เปิดโปรไฟล์ใหม่อีอีซี สร้างรายได้ครัวเรือนต่อเดือนโตปีละ 5% คลายกังวล ‘ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย’

จากบทความเรื่อง “หนี้ครัวเรือนไทย : เพราะเหตุใดจึงต้องกังวล?” ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้ระบุถึงความน่าเป็นห่วงของ ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย ว่ากว่าทศวรรษที่ผ่านมา หนี้ครัวเรือนตกเป็นประเด็นที่หน่วยงานต่างๆ ให้ความสนใจ เนื่องจากหนี้ที่เร่งตัวขึ้นมาก ส่งผลให้สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP อยู่ในระดับสูง และเมื่อเทียบกับประเทศที่อยู่ในระดับการพัฒนาเดียวกัน ก็แสดงให้เห็นว่าหนี้ครัวเรือนไทยโตเร็วเป็นลำดับต้นๆ

อย่างไรก็ดี ด้วย ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย ยังอยู่ในภาวะน่าเป็นห่วงดัง ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จึงได้ติดตามและวิเคราะห์ความเสี่ยงของหนี้ครัวเรือนอย่างใกล้ชิด รวมทั้งพยายามออกมาตรการแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือนอย่างเป็นระบบและตรงจุด ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องอาศัยความร่วมมือกันของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน เพื่อให้การแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือนเกิดประสิทธิผลได้จริงและยั่งยืน
และเพื่อสร้างความตระหนักรู้ต่อผู้คนในวงกว้างถึงความน่ากังวลและต้นตอของปัญหาหนี้ครัวเรือน การแก้ไขปัญหาและตัวช่วยต่างๆ ธปท. และสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ จึงได้ร่วมกันสร้างสื่อเว็บไซต์รูปแบบใหม่ที่เรียกกันว่า Data Scrolly telling เรื่อง “หนี้ครัวเรือนไทย วิกฤตแค่ไหน ทำไมถึงไม่ควรมองข้าม?” ขึ้น

แชร์คำตอบของคำถามสำคัญ เพื่อทำความเข้าใจ ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย ให้มากขึ้น

โดยคำถามสำคัญที่จะตอบ คือ เพราะเหตุใดสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทยจึงน่ากังวล? ซึ่งคำตอบเกี่ยวข้องกับเหตุผลสำคัญ 2 ประการ ได้แก่
ประการแรก หนี้ส่วนใหญ่ของคนไทยเป็นสินเชื่อที่อาจไม่สร้างรายได้ในอนาคต (non-productive loan) โดยข้อมูลสินเชื่อในระบบจากเครดิตบูโร ณ ไตรมาส 3 ปี 2565 พบว่า 69% ของบัญชีหนี้ครัวเรือนไทยทั้งหมดเป็นสินเชื่อส่วนบุคคลและบัตรเครดิต ซึ่งมักเป็นหนี้เพื่อการอุปโภคบริโภคที่ใช้แล้วหมดไป ไม่ช่วยให้มีรายได้เพิ่มขึ้นหรือทำให้มีชีวิตที่ดีขึ้นในอนาคต และยังมีระยะผ่อนสั้นแต่ดอกเบี้ยสูง ซึ่งทำให้มีภาระผ่อนต่อเดือนที่สูงตามมา
ขณะที่บางท่านอาจสงสัยว่าแล้วสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย (หนี้บ้าน) ซึ่งไม่ได้อยู่ในประเภทนี้ล่ะ? ปรากฏว่า สำหรับไทย คิดเป็น 35% ของสัดส่วนมูลค่าหนี้ทั้งหมด ซึ่งต่างจากกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วที่มีสัดส่วนหนี้ต่อ GDP ใกล้เคียงกับไทย เช่น ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ ซึ่งหนี้บ้านคิดเป็น 62% และ 73% ของมูลค่าหนี้รวมทั้งหมดของแต่ละประเทศ ตามลำดับ
ประการที่สอง หนี้ส่วนใหญ่อยู่กับกลุ่มผู้กู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับความสามารถในการชำระหนี้ โดย 1 ใน 5 ของคนไทยที่มีหนี้นั้น กำลังมีหนี้เสีย หรือคิดเป็นกว่า 5.8 ล้านคน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสินเชื่อส่วนบุคคล ทั้งนี้ กลุ่มวัยเริ่มทำงาน (20-35 ปี) มีสัดส่วนสินเชื่อที่อาจไม่สร้างรายได้เป็นสัดส่วนสูงที่สุดและมีสัดส่วนของผู้กู้ที่มีหนี้เสียสูงที่สุดถึง 1 ใน 4 อีกด้วย! ซ้ำร้าย กลุ่มเกษตรกรและกลุ่มผู้มีรายได้น้อยมีสัดส่วนภาระหนี้ต่อรายได้ (debt service ratio) สูงที่สุด และสุ่มเสี่ยงที่จะชำระหนี้ไม่ได้ หรือชำระได้เพียงดอกเบี้ยหรือบางส่วน อันทำให้เป็นการยากที่จะหลุดพ้นจากวังวนปัญหาหนี้ไปได้

ส่วนปัญหาที่สอง คือ แล้วปัญหาสำคัญ 2 ประการข้างต้นจะส่งผลกระทบอย่างไร? บทความเรื่องเดียวกันนี้ ให้คำตอบว่า
ปัญหาประการแรก ภาระหนี้ที่อยู่ในระดับสูงอาจฉุดรั้งการขยายตัวของเศรษฐกิจ เพราะรายได้ส่วนใหญ่ต้องเอาไปจ่ายคืนหนี้แทนการเอาไปใช้จ่ายซื้อสินค้าและบริการหรือลงทุน
ขณะที่ ปัญหาประการที่สอง ยังมีความเสี่ยงต่อเสถียรภาพระบบการเงิน กล่าวคือ หากลูกหนี้จำนวนมากชำระหนี้ไม่ได้พร้อมๆ กัน ก็อาจกระทบฐานะการเงินของเจ้าหนี้ ทำให้เกิดปัญหาหนี้เสียในวงกว้างจนกลายเป็นวิกฤตได้ ทั้งนี้ ปัญหาทั้งสองประการอาจลุกลามไปสู่ปัญหาอื่นๆ ตามมา เช่น ปัญหาสุขภาพจิตของลูกหนี้ ปัญหาสังคมที่คนถูกกดดันจากภาระหนี้ อาจเริ่มก่ออาชญากรรม จนทำให้ชีวิตและทรัพย์สินของคนในสังคมไม่ปลอดภัย
นอกจากนี้ ปัญหาหนี้จะยิ่งรุนแรงขึ้น เมื่อไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุ เพราะค่าใช้จ่ายในการดูแลสุขภาพสูงขึ้น สวนทางกับรายได้ของครัวเรือนที่ลดลงตามจำนวนคนทำงานหารายได้

ชี้ทางออกของปัญหาหนี้ครัวเรือน ต้องแก้พร้อมกันในหลากมิติ

ส่วนทางออกของ ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย รองศาสตราจารย์ ดร.ณดา จันทร์สม คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ได้เคยเผยแพร่บทความเพื่อแนะนำในประเด็นนี้ไว้อย่างน่าสนใจว่า
“สถานการณ์หนี้ครัวเรือนของไทยยังอยู่ในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง ถือเป็นจุดเปราะบางสำคัญของระบบเศรษฐกิจการเงินและสังคมไทย และยังคงเป็นประเด็นที่ต้องกล่าวย้ำกัน โดยเฉพาะในช่วงบรรยากาศการเลือกตั้ง ที่จะมีการนำเสนอนโยบายเศรษฐกิจจากพรรคการเมืองต่างๆ การกระตุ้นให้เกิดการตระหนักถึงปัญหาหนี้ครัวเรือนของไทยจึงเป็นเรื่องจำเป็นและคาดหวังนโยบายที่เป็นรูปธรรมในการจัดการกับปัญหาดังกล่าว”

“จากข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย และสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า หนี้ครัวเรือนของไทยปรับตัวสูงขึ้นอย่างมากในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เปรียบเทียบข้อมูลในปี พ.ศ. 2553 หนี้สินครัวเรือนจากระดับ 60% ต่อ GDP มาอยู่ที่ประมาณ 90% ต่อ GDP ในปี พ.ศ. 2563 และรักษาระดับสูงไว้อย่างต่อเนื่อง ล่าสุด ณ สิ้นไตรมาส 3/2565 หนี้สินครัวเรือนไทยมีจำนวน 14.9 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็น 86.8% ต่อ GDP”
“อย่างไรก็ดี สถานการณ์หนี้สินระดับบุคคลมีความแตกต่างกันในทุกมิติ เพื่อให้เกิดความเข้าใจต่อสภาพหนี้ครัวเรือนได้ดียิ่งขึ้น จำเป็นต้องใช้ข้อมูลที่ครอบคลุมระบบสินเชื่อของประเทศ การกำหนดนโยบายที่ดี ควรคำนึงถึงความสมดุลของทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นการเข้าถึงสินเชื่อ และเสถียรภาพทางการเงินของครัวเรือนไทย โดยนโยบายเพื่อแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือนควรครอบคลุมคนทุกกลุ่มทั่วประเทศ และเน้นการป้องกันและแก้ไขปัญหาในทุกระยะของการก่อหนี้ ตั้งแต่ก่อนครัวเรือนจะมีหนี้ เมื่อมีหนี้ และเมื่อติดอยู่ในวงจรหนี้”
“นอกจากการมีนโยบายที่ดูแลในแต่ละช่วงของการก่อหนี้ของภาคครัวเรือนดังกล่าวข้างต้นแล้ว การให้ความสำคัญกับความรู้ทางด้านการเงินก็เป็นปัจจัยที่มีความสำคัญมาก เพราะความรู้ด้านการเงินจะทำให้ประชาชนมีภูมิคุ้มกัน สามารถประเมินศักยภาพของตนเองต่อการสร้างหนี้ว่ามีความเหมาะสมเพียงใด ทั้งความสามารถในการชำระหนี้ วิธีการคิดคำนวณดอกเบี้ย ตลอดจนแนวทางที่เป็นการสร้างรายได้เพิ่มเพื่อชดเชยกับรายจ่าย”

โรงรับจำนำ

“ทั้งนี้ ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆ ควรเร่งให้ความรู้ทางการเงินกับประชาชนทุกระดับ เนื่องจากการส่งเสริมความรู้ทางด้านการเงินจะช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและทัศนคติทางการเงินของประชาชนได้ นำไปสู่การวิเคราะห์ถึงสิ่งที่จำเป็นที่ควรใช้จ่ายเงิน และนำไปสู่วินัยทางการเงินระดับบุคคล”
และทางออกสุดท้ายที่ รองศาสตราจารย์ ดร.ณดา เน้นย้ำ คือ การวางนโยบายหรือมาตรการในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโดยให้เศรษฐกิจในระดับฐานรากเป็นตัวขับเคลื่อนอย่างรัดกุม
“โดยระบบเศรษฐกิจฐานรากที่จะมีความเข้มแข็งนั้นต้องมีการรวมกลุ่มการทำงาน เพื่อเพิ่มอำนาจในการต่อรองกับภายนอก และควรมีการจัดการระบบการเงินของชุมชนอย่างบูรณาการร่วมกับกองทุนอื่น ๆ ภายใต้กลไก กฎ กติกาการอยู่ร่วมกัน ซึ่งในปัจจุบันแหล่งเงินทุนฐานรากส่วนใหญ่มาจากการรวมตัวกันทั้งจากการจัดตั้งโดยภาครัฐหรือจากกลุ่มประชาชนจัดตั้ง เช่น กองทุนหมู่บ้านฯ กลุ่มออมทรัพย์ต่าง ๆ เป็นต้น ดังนั้น การเข้ามาของภาครัฐด้วยการส่งเสริมและสนับสนุนความมั่นคงให้แก่กลุ่มด้วยการออกกฎหมายสนับสนุน เพื่อให้เป็นแหล่งเงินทุน/เงินออมของกลุ่มประชาชนฐานราก จะช่วยให้กลุ่มดังกล่าวมีการเรียนรู้ในการบริหารจัดการเงิน สร้างดอกผลให้งอกเงย รวมถึงอาจเป็นกลไกในการสนับสนุนให้ครัวเรือนมีรายได้หลากหลาย ลดความเสี่ยงจากการพึ่งพารายได้แหล่งเดียวและสามารถมีรายได้ที่มั่นคงเพียงพอต่อการใช้จ่ายในครอบครัวและการชำระหนี้ในอนาคต”

บอกข่าวดีกับต้นแบบความสำเร็จ เมื่อ อีอีซี สร้างรายได้ครัวเรือนต่อเดือนโตปีละ 5%

และนับเป็นแสงสว่างที่เกิดขึ้นแล้วที่ปลายอุโมงค์ เมื่อมีการเผยแพร่รายงานจากสำนักงานยุทธศาสตร์องค์กร สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) ระบุว่าการพัฒนาโครงการ EEC ตั้งแต่ปี 2562-2564 ส่งผลให้ภาพรวมรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนรายปีของประชากรในพื้นที่เพิ่มขึ้น 5% ต่อปี หรือเพิ่มขึ้นปีละ 2,605 บาท
โดยครัวเรือนในจังหวัดระยองมีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนเพิ่มขึ้นมากที่สุด 7.7% รองลงมาคือขลบุรีโต 6.2% และฉะเชิงเทรา 0.7%
ทั้งนี้ ผลการวิเคราะห์ข้อมูลสำรวจการทำงานประชากรปี 2563 พบว่าคนทำงานในภาคการผลิตที่จบการศึกษาในระดับปวส.และอนุปริญญา ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยอยู่ที่ 20,368 บาทต่อเดือน ซึ่งอุตสาหกรรมที่ได้รับค่าจ้างสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ปิโตรเลี่ยม ได้ค่าจ้าง 36,187 บาท เคมีภัณฑ์และยา 25,636 บาท และการผลิตอโลหะ 23,535 บาท

มจพ.ระยอง

วิกฤตขาดแคลนแรงงาน

ขณะที่จำนวนคนทำงานในพื้นที่อีอีซีตั้งแต่ปี 2559-2564 เพิ่มขึ้น 8.5% หรือ 527,453 คน โดยส่วนมากเป็นจำนวนคนทำงานในจังหวัดระยอง ที่เพิ่มขึ้นกว่า 24.4% ซึ่งเป็นคนที่ทำงานในภาคการผลิตโดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน ผลิตโลหะ แปรรูปและเครื่องดื่ม ธุรกิจขายส่ง และธุรกิจก่อสร้าง ส่วนในจังหวัดฉะเชิงเทรามีคนทำงานเพิ่มขึ้น 8.9% หรือ 124,497 คน และจังหวัดชลบุรี -0.1% ภาพรวมลดลง 3,044 คน จากภาคการผลิตและบริการภาคการท่องเที่ยว ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงจากโควิด-19
สำหรับสถานประกอบการในพื้นที่อีอีซีปี 2559-2564 เติบโตเฉลี่ย 3.2% ต่อปี หรือ 19,746 แห่ง โดยส่วนใหญ่จะเป็นสถานประกอบการภาคการผลิตที่ขยายตัว 8.4% ภาคบริการ 2.7% และภาคการค้า 1.7% โดยจำนวนสถานประกอบการในระยองเพิ่มขึ้นมากที่สุด 5.5% หรือ 8,782 แห่ง ส่วนใหญ่เป็นภาคการผลิต ขณะที่สถานประกอบการในชลบุรี เฉพาะภาคการท่องเที่ยว ลดลง 0.9% หรือ 1,249 แห่ง
จากตัวเลขทางสถิตินี้เอง จึงเป็นสิ่งที่บ่งชี้ได้ว่า นโยบายส่งเสริมและพัฒนาพื้นที่ EEC มีส่วนในการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับประชากรในพื้นที่ 3 จังหวัด อย่างมีนัยสำคัญ

ที่มา :


แชร์แนวทางแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทยในหลากหลายแง่มุม

EVCON ศูนย์เชี่ยวชาญ EV conversion ม.บูรพา ก้าวที่กล้าของสถาบันการศึกษาในพื้นที่ EEC ลดภาระหนี้ครัวเรือน ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก

ระดมสมองเร่งแก้ ‘ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย’ ตัวชี้วัดสำคัญ พลิกชะตาเศรษฐกิจไทยครึ่งปีหลัง 2563

Previous article“ดูไบ” เดินหน้าปั้นศูนย์กลางขนส่งระดับโลกแห่งใหม่ พร้อมปักหมุดสนามบินที่ใหญ่ที่สุดในโลก
Next articleสาลิกาคาบข่าว Vol.158
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์