ทุกวันนี้ คนทั่วโลกใช้ “โปรแกรมออฟฟิศ” ในการทำงาน ซึ่งชื่อก็บอกอยู่แล้วว่า “โปรแกรมออฟฟิศ” ไม่ว่าจะเป็นงานเอกสาร งานคำนวณ งานนำเสนอ งานฐานข้อมูล
เชื่อว่ากว่า 90% บนโลก มนุษย์ออฟฟิศต่างใช้งาน Microsoft Office ทั้งแบบถูกลิขสิทธิ์ และโปรแกรมเถื่อน เหตุผลง่ายๆ ก็คือ “โปรแกรมออฟฟิศ” ช่วยอำนวยความสะดวกให้เราได้มาก ไม่ว่าจะพิมพ์งานเอกสาร กรอกข้อมูลต่างๆ คำนวณ งานบัญชี ไปจนถึงการพรีเซนต์
บทความนี้อยากย้อนอดีตไปดูความคิดสร้างสรรค์ของคนไทย ที่เคยคิดค้น “โปรแกรมออฟฟิศ” ขึ้นมาใช้เอง นัยว่าไม่อยากจ่ายเงินให้กับฝรั่ง และบางครั้ง เราคิดค้น “โปรแกรมออฟฟิศ” ขึ้นมาใช้ก่อนฝรั่งด้วยซ้ำ
บทความนี้จึงอยากนำเสนอ ประวัติศาสตร์ของคนไทยที่สามารถคิดค้น “โปรแกรมออฟฟิศ” ขึ้นใช้เอง โดยไม่ง้อฝรั่งประเทศเจ้าแห่งเทคโนโลยี อย่างน้อยอาจจะเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ได้เดินรอยตาม
เริ่มต้นด้วย “เวิร์ดจุฬาฯ” ครับ

“เวิร์ดจุฬาฯ” หรือ CU Writer หรือ CW (Chula Word) เป็นโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นโดยความร่วมมือจากสถาบันบริการคอมพิวเตอร์ กับภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์
“เวิร์ดจุฬาฯ” เป็นโปรแกรมประมวลคำสัญชาติไทย ทำงานบน MS Dos ในยุคก่อนที่จะมีระบบปฏิบัติการ Windows ของ Microsoft
เมื่อเริ่มเข้าสู่การทำงาน “เวิร์ดจุฬาฯ” จะแสดงหน้าต่างแสดงชื่อโปรแกรม และชื่อรุ่นของโปรแกรม พร้อมกับเสียงเพลงมหาจุฬาลงกรณ์สุดคลาสสิค
ความสามารถของ “เวิร์ดจุฬาฯ” คือสามารถคีย์และพิมพ์เอกสารทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง งานบัญชีที่ต้องพิมพ์ใบวางบิล ใบเสร็จ หรือใบสั่งซื้อ ที่ต้องมี Carbon Copy หรือสำเนา ผ่านเครื่องพิมพ์แบบ Dot Matrix หรือหัวเข็มกระแทก ซึ่งเหมาะกับสมรรถนะของ “เวิร์ดจุฬาฯ” เป็นอย่างมาก
จุดกำเนิดของ “เวิร์ดจุฬาฯ” อยู่ในปี พ.ศ. 2532 โดยอาจารย์ “สำนวน หิรัญวงษ์” ได้เริ่มการพัฒนาโปรแกรม CU Writer ขึ้น ในระยะแรกเป็นรุ่นทดลอง ใช้เฉพาะภายในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยก่อน จนประสบผลสำเร็จ จึงได้เผยแพร่รุ่น 1.1 อย่างเป็นทางการผ่านสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7

โดยระหว่างนั้น ทีมผู้คิดค้นและพัฒนายังคงเดินหน้าปรับปรุงโปรแกรมอย่างต่อเนื่องเพื่อลดจุดบกพร่องต่างๆ เช่น สามารถปรับระยะระหว่างบรรทัดขณะพิมพ์ให้เหมาะสมกับจำนวนบรรทัดต่อหน้าได้, แก้ข้อบกพร่องในการพิมพ์กับเครื่องพิมพ์บางประเภทที่เคยเกิดขึ้น, แก้ปัญหาการพิมพ์ตาราง, พัฒนาเพื่อให้แสดงผลเป็นภาษาบาลี และภาษาต่างประเทศอื่นๆ เช่น สเปน ฝรั่งเศส และเยอรมัน ฯลฯ
และได้พัฒนา “เวิร์ดจุฬาฯ” เรื่อยมาจนถึงปี พ.ศ. 2536 จึงหยุดการพัฒนา รุ่นสุดท้ายคือรุ่น 1.6 ซึ่งเป็นรุ่นที่เพิ่มความสามารถในการสร้างนิพจน์หรือสมการทางคณิตศาสตร์ เพิ่มการเลือกอักษรได้สี่แบบ พร้อมทั้งวิธีการแยกพยางค์โดยใช้พจนานุกรม

“เวิร์ดจุฬาฯ” เป็นโปรแกรมสาธารณะที่บุคคลทั่วไปสามารถคัดลอกสำเนาได้ฟรี รวมทั้งมีการนำโปรแกรมนี้มาใช้สอนเป็นหลักสูตรวิชาคอมพิวเตอร์เบื้องต้นในสถานศึกษาต่างๆ ด้วย
ดังนั้น “เวิร์ดจุฬาฯ” จึงเป็นโปรแกรมหนึ่งที่รู้จักกคุ้นเคยเมื่อ 30 กว่าปีมาแล้ว ที่เริ่มมีการใช้คอมพิวเตอร์ในสำนักงาน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่โปรแกรม Microsoft Word ยังไม่ถือกำเนิดบนโลกใบนี้!
นอกจาก “เวิร์ดจุฬาฯ” เราเคยมี Pladao Office หรือ “ปลาดาวออฟฟิศ” ซึ่งสามารถใช้งานทดแทนโปรแกรม Microsoft Office ได้
“ปลาดาวออฟฟิศ” พัฒนามาจากซอร์สโค้ดของ OpenOffice.org รองรับการใช้งานเอกสารภาษาไทย และมีขอบเขตความสามารถใช้งานทดแทน Microsoft Office ได้ตามความต้องการของผู้ใช้งาน

“ปลาดาวออฟฟิศ” เป็นซอฟต์แวร์ประยุกต์สำหรับงานเอกสาร และงานทั่วไปในสำนักงาน โดยออกแบบมาให้ใช้งานกับภาษาไทยได้เป็นอย่างดี รวมถึงใช้งานเอกสารร่วมกับ Microsoft Office ได้ “ปลาดาวออฟฟิศ” เป็น Freeware เพื่อการใช้งานภาษาไทยเต็มรูปแบบ ซึ่งเปิดให้ผู้ใช้ดาวน์โหลดฟรีโดยไม่ต้องเสียค่าลิขสิทธิ์ “ปลาดาวออฟฟิศ” เปิดตัวครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2545
“ปลาดาวออฟฟิศ” เป็นการพัฒนาต่อมาจากโปรแกรม “สตาร์ออฟฟิศ” และ “โอเพ่นออฟฟิศดอทอ็อก” ซึ่งเป็นชุดซอฟต์แวร์สำนักงาน และเป็นซอฟต์แวร์แบบโอเพ่นซอร์ส โดยบริษัท ซัน ไมโครซิสเต็มส์ (ประเทศไทย) ได้ว่าจ้างให้บริษัท อัลกอริธึมส์ จำกัด เป็นผู้พัฒนา รวมถึงแปลหน้าตาโปรแกรมทั้งหมดเป็นภาษาไทย โดยความร่วมมือกับศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC)
เบื้องหลังการทำงานของ “ปลาดาวออฟฟิศ” คือ “ลีนุกซ์ทะเล” หรือ Linux TLE (Thai Language Extension) ที่พัฒนาต้นแบบมาจากลินุกซ์ดิสทริบิวชั่นหลายค่าย โดยการออกแบบ GUI เป็นภาษาไทย แล้วนำมาใช้งานร่วมกับเคอร์เนลของลินุกซ์ สามารถนำมาใช้งานแทน Windows ได้

“ปลาดาวออฟฟิศ” ทำให้ “ลินุกซ์ทะเล” ได้รับความนิยมมาก เนื่องจาก “ปลาดาวออฟฟิศ” ถูกออกแบบมาสำหรับลินุกซ์โดยเฉพาะ ทำให้การใช้ภาษาไทยบนแอปพลิเคชั่นต่างๆ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ100% ไม่มีปัญหาเรื่องของภาษาต่างดาว สนับสนุนฟอนต์ภาษาไทย และสัญลักษณ์ต่างๆ เช่น รูปครุฑ และที่สำคัญก็คือ ทั้งหมดเป็นของฟรี!
ส่วน “ออฟฟิศทะเล” หรือ Open Office TLE เป็นโปรแกรมชุดสำนักงาน (Office Suit Programs) สำหรับการใช้งานในด้านต่างๆ ซึ่งสนับสนุนการใช้งานร่วมกับภาษาไทยได้อย่างสมบูรณ์ โดยในโปรแกรมชุด “ออฟฟิศทะเล” จะประกอบด้วยโปรแกรมหลัก และโปรแกรมเสริมต่างๆ เพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานแต่ละประเภท ดังนี้
โปรแกรมหลัก
Writer เป็นโปรแกรมสำหรับงานด้านเอกสาร (Word Process)
Calc เป็นโปรแกรมสำหรับงานด้านตารางคำนวณ (Spreadsheet)
Impress เป็นโปรแกรมสำหรับงานนำเสนอ (Presentation)
Draw เป็นโปรแกรมแกรมสำหรับงานด้านสื่อสิ่งพิมพ์
โปรแกรมเสริม
Math เป็นโปรแกรมสำหรับกช่วยเขียนสมการทางคณิตศาสตร์
HTML เป็นโปรแกรมสำหรับสร้างเอกสารเว็ปเพจ
Business card เป็นโปรแกรมสำหรับสร้างนามบัตรต่างๆ
Label เป็นโปรแกรมสำหรับช่วยทำแผ่นป้ายต่างๆ
นี่คือ “โปรแกรมออฟฟิศ” ฝีมือคนไทยครับ










