สืบเนื่องจากคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา (กอปศ.) เห็นว่าตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 54 วรรคหนึ่ง กำหนดให้รัฐต้องเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลาสิบสองปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย โดยที่ผ่านมาได้มีความพยายามปฏิรูปการศึกษา แต่ยังประสบปัญหาและอุปสรรคในการปฏิรูปหลายประการ
กอปศ. จึงได้ดำเนินการศึกษาปัญหาคุณภาพการศึกษาไทย เพื่อนำมาวิเคราะห์ประกอบการจัดทำร่างกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติและร่างกฎหมายการศึกษาอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งได้ดำเนินการร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการในการวางแผนจัดทำโครงการนวัตกรรมทางการศึกษาต่างๆ เช่นการจัดตั้งสถาบันพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอนและการจัดทำหลักสูตรแกนกลางที่มีสมรรถนะเป็นฐาน
จากการศึกษาปัญหาคุณภาพการศึกษาไทยดังกล่าว กอปศ. เห็นว่าการปฏิรูปการศึกษาที่ผ่านมามีจุดอ่อนสำคัญอย่างน้อยสามประการ ประการแรก ยังไม่มีการบูรณาการการทำงานระหว่างองค์กรที่ทำหน้าที่ในด้านหลักสูตร สื่อการสอน การทดสอบและการประเมินผลการบริหารบุคลากรครู การเงิน และการบริหารจัดการ ประการที่สอง ยังขาดกลไกและกระบวนการนำนโยบายไปปฏิบัติให้เป็นไปตามเจตนารมณ์และเป้าหมายของกฎหมาย เช่น กฎหมายกำหนดให้เขตพื้นที่การศึกษาทำหน้าที่สนับสนุนการดำเนินงานของสถานศึกษาเพื่อให้เกิดการกระจายอำนาจในการจัดการศึกษา แต่ในทางปฏิบัติเขตพื้นที่การศึกษาหลายแห่งกลับมุ่งดำเนินนโยบายจากส่วนกลางแทนการสนับสนุนการดำเนินการของสถานศึกษา ทำให้การบริหารการศึกษายังมีลักษณะสั่งการจากบนลงล่าง หรือปัญหาจากการดำเนินงานของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) (สมศ.) ซึ่งนอกจากจะไม่สะท้อนถึงคุณภาพของสถานศึกษาที่ได้รับการประเมิน ยังสร้างภาระการทำเอกสาร ส่งผลให้ครูมีเวลาสอนในห้องเรียนน้อยลงอีกด้วย และประการที่สาม ไม่มีกลไกให้สามารถนำนวัตกรรมทางการศึกษาไปขยายผลเพื่อใช้กับสถานศึกษาอื่นได้














