่อมล้ำ ยกระดับทักษะเยาวชนสู่ ‘ตลาดแรงงานคุณภาพสูง’

อีอีซีโมเดล ต้นแบบสร้างโอกาส พัฒนาเยาวชนไทย ปั้นทักษะคนสู่ “ไทยแลนด์ 4.0” จบแล้วมีงานทำ รายได้สูง

5 ทักษะที่สำคัญและจำเป็นในปี 2023 เพื่อสร้างแต้มต่อและเพิ่มโอกาสในการทำงานให้ประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืน