ชวนเที่ยว “ป่าฝนอินโด”

ฤดูฝนแบบนี้ จะมีกิจกรรมใดเหมาะไปกว่าการเดินป่า และการจัดโปรแกรมเที่ยวป่าฝนแบบไม่ใกล้ไม่ไกล ไม่ระคายเคืองงบประมาณมากนัก ก็คงจะต้องเป็น “ป่าฝนอินโด”

ด้วยระยะทางที่อยู่ห่างจากบ้านเรานิดเดียวเองครับ และอัตราแลกเปลี่ยนค่าเงินบาทที่ดีกว่าทำให้สบายกระเป๋ามากครับ เวลาไปเที่ยวอินโดนีเซีย
“ป่าฝนอินโด” คือถิ่นที่อยู่อาศัยและแหล่งเพาะพันธุ์นกกว่า 1,500 สายพันธุ์ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ไม่ว่าจะเป็น อุรังอุตัง ช้าง เสือ หรือแรด และพรรณพืชนับพันชนิด
ทั้งหมดคือมรดกทางธรรมชาติ และ “หัวใจของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” ครับ
Bird of paradise
“นกปักษาสวรรค์” หรือ Bird of paradise // en.wikipedia.org
เพราะ “ป่าฝนอินโด” เป็นผืนป่าที่สำคัญของโลก และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ครอบคลุมพื้นที่ป่าฝนเขตร้อนใน “สุมาตรา” “บอร์เนียว” และ “ปาปัว”
“ป่าพรุ” คือแหล่งกักเก็บคาร์บอนไดอ็อกไซด์ ป้องกันการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลก อีกทั้งยังเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลากชนิด
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “เสือสุมาตรา” “อุรังอุตังบอร์เนียว” และ “นกปักษาสวรรค์” หรือ Bird of Paradise ซึ่งมีถิ่นที่อยู่อาศัยอยู่ใน “ปาปัว”เพียงแห่งเดียวในโลก!
เสือสุมาตรา
เสือสุมาตรา
“ป่าฝนอินโด” เป็นแหล่งผลิตก๊าซออกซิเจนที่สำคัญที่สุดให้กับมนุษย์ เพราะ “ป่าฝนเขตร้อน” อุดมไปด้วยพืชพรรณไม้ปกคลุมหลายระดับ ทั้งพืชคลุมดิน ไม้พุ่ม เถาวัลย์ ไม้เรือนยอด และไม้สูง
เปรียบเสมือนบ้านหลังใหญ่ที่อุดมสมบูรณ์ มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมากและเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าและพรรณพืชหลากหลายชนิด
และที่สำคัญที่สุด “ป่าฝนอินโด” ถือเป็นแหล่งดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์กว่า 35,000 ล้านตันอีกด้วย!
และนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า มีสายพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตกว่าร้อยละ 90 อาศัยอยู่ใน “ป่าฝนอินโด” ครับ
โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับ “ป่าฝน” ระดับโลก อาทิ “ป่าลุ่มน้ำอะเมซอน” ซึ่งเป็น “ป่าฝน” ขนาดใหญ่พื้นที่ 3,000 ล้านไร่ ต้นกำเนิด “แม่น้ำอะเมซอน” แม่น้ำที่ยาวเป็นอันดับสองของโลก มีปริมาณน้ำมากที่สุด แผ่สาขาไปสู่ประเทศต่างๆ ในอเมริกาใต้ถึง 9 ประเทศด้วยกัน
รองลงมาจาก “ป่าลุ่มน้ำอะเมซอน” คือป่าดิบชื้นเขตร้อนหรือ “ป่าฝนลุ่มน้ำคองโก” ต้นกำเนิด “แม่น้ำคองโก” แม่น้ำที่ยาวเป็นอันดับสองของทวีปแอฟริกา หล่อเลี้ยงป่าฝนที่มีความใหญ่โตเป็นอันดับสองของโลก สาขาน้อยใหญ่ของ “แม่น้ำคองโก” แผ่ขยายไปหล่อเลี้ยงป่าใหญ่ใน 6 ประเทศของแอฟริกา ได้แก่ “แคเมอรูน” “แอฟริกากลาง” “กาบอง” “คองโก” และ “ซาอีร์”
ป่าฝนอินโด
ป่าฝนอินโด
แม้ว่า “ป่าลุ่มน้ำอะเมซอน” และ “ป่าฝนลุ่มน้ำคองโก” จะมีความยิ่งใหญ่มาก ทว่า หากเราจะกล่าวถึง “ป่าดิบชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” หรือ “ป่าฝนอินโด” แล้ว ต้องถือว่า “ป่าฝนอินโด” มีความเก่าแก่โบราณ และมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก
ถึงขนาดพูดได้ว่า “ป่าฝนอินโด” เป็น “ป่าฝนโบราณ” ที่สุดของโลกใบนี้เลยทีเดียวครับ!
“ป่าฝนอินโด” และ “ป่าดิบชื้นของเอเชีย” หรือ “ป่าดิบชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” แห่งนี้ มีมาตั้งแต่ยุค Pleistocene หรือกว่า 70 ล้านปีมาแล้ว
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากเราจะพูดถึงความหลากหลายทางชีวภาพ ต้องยอมรับว่า “ป่าฝนอินโด” และ “ป่าดิบชื้นของเอเชีย” หรือ “ป่าดิบชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” แห่งนี้ จัดอยู่ในระดับแนวหน้าของโลกเลยทีเดียว!
เนื่องจาก “ป่าฝนอินโด” และ “ป่าดิบชื้นของเอเชีย” หรือ “ป่าดิบชื้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” แห่งนี้ กินอาณาเขตตั้งแต่ “อินเดีย” “พม่า” “ไทย” “มาเลเซีย”
และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง “อินโดนีเซีย”
ป่าฝนอินโด
ป่าฝนอินโด
หรือรวมเรียกว่า “ป่าฝนอินโด” ซึ่งเป็นผืนป่าที่สำคัญของโลก และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ครอบคลุมพื้นที่ป่าฝนเขตร้อนใน “สุมาตรา” “บอร์เนียว” และ “ปาปัว”
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมือง Pangkalan Bun บนเกาะ “บอร์เนียว” เป็นท่าเรือเพื่อนำเข้าสู่ “อุทยานแห่งชาติ Tanjung Puting”
การเดินทางไป “อุทยานแห่งชาติ Tanjung Puting” มีเที่ยวบินจากสุวรรณภูมิไปลงที่ “จาการ์ตา” หลากหลายสายการบินครับ ราคาไม่แพง ใช้เวลา 3 ชั่วโมงครึ่งก็ถึง “จาการ์ตา”
จาก “จาการ์ตา” ต่อเครื่องไปท่าเรือเมือง Pangkalan Bun อีก 1 ชั่วโมง 15 นาที จากนั้นลงเรือเพื่อล่องเข้าไปใน “อุทยานแห่งชาติ Tanjung Puting”
ระหว่างล่องเรือจะสังเกตเห็นสีแม่น้ำที่ดูแปลกตา จากสีโคลนจะไล่สีเข้มขึ้นเรื่อยๆ เมื่อเข้าสู่ป่าลึก ขณะเดียวกันความใสก็กลับเพิ่มมากขึ้น จากสีน้ำตาลขุ่น ที่เข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นสีดำ สีส้มออกแดง จนกระทั่งเป็นสีน้ำตาลอ่อนใส
ลิงจมูกยาว
ลิงจมูกยาว
แม้จะมีสภาพเป็นป่าดงดิบของ “บอร์เนียว” ทว่า “อุทยานแห่งชาติ Tanjung Puting” เหมาะแก่การเดินป่า มีศูนย์อนุรักษ์พันธุ์สัตว์พื้นเมือง โดยเฉพาะ “ลิงจมูกยาว” และ “อุรังอุตัง” สัญลักษณ์สำคัญของ “อินโดนีเซีย”
“อุรังอุตัง” เป็นภาษาบาฮาซาอินโดนีเซีย เป็นคำที่เกิดจากคำสองคำนำมาผสมกันคือ “อุรัง” แปลว่า “คน” กับ “อุตัง” แปลว่า “ป่า”
ปัจจุบัน “อุรังอุตัง” เป็นสัตว์ป่ากลุ่มใกล้สูญพันธุ์ หรือ Endangered ใน “บอร์เนียว” และเป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์ หรือ Critically Endangered ใน “สุมาตรา”
ดังที่ทราบกันดี ว่า “อุรังอุตัง” คือสัญลักษณ์สำคัญของ “อินโดนีเซีย” ที่เป็นเช่นก็เนื่องมาจาก ทั้ง “บอร์เนียว” และ “สุมาตรา” เป็นแหล่งอาศัยตามธรรมชาติเพียงสองแห่งบนโลกใบนี้ของ “อุรังอุตัง”
โดยในปัจจุบัน โลกของเราเหลือ “อุรังอุตัง” อยู่เพียงราว 100,000 ตัว และมีจำนวนลดลงกว่า 60% ในช่วง 60 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากการทำลายป่าและการล่า “อุรังอุตัง” อย่างผิดกฎหมาย
อุรังอุตัง
“อุรังอุตัง” สัญลักษณ์สำคัญของ “อินโดนีเซีย”
การ “เที่ยวป่าฝนอินโด” งวดนี้ นอกจากจิตสำนึกการอนุรักษ์ธรรมชาติ ทั้งพืชพรรณธัญญาหาร ยังจะได้พักผ่อนเพื่อปรับสมดุลร่างกายจากการได้สัมผัสสัตว์ป่าในถิ่นที่อยู่อาศัยแล้ว ยังมีส่วนช่วยกันสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์ธรรมชาติไปพร้อมๆ กันครับ
เหตุผลหลักก็คือ สถานที่ซึ่งเหมาะสมสำหรับ “การเที่ยวป่า” ก็ย่อมต้องเป็น “ป่า”
และ “ป่า” ก็ต้องประกอบด้วย “ป่าไม้” และ “สัตว์ป่า”
การเที่ยวป่าอย่างสมบูรณ์แบบ ต้องมีทั้ง “ป่าไม้” และ “สัตว์ป่า” นี่คือหลักคิดที่สำคัญครับ