สภาพแวดล้อมที่ทำให้เงินดอลลาร์สามารถดำรงอยู่ต่อไปได้นั้น อยู่บนพื้นฐานระเบียบคำสั่งของเจ้าโลกรายเดียวนั่นคือสหรัฐอเมริกา และไม่มีประเทศใดกล้าท้าทายอำนาจนั้น นั่นหมายถึงนอกจากมาตรการคว่ำบาตรที่ทำให้เศรษฐกิจของประเทศที่อ่อนแออดอยากแล้ว ยังมีการทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระบบการเมืองในประเทศนั้นๆ อีกด้วย
สหรัฐใช้วิธีการแบบนี้มาตลอด เราจึงเห็นการแทรกแซงในอิรักและลิเบีย เมื่อผู้นำทั้งสองประเทศนี้ปฏิเสธระบบเงินสกุลดอลลาร์ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่า เงินสกุลดอลลาร์นั้นอิงกับอำนาจทางการทหาร สงคราม ความมั่นคง และภูมิรัฐศาสตร์เป็นสำคัญ แต่ไม่ได้อิงกับสินค้าหรือการผลิตอย่างที่นานาประเทศทำกัน
สภาพเช่นนี้ทำให้สหรัฐเป็นผู้สั่งการที่จะให้แต่ละประเทศทำงานให้แก่ตนเอง สหรัฐนำเอามูลค่าของการทำธุรกรรมดังกล่าวมาคิดเป็นมูลค่าของจีดีพีของตนเอง ตามเทคนิคของตนที่จะบ่งบอกว่าเป็นตลาดการบริโภคที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตัวเลขประมาณการร้อยละ 25 ของโลกบนฐานการผลิตแท่นพิมพ์เงินดอลลาร์ อุตสาหกรรมการบริการ ไอที การทหาร นอกจากนั้นยังให้สิทธิพิเศษแก่ประเทศกำลังพัฒนา ในการส่งออกสินค้าไปสหรัฐด้วย
นั่นเป็นกลอุบายอันแยบยลอย่างมากที่หลายๆ ประเทศรับรู้กัน แต่ก็ไม่ต้องการมีปัญหากับสหรัฐ เงินดอลลาร์กลายเป็นเครื่องมือในการขู่กรรโชก ไม่ให้แต่ละประเทศดำเนินการทำธุรกรรมระหว่างประเทศได้อย่างอิสระ

ประการที่สำคัญ กองทุนเงินตราระหว่างประเทศ และสถาบันประเมินการเงินระหว่างประเทศ ให้การยอมรับแนวทางในการประเมินทุนสำรองของประเทศ และขัดเกลาผู้บริหารธนาคารกลางของประเทศให้ดำเนินแนวทางดังกล่าว ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจของประเทศมีความมั่นคง
ดังนั้นประเทศที่ส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐ มีความแตกต่างจากประเทศอื่นๆ คือขายสินค้าลักษณะผ่อนส่งหรือจ่ายดอกเบี้ย แต่ต้องถือพันธบัตรดอลลาร์สหรัฐไว้ด้วย
หลักการตรงนี้ทำให้ดอลลาร์ไม่มีวันล้มได้ หากภูมิรัฐศาสตร์ของโลกยังเป็นโลกขั้วเดียว และการเข้าถึงทรัพยากรนั้นยังทำได้โดยการกำหนดราคาซื้อสินค้าในตลาดหุ้นและจำหน่ายสินค้าระหว่างประเทศ
เงินดอลลาร์ไม่จำเป็นจะต้องทำให้คู่แข่งพ่ายแพ้ทางสงครามอย่างที่เราเห็นกัน แต่หากสามารถควบคุมทรัพยากรและกำหนดราคาทรัพยากรหรือแรงงานได้ ประเทศที่ส่งออกสินค้าด้วยเงินดอลลาร์ก็จะอยู่ในฐานะประเทศชายขอบ การแลกเปลี่ยนสินค้าด้วยเงินสกุลดอลลาร์ การผลิตสินค้าหรือส่งออกวัตถุดิบ การแลกเปลี่ยน เหล่านี้ก็จะไม่เท่าเทียมกัน
เกิดช่องว่างของรายได้และฐานะความเป็นอยู่ของประเทศในยุโรป สหรัฐและประเทศทางตอนใต้ จากการศึกษาตัวเลขกำไรของการทำธุรกรรมระหว่างประเทศที่ใช้เงินดอลลาร์ระหว่างยุโรปตะวันตก, สหรัฐกับรัสเซีย กำไรนำออกนอกประเทศจากรัสเซียในรอบ 30 ปีประมาณ 3 ล้านล้านดอลลาร์ รัสเซียขายแต่ทรัพยากรเป็นสำคัญ นำเข้าสินค้าอุปโภคและบริโภค จึงไม่สามารถพึ่งพาตนเองได้ เนื่องจากตะวันตกกีดกันการเข้าถึงเทคโนโลยี และนายหน้าพ่อค้าของรัสเซียนำเงินออกไปอยู่ในหลุมหลบภัยเพื่อหลีกเลี่ยงการจ่ายภาษี
นอกจากเงินดอลลาร์จะเป็นเครื่องมือภูมิรัฐศาสตร์ และเป็นตัวสร้างฐานะความเป็นอยู่ที่ดีแก่ตะวันตกแล้ว ยังเป็นเครื่องมือที่ประเทศส่วนใหญ่ทำงานในฐานะอาณานิคมทางเศรษฐกิจและรัฐบาลที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตก ไม่สามารถปกป้องผลประโยชน์ของประเทศได้เช่นกัน กลายเป็นว่าผู้นำประเทศทำงานเพื่อเงินมากกว่าให้เงินทำงานเพื่อตนเอง

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย











