เมืองต่างๆ ทั่วประเทศอินเดียกำลังเรียกคืนพื้นที่ในเมืองซึ่งเป็นพื้นที่เสื่อมโทรม รวมถึงหลุมขยะ นำมาพัฒนาเป็นเทศะรังสรรค์ (Placemaking) ซึ่งเป็นการสร้างสรรค์พื้นที่สาธารณะ เพื่อส่งเสริมสุขภาวะ ความสุขและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้คน ตั้งแต่หอประชุมกลางแจ้งไปจนถึงสวนสาธารณะริมถนนสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ
คาเฟ่บนระเบียงของโรงพยาบาลชื่อดังในเมืองปิมปรี-จิญจวัฑ เนครปริมณฑลบนขอบทางเหนือของนครปูเณ รัฐมหาราษฏระ อังกันวดี (ศูนย์ดูแลเด็กในชนบทประเภทหนึ่งในอินเดีย) ใต้สะพานลอยในเมืองวโฑทรา เมืองใหญ่อันดับ 3 ของรัฐคุชราต รัฐทางตะวันตก และสวนสาธารณะสำหรับเด็กที่เปลี่ยนจากลานทิ้งขยะในชุมชนแออัดในมหานครวารังกัล
ประชากรในเมืองต่างๆ ของอินเดียที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง กำลังกระตุ้นความต้องการพื้นที่เปิดโล่งในเมือง และชุมชนต่างๆ กำลังเรียกคืนพื้นที่ในเมืองที่ว่างเปล่า ไม่ได้ใช้ประโยชน์ ใช้งานน้อย หรือเสื่อมโทรม เพื่อนำมาพัฒนาสถานที่ที่ยกระดับคุณภาพชีวิต สร้างแรงบันดาลใจ และส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างคนในชุมชน



ยกตัวอย่างการพัฒนาพื้นที่เพื่อชุมชนในเมืองปิมปรี-จิญจวัฑ ได้นำพื้นที่สวนร้างและพื้นที่บางแห่งที่ส่วนใหญ่ถูกใช้เป็นที่จอดรถโดยไม่ได้รับอนุญาตรวมกัน 2,200 ตร.ม. มาพัฒนาเป็นพื้นที่เปิดโล่งสำหรับผู้สูงอายุและเยาวชน ภายในระยะเวลาเพียง 75 ชั่วโมง โดยอาศัยการมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันของชุมชน
ในขณะที่เยาวชนสามารถวิ่งเหยาะๆ ปั่นจักรยาน และออกกำลังกายได้ ผู้สูงอายุยังมีพื้นที่สำหรับเล่นโยคะและพูดคุยกันในช่วงเย็น
“ผู้คนมาที่นี่ในฐานะจุดหมายปลายทางเพื่อวัตถุประสงค์บางอย่าง เช่น การทำกิจกรรมสันทนาการต่าง ๆ หรือแม้แต่มาที่นี่เพื่อใช้เวลาเฉลิมฉลองเล็กๆ กับครอบครัวและเพื่อนฝูง” Prasanna Desai สถาปนิกผู้เป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบสวนสาธารณะกล่าว
ขณะที่ Forest Colony สวนสาธารณะเล็กๆ ริมถนนในโกหิมา เมืองหลวงบนภูเขาของรัฐนาคาแลนด์ทางตอนเหนือของอินเดีย ที่มีประชากรหนาแน่น สวนสาธารณะริมถนนที่สร้างขึ้นบนพื้นที่ 950 ตร.ม. ได้กลายเป็นจุดนัดพบสำหรับประชาชนทั้งจากที่อยู่อาศัยในบริเวณใกล้เคียงและสถานที่ห่างไกลออกไปเล็กน้อย จากก่อนหน้านี้เป็นเพียงที่ดินผืนเล็กๆ เสื่อมโทรม ที่คนใช้ทิ้งขยะ


“ทีมงานจาก Kohima Smart Cities Mission ได้เสนอความคิดริเริ่มที่เป็นมิตรต่อเด็ก เช่น บ่อทรายและชิงช้า หลังจากนั้นชุมชนก็เข้ามาร่วมพัฒนา และตอนนี้เรามีพื้นที่นั่งเล่น สนามเด็กเล่น และเวทีขนาดเล็กที่ศิลปินสมัครเล่นจะมาแสดงฝีไม้ลายมือในตอนเย็น ขณะที่ถนนด้านหน้าได้รับการทาสีเพื่อชะลอการจราจร เพิ่มความปลอดภัยให้กับเด็กๆ” Avelu Ruho เจ้าหน้าที่ของเมืองโกหิมากล่าว
ความคิดริเริ่มสำหรับ Placemaking นี้ ดำเนินการภายใต้โครงการพิเศษของกระทรวงเพื่อการเคหะและกิจการเมือง ภายใต้พันธกิจเมืองอัจฉริยะ การดำเนินการส่วนใหญ่ดำเนินการผ่านองค์กรท้องถิ่นในเมือง ชุมชน และแม้แต่สภานิติบัญญัติแห่งชาติ รวมถึงองค์กรเอกชนต่างๆ
Placemaking เป็นแนวคิดในการออกแบบชุมชนเมือง เป็นวิธีการที่ให้ความสำคัญกับผู้คนมากกว่าโครงสร้างพื้นฐาน โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างพื้นที่สาธารณะที่เป็นมากกว่าพื้นที่สาธารณะประโยชน์ แต่เป็นสถานที่ที่สร้างแรงบันดาลใจ ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม โดยตระหนักว่าพื้นที่สาธารณะมีบทบาทสำคัญในชีวิตของผู้คนและวัฒนธรรมของชุมชน และมีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยยึดชุมชนเป็นศูนย์กลาง




ทั้งนี้ ในช่วงการระบาดใหญ่ของโควิด-19 ที่ผ่านมา มาตรการล็อกดาวน์ที่จำกัดผู้คนให้ชีวิตอยู่แต่ภายในอาคารบ้านเรือน ทำให้ผู้คนรู้สึกถึงความต้องการพื้นที่เปิดโล่งในเมืองสำหรับชุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับประเทศอย่างอินเดียที่ประชากรกว่า 50% อาศัยอยู่ในที่อยู่อาศัยที่มีพื้นที่จำกัด ไม่เป็นส่วนตัว
เช่นเดียวกับเกือบ 1,800 เมืองทั่วโลก ที่เริ่มลงทุนในพื้นที่สาธารณะ อย่างที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ได้ให้คำมั่นสัญญาว่าจะลงทุนปีละ 1,000 ล้านยูโรกับสวนสาธารณะ จตุรัส ลานโรงเรียน ถนน ฯลฯ ส่วนประเทศฟิลิปปินส์ได้เร่งสร้างทางจักรยานยาว 500 กม. ในเวลาเพียงไม่ถึงปี
“เราเห็นพื้นที่ไร้ประโยชน์ทั่วโลกถูกเรียกคืนและแทนที่ด้วยพื้นที่สำหรับการรับประทานอาหารกลางแจ้ง การพักผ่อนหย่อนใจ และรูปแบบการเคลื่อนไหวที่กระฉับกระเฉงมากขึ้น ในอินเดียก็เช่นกัน เราตระหนักถึงคุณค่าของการมีพื้นที่สาธารณะขนาดเล็กใกล้บ้านเพื่อสุขภาพกายและจิตใจที่ดีขึ้นกว่าเดิม จนถึงขณะนี้กว่า 200 โครงการเสร็จสมบูรณ์ใน 55 เมือง พื้นที่ครอบคลุมประมาณ 275,000 ตร.ม. ทั่วอินเดีย” Jeenal Sawla ที่ปรึกษาหลักในภารกิจเมืองอัจฉริยะและหนึ่งในผู้ขับเคลื่อนโครงการนี้กล่าว

นอกจากนี้ ยังมีโครงการขนาดเล็กเพื่อปรับปรุงถนนและทางแยกต่างๆ ตัวอย่างเช่น ในศูนย์สาธารณสุขมูลฐานที่อุทิศให้กับการฉีดวัคซีนเด็กโดยเฉพาะในเมืองจาบัลปูร์ รัฐมัธยประเทศ ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนกลางของอินเดีย มีการเพิ่มเติมในรูปแบบของสนามเด็กเล่น และพื้นที่นั่งเล่นสำหรับเด็กกลางแจ้ง ในทำนองเดียวกัน แหล่งน้ำในท้องถิ่นชื่อบ่อ DAV ในเมืองรัวร์เกลา เมืองอุตสาหกรรมในรัฐโอฑิศา ก็ได้รับการฟื้นฟู และพื้นที่รอบๆ ก็กลายเป็นจุดปิกนิกและพักผ่อนหย่อนใจของผู้คนในชุมชน
ทั้งนี้ จากข้อมูลของกระทรวงการเคหะและกิจการเมือง 34% ของประชากรอินเดีย หรือราว 483 ล้านคน อาศัยอยู่ในเขตเมือง
ที่มา : How urban India is reclaiming spaces for its communities











