เมื่อยุโรปเดินหน้าออกกฎหมายตอบโจทย์ Circular Economy กำหนดให้สมาร์ทโฟนทุกรุ่นจะต้องมีแบตเตอรี่แบบถอดเปลี่ยนได้ภายในปี 2570

ภายในปี 2570 นี้ โทรศัพท์ทุกเครื่องที่วางจำหน่ายในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปทั้ง 27 ประเทศ ซึ่งมีประชากรมากกว่า 450 ล้านคน จะต้องมีแบตเตอรี่ที่ผู้ใช้สามารถเปลี่ยนได้อย่างง่ายดายด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือหรือความชำนาญใดๆ เพื่อขานรับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน และนั่นจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินการของผู้ผลิตสมาร์ทโฟนทั้งหมด

ล่าสุดสภายุโรปตกลงอย่างเป็นทางการกับกฎระเบียบใหม่ที่ตั้งใจทำให้ธุรกิจแบตเตอรี่เข้าสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) โดยขณะนี้เหลือเพียงขั้นตอนเดียวคือให้สภายุโรปและรัฐสภาลงนามในเอกสารอย่างเป็นทางการเมื่อเสร็จสิ้นแล้ว ผู้ผลิตรายใดก็ตามที่ต้องการขายโทรศัพท์ในสหภาพยุโรปจะต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าโทรศัพท์เหล่านั้นมีแบตเตอรี่แบบถอดเปลี่ยนได้ภายในปี 2570

โทรศัพท์ที่มีแบตเตอรี่แบบถอดเปลี่ยนได้: กฎหมายนี้หมายความว่าอย่างไร

สภายุโรปมีอำนาจเหนือยุโรปอย่างชัดเจน (สมาชิก 27 ประเทศ ได้แก่ ออสเตรีย เบลเยียม บัลแกเรีย ไซปรัส เช็ก เดนมาร์ก เอสโตเนีย ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส เยอรมนี กรีซ ฮังการี ไอร์แลนด์ อิตาลี ลัตเวีย ลิทัวเนีย ลักเซมเบิร์ก มอลตา เนเธอร์แลนด์ โปแลนด์ โปรตุเกส โรมาเนีย สโลวะเกีย สโลวีเนีย สเปน สวีเดน และโครเอเชีย) ดังนั้นในทางเทคนิคแล้ว กฎหมายนี้จะไม่มีผลกระทบในพื้นที่อื่นใดของโลก
ปัจจุบันหรือแม้กระทั่งในอนาคตอันใกล้ 1-2 ปีนี้ บริษัทผู้ผลิตสมาร์ทโฟนต่างๆ เช่น Samsung, Google, Apple ฯลฯ จะไม่ได้ออกแบบอุปกรณ์สำหรับยุโรปโดยเฉพาะ ตัวอย่างเช่น Apple จะไม่ผลิต iPhone ในยุโรปที่มีแบตเตอรี่แบบถอดเปลี่ยนได้ และอีกรุ่นสำหรับสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่นๆ ในโลกที่ไม่มีแบตเตอรี่แบบถอดเปลี่ยนได้ แต่ก่อนจะถึงปี 2570 กฎหมายนี้จะเปลี่ยน iPhone ทั้งหมด นอกจากนี้ยังจะเปลี่ยนแท็บเล็ต แล็ปท็อป รถยนต์ไฟฟ้า จักรยานไฟฟ้า และอุปกรณ์อื่นๆ ทั้งหมดที่มีแบตเตอรี่แบบชาร์จซ้ำได้

ระยะเวลาผ่อนผันตั้งแต่วันนี้จนถึงปี 2570 คือการให้เวลาแก่บรรดา OEM ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ของตนใหม่ กฎหมายใหม่นี้ระบุโดยเฉพาะเจาะจงว่าผู้ใช้ควรจะสามารถเปลี่ยนแบตเตอรี่ในโทรศัพท์ได้โดยไม่ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญหรือเครื่องมือพิเศษใดๆ เนื่องจากสมาร์ทโฟนเกือบทั้งหมดในปัจจุบันได้รับการออกแบบเหมือน “แซนวิชแก้ว” ซึ่งต้องอาศัยกาวจำนวนมาก ดังนั้นพื้นฐานสำคัญของวิธีการออกแบบโทรศัพท์ของบริษัทต่างๆ จึงจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลง
กระนั้น ก็นับว่ายังเร็วเกินไปที่จะบอกว่ากฎหมายนี้จะเปลี่ยนแปลง iPhone, โทรศัพท์ Galaxy S, Pixels ฯลฯ อย่างไรในรายละเอียด แต่แน่นอนว่าจะต้องตื่นตัว ปรับตัว และเปลี่ยนแปลงเพื่อตอบรับกฎหมายใหม่นี้ เพราะถือเป็นข่าวใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจของ OEM และเจ้าของแบรนด์โดยตรง ประเทศสมาชิกสภายุโรปมีประชากรรวมกันกว่า 450 ล้านคน ถือเป็นอีกหนึ่งตลาดที่มีศักยภาพสูง ไม่มีผู้ผลิตและเจ้าของแบรนด์สมาร์ทโฟนรายใดอยากจะพลาดส่วนแบ่งการตลาดในเค้กก้อนนี้

แล้วเจตนารมณ์ของกฎหมายฉบับนี้คืออะไร?

กฎหมายนี้มีไว้เพื่อบังคับให้ผู้ผลิตสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับแบตเตอรี่ “เศรษฐกิจหมุนเวียน” หมายถึงรูปแบบการผลิตที่ทรัพยากรที่ใส่เข้าไปในกระบวนการผลิตนั้นถูกรีไซเคิลหรือนำกลับมาใช้ใหม่ให้มากที่สุด ในโลกเศรษฐกิจหมุนเวียนที่สมบูรณ์แบบ ทรัพยากรที่จำเป็นในการสร้างสมาร์ทโฟนจะมาจากสมาร์ทโฟนรุ่นเก่า 100% ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องใช้สิ่งใหม่ๆ แต่ในความเป็นจริงแล้ว เห็นได้ชัดว่าตัวเลข 100% นั้นแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย แต่การเข้าใกล้ 100% มากขึ้นนั้นเป็นเป้าหมายที่เป็นจริงได้
ต่อไปนี้เป็นกฎอื่นๆ บางส่วนที่กฎหมายใหม่นี้ครอบคลุมเกี่ยวกับโทรศัพท์ที่เปลี่ยนแบตเตอรี่ได้
  • การรวบรวมขยะ: OEM จะต้องรวบรวม 63% ของแบตเตอรี่แบบพกพาที่ปกติจะต้องนำไปฝังกลบภายในสิ้นปี 2570 และภายในสิ้นปี 2573 ตัวเลขดังกล่าวควรอยู่ที่ 73%
  • การนำของเสียกลับมาใช้ใหม่: การนำลิเทียมจากแบตเตอรี่เหลือใช้กลับมาใช้ใหม่จะต้องอยู่ที่ 50% ภายในปี 2570 และภายในสิ้นปี 2574 ควรอยู่ที่ 80% ซึ่งหมายความว่า 80% ของลิเทียมในแบตเตอรี่สามารถกู้คืนและนำกลับมาใช้ใหม่สำหรับการผลิตแบตเตอรี่ใหม่ได้
  • ขั้นต่ำในการรีไซเคิล: แบตเตอรี่อุตสาหกรรมและรถยนต์ไฟฟ้า จะต้องประกอบด้วยเปอร์เซ็นต์ขั้นต่ำของวัตถุดิบรีไซเคิล ในขั้นต้นโคบอลต์จะอยู่ที่ 16%, ตะกั่ว 85%, ลิเทียม 6% และนิกเกิล 6%
  • เป้าหมายประสิทธิภาพการรีไซเคิลล่วงหน้า: แบตเตอรี่นิกเกิล-แคดเมียม ควรมีเป้าหมายประสิทธิภาพการรีไซเคิลที่ 80% ภายในสิ้นปี 2568 ส่วนแบตเตอรี่อื่นๆ ทั้งหมดควรมีเป้าหมายประสิทธิภาพการรีไซเคิล 50% ภายในปี 2568

สมาร์ทโฟน

กฎที่ยุติธรรมสำหรับผู้ประกอบการทุกราย

กฎหมายใหม่นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อรับรองการแข่งขันที่ยุติธรรมยิ่งขึ้น ด้วยข้อกำหนดด้านความปลอดภัย ความยั่งยืน และการติดฉลาก ซึ่งจะต้องผ่านเกณฑ์ประสิทธิภาพ ความทนทาน และความปลอดภัย ข้อจำกัดที่เข้มงวดสำหรับสารอันตราย เช่น ปรอท แคดเมียม และตะกั่ว และข้อมูลที่จำเป็นเกี่ยวกับรอยเท้าคาร์บอนของแบตเตอรี่
โดยข้อบังคับนี้แนะนำข้อกำหนดในการติดฉลากและข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับส่วนประกอบของแบตเตอรี่และวัสดุรีไซเคิล รวมถึง “พาสปอร์ตแบตเตอรี่” แบบอิเล็กทรอนิกส์และคิวอาร์โค้ด และเพื่อให้ประเทศสมาชิกและผู้มีบทบาททางเศรษฐกิจในตลาดมีเวลาเพียงพอในการเตรียมตัว ข้อกำหนดการติดฉลากจะมีผลบังคับใช้ภายในปี 2569 และคิวอาร์โค้ดจะมีผลบังคับใช้ภายในปี 2570
อย่างไรก็ตาม เราน่าจะไม่เห็นอะไรเปลี่ยนแปลงในปีนี้ แต่ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า น่าจะเริ่มเห็นสมาร์ทโฟนที่มีการออกแบบแตกต่างกันเล็กน้อย เนื่องจากผู้ผลิตเริ่มปฏิบัติตามกฎหมายใหม่นี้ และจะใช้เวลาหลายปีกว่าที่ผู้ผลิตจะมีการออกแบบ ห่วงโซ่อุปทาน และอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการสร้างโทรศัพท์ที่มีแบตเตอรี่แบบเปลี่ยนได้ครบสมบูรณ์แบบ

พึงทราบว่าทุกวันนี้ผู้บริโภคคาดหวังคุณสมบัติบางประการจากสมาร์ทโฟน ซึ่งหมายความว่า OEM ไม่สามารถกลับไปใช้กระบวนการผลิตเดิมในการทำสิ่งต่างๆ ได้ เช่น อาจเป็นเรื่องยากมากที่จะได้มาตรฐานระดับ IP68 (มาตรฐานที่จะเป็นตัวบอกว่าอุปกรณ์หรือเครื่องมือนั้นๆ มีความสามารถที่จะป้องกันฝุ่นได้สมบูรณ์ และมีความสามารถที่จะป้องกันการแทรกซึมของน้ำได้) ในขณะที่ยังคงนำเสนออุปกรณ์ที่ให้ความรู้สึกระดับพรีเมียมพร้อมแบตเตอรี่ที่เปลี่ยนได้ง่าย เป็นต้น สิ่งเหล่านี้คืออุปสรรคสำคัญที่ OEM จะต้องข้ามผ่านเพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดดังกล่าว
หากผู้ผลิตสมาร์ทโฟนสามารถตกผลึกจากกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลงไปในตลาดยุโรป และนำเสนอโซลูชันได้อย่างเหมาะเจาะและลงตัว ในอนาคตหากภูมิภาคอื่นๆ ทั่วโลกออกกฎระเบียบที่คล้ายคลึงกันนี้ ก็จะทำให้ทุกอย่างเป็นเรื่องง่าย
ก้าวแรกย่อมท้าทายและยากเสมอ

ที่มา :