“การดูดซับความรู้” ทักษะใหม่ ยุค 5.0

“มหาวิทยาลัยในรูปแบบศตวรรษที่ 20” กำลังถูกแทนที่ด้วย “มหาวิทยาลัยในรูปแบบศตวรรษที่ 21” หรือ “มหาวิทยาลัยเฉพาะทาง”

เพราะ “มหาวิทยาลัยเฉพาะทาง” ประเภท “มหาวิทยาลัยบรรษัท” หรือ “วิทยาลัย” หรือ “สถาบัน” กำลังก้าวขึ้นมามีบทบาทในการจัดการศึกษามากขึ้นเรื่อยๆ
เช่น “วิทยาลัยครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์” ที่เป็น “สถาบันผลิตครู” และ “บุคลากรทางการศึกษา” ยุคใหม่ คล้ายกับ “วิทยาลัยการฝึกหัดครู” ในอดีต
หรือจะเป็น “วิทยาลัยเทคโนโลยีบุญถาวร” ในเครือ “บุญถาวร” เจ้าของธุรกิจวัสดุก่อสร้างเบอร์ต้นๆ ของบ้านเรา หรือ “โรงเรียนกำเนิดวิทย์” (เดิมชื่อ “โรงเรียนวิทยาศาสตร์ระยอง”) และ “สถาบันวิทยสิริเมธี” ในเครือ “ปตท.”

โรงเรียนกำเนิดวิทย์

และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง “สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์” ในเครือ 7 Eleven ซึ่งกำลังเป็นที่นิยมมากของทั้งเด็กและทั้งพ่อแม่ผู้ปกครอง ทั้งใน กทม.และ ตจว.
ยังไม่นับ “สถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น” ของ “สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น)”
นอกจากนี้ก็มี “สถาบันกันตนา” ในสายบันเทิง และมี “วิทยาลัยดุสิตธานี” ในสายการโรงแรม ฯลฯ
แต่ดูเหมือนว่า “มหาวิทยาลัยมหิดล” จะก้าวหน้ามากที่สุด ด้วยการเปิด “วิทยาลัยดุริยางคศิลป์” ที่เด่นในสายดนตรี และ “มหิดลวิทยานุสรณ์” เบอร์หนึ่งสายวิทยาศาสตร์
คำว่า “มหาวิทยาลัยบรรษัท” หรือ Corporate University ที่เป็น “มหาวิทยาลัยเฉพาะทาง” นี้ มีมานานแล้วในต่างประเทศ
“มหาวิทยาลัยบรรษัท” ในระดับสากลนั้น มีมากขนาด และหลากรูปแบบ เช่น Disney University หรือ Oracle University ที่มีรูปแบบคล้ายกับมหาวิทยาลัยทั่วไป

คือมี “สถานที่” สำหรับการเรียนการสอน ส่วน Dell University หรือ Sun University นั้น จะไม่มีสถานที่ เพราะเป็น “มหาวิทยาลัยเสมือน” หรือ Virtual University
แต่เดิม ยังไม่มีคำว่า “มหาวิทยาลัยบรรษัท” มีเพียงคำเรียกแทนว่า “สถาบันอุดมศึกษาที่มีความเชื่อมโยงกับภาคธุรกิจ” หรือ Corporate University เท่านั้น
สำหรับประเทศไทย เริ่มมีการจัดการเรียนการสอนของสถาบันการศึกษาที่มีความเชื่อมโยงกับองค์การธุรกิจมาตั้งแต่ พ.ศ. 2536 ประเดิมด้วย “วิทยาลัยดุสิตธานี”
“มหาวิทยาลัยบรรษัท” แม้มีความเชื่อมโยงกับองค์การธุรกิจ แต่ก็ไม่แสวงหากำไรในทางตรง ขอเพียงอยู่รอดได้ โดยเน้นการผลิตบุคลากรเพื่อป้อนธุรกิจ
ซึ่งดังที่กล่าวไปแล้วว่า “มหาวิทยาลัยบรรษัท” ถือเป็นมหาวิทยาลัยเฉพาะทาง หรือ Specialty University ประเภทหนึ่ง ซึ่งเมื่อราว 20 ปีก่อน ยังไม่ปรากฏชัด
การจัดตั้ง มีจุดมุ่งหมายหลักที่มุ่งเน้นการให้การศึกษาและฝึกอบรม เพื่อพัฒนาความรู้ ทัศนคติ ทักษะ และที่สำคัญก็คือ “สมรรถนะทางวิชาชีพ” ให้กับผู้เรียน

Run skill School @ TU

นั่นคือคำจัดกัดความคร่าวๆ เกี่ยวกับ “มหาวิทยาลัยบรรษัท” ซึ่งโดยกลไกการทำงานหลักแล้ว “การดูดซับความรู้” คือตัวจักรสำคัญในการขับเคลื่อน “มหาวิทยาลัยบรรษัท”
“การดูดซับความรู้” หรือ Knowledge Absorption คือ กระบวนการและขั้นตอนในการยอมรับความรู้ที่ “ดูดซึม” มาจากภายนอกองค์การ หรือ Acquisition
จนนำไปสู่กระบวนการซึมซับ หรือ Absorptive การโอนถ่าย หรือ Transformation และการนำความรู้ดังกล่าวมาใช้ให้เกิดประโยชน์ หรือ Utilization
เพื่อให้องค์การเกิดการพัฒนา และปรับปรุงความสามารถของกระบวนการภายในองค์การ จนนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง และที่สำคัญก็คือ เกิดเป็น “นวัตกรรม”
ที่ทำให้องค์การมี “ความสามารถเฉพาะตัว” ที่เหนือคู่แข่ง เกิดเป็นความได้เปรียบในการแข่งขัน อันนำไปสู่ความสำเร็จซึ่งเป็นเป้าหมายขององค์การ
“การดูดซับความรู้” จึงคือความชำนาญที่จำเป็นต่อการจัดการกับส่วนประกอบของความรู้ ซึ่งฝังตัวอยู่ตามที่ต่างๆ ให้ถูกถ่ายโอนมายังบุคลากรในองค์การ
ส่วน “ความสามารถในการดูดซับความรู้” หรือ Absorptive Capacity คือเครื่องมือทางกลยุทธ์ใน “การดูดซับความรู้” จากภายนอก เข้ามาสู่ภายในองค์การ
โดยเมื่อได้ทำการ “ดูดซับ” มาแล้วก็จะเข้าสู่กระบวนการสร้าง และเปลี่ยน “ความรู้เดิม” เป็น “ความรู้ใหม่” เพื่อก่อให้เกิดความได้เปรียบทางการแข่งขัน

“ความสามารถในการดูดซับความรู้” คือการฉวยใช้ประโยชน์จากความรู้ภายนอก เพื่อนำมาเป็นส่วนประกอบสำคัญของการสร้างนวัตกรรมในองค์การ
นอกจากนี้ “การดูดซับความรู้” ยังหมายถึงความสามารถขององค์การในการเสาะแสวงหาความรู้และทักษะการใช้เทคโนโลยีในการ “ดูดซึม” ความรู้ที่ต้องการ
อันนำไปสู่การพัฒนา รักษา และเพิ่มขีดความสามารถใน “การดูดซับความรู้” เพื่อขับเคลื่อนองค์การธุรกิจร่วมไปกับการสร้างบุคลากรสายเลือดใหม่
โดยทั่วไป “การดูดซับความรู้” มีสามมิติ ได้แก่ กระบวนการเรียนรู้ในสิ่งที่ได้มา กระบวนการเปลี่ยนรูปทางความรู้ และกระบวนการเรียนรู้เพื่อนำไปใช้ประโยชน์
เช่น การถ่ายทอดความรู้ในอุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่ง โดยความสามารถในการดูดซึมความรู้ มักขึ้นอยู่กับการรวมตัวกันของผู้ที่เกี่ยวข้องไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง
อาทิ สภาอุตสาหกรรมฯ สมาคมธนาคารไทยฯ สภาหอการค้าไทยฯ หรือสมาคมเฉพาะทางต่างๆ ที่อยู่ในวิชาชีพเดียวกัน หรือมีสายงานที่ใกล้เคียงกัน ฯลฯ
จะเห็นได้ว่า “การดูดซับความรู้” จาก “องค์การธุรกิจ” มาสู่ “มหาวิทยาลัยบรรษัท” มีความสำคัญประหนึ่ง “คณาจารย์” ที่เป็น “มืออาชีพ” แบ่งภาคมาสอน
ผลลัพธ์ก็คือ “ผู้เรียน” จะได้ทั้ง “ภาคทฤษฎี” คือ “ความรู้ทางวิชาการ” และ “ภาคปฏิบัติ” คือ “ความรู้จากประสบการณ์ขององค์การ” หรือ “มืออาชีพ”
Active Learning และ Learning by doing หรือ “เรียนโดยการลงมือทำ” จึงเป็น “หัวใจหลัก” ของ “มหาวิทยาลัยบรรษัท”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “การดูดซับความรู้” จากการปฏิบัติงานจริงนั่นเองครับ