มนุษย์เราเกิดมาเท่าเทียมกันในความเป็นคน ทุกคนมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ที่จะปฏิบัติต่อกันอย่างให้เกียรติซึ่งกันและกัน
แต่สิ่งที่แตกต่างกันระหว่างคนเรานั้นมีอยู่ ความจนความรวยนั้นก็เรื่องหนึ่ง ขึ้นอยู่กับโอกาสของชีวิต หรือการรักษาทรัพย์สมบัติที่พ่อแม่หาไว้ให้และต่อยอดไปได้แค่ไหน
สิ่งสำคัญยิ่งกว่านั้นคือการสร้างสรรค์ผลงานของมนุษย์แต่ละคน ที่นอกจากจะทำให้คนเราแตกต่างกันในสาขาอาชีพแล้ว ยังสะท้อนถึงคุณค่าของการเกิดเป็นมนุษย์ในชาติภพหนึ่ง
นี่คือแกนหลักของหนังเรื่อง “มนต์รักนักพากย์” ที่ “นนทรีย์ นิมิบุตร” ได้บอกกับเรา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ช่วงท้ายเรื่องที่ปิดด้วยภาพ “มิตร ชัยบัญชา” และคำจำกัดความที่ “นนทรีย์ นิมิบุตร” มีให้กับ “มิตร ชัยบัญชา”


กล่าวว่า “ด้วยความรำลึกถึง พระเอกตลอดกาล พันจ่าอากาศโทพิเชษฐ์ พุ่มเหม ผู้ที่อุทิศชีวิตแล้ว เพื่อสิ่งที่ตัวเองรัก”
เพราะ “มิตร ชัยบัญชา” ได้อุทิศตัวเข้าฉากเกาะบันไดเฮลิคอปเตอร์ด้วยตนเองโดยไม่ใช่สตั๊นท์แมนหรือสแตนด์อิน ในภาพยนตร์เรื่อง “อินทรีทอง” เกิดอุบัติเหตุตกเฮลิคอปเตอร์เสียชีวิต
การอุทิศชีวิตให้กับสิ่งที่รักของ “มิตร ชัยบัญชา” คือผลงานทางรูปธรรมผ่านการแสดงภาพยนตร์มากถึงเกือบ 300 เรื่อง บางปีมี “หนังมิตร” ออกฉายมากถึง 40 เรื่อง เรียกได้ว่าถ่ายหนัง 1 เรื่องเฉลี่ยเกือบทุกสัปดาห์ไม่มีพัก

ในบรรดา “หนังมิตร” ทั้งหมดเกือบ 300 เรื่อง มีภาพยนตร์แบบ “เสียงในฟิล์ม” หรือ 35 มม. เพียง 16 เรื่องเท่านั้น นั่นหมายความว่า “หนังมิตร” ได้เอื้อให้เกิด “อาชีพนักพากย์” ที่มี “หนังมิตร” มากถึง 280 กว่าเรื่องให้ใช้ทำมาหากิน
ในหนังเรื่อง “มนต์รักนักพากย์” มีฉากหนึ่งซึ่ง “นนทรีย์ นิมิบุตร” ให้ “มิตร” กล่าวขอบคุณ “หัวหน้ามานิตย์” เจ้าของฉายา “นักพากย์ 5 เสียง” แห่งทีมงาน “มานิตย์มนุษย์ 5 เสียง” หนังเร่ขายยาคณะ “โอสถเทพยดา” ว่า “ผมดูดีได้ เพราะเสียงคุณนะครับ ขอบคุณมากครับ ขอบคุณจริงๆ”
เพราะ “หนังเงียบ” ยุค 16 มม. ต้องอาศัยการ “พากย์สด” ไม่ว่าจะเป็นโรงหนังชั้น 1 ในพระนคร โรงหนังชั้น 2 ทั้งในพระนครและหัวเมืองใหญ่ในต่างจังหวัด หรือโรงหนังล้อมผ้า และหนังเร่ขายยา ที่ “หนังมิตร” กว่า 280 และหนังไทยอื่นๆ อีกนับพันเรื่องล้วนต้องอาศัยเสียงพากย์


ก่อเกิดอาชีพมากมายในวงการหนังโรงและหนังกลางแปลง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บริษัทขายยาที่มีหน่วยฉายหนังเร่ออกตระเวณฉายหนังสลับขายยาตามภูมิภาคห่างไกล ที่ในยุคทองของ “มิตร ชัยบัญชา” หนังคือความบันเทิงราคาถูกที่ตื่นตาตื่นใจกว่ามหรสพใดๆ
ในช่วงพีคสุดๆ “มิตร” ต้องเข้าฉากหนังวันเดียวถึง 5 เรื่อง นี่ถ้าไม่ใช่สิ่งที่เรียกว่า “การอุทิศชีวิต เพื่อสิ่งที่ตัวเองรัก” ก็คงไม่มีคำจำกัดความอื่นให้เขียนได้อีกแล้ว
เช่นเดียวกับทีมพากย์ “หนังมิตร” ทั่วประเทศ ที่ต่างล้วนได้เลือกอาชีพที่ตนเองรัก นั่นคือ “อาชีพนักพากย์” ที่ต้องทิ้งความเป็นส่วนตัว ครอบครัว เพื่อตระเวณไปกับรถเร่ฉายหนัง ที่ดูเหมือนชีวิตวิ่งวนไม่รู้จบ น้อยมากที่ใช้ “อาชีพนักพากย์” เป็นบันไดไปสู่สิ่งอื่น เช่น นักแสดง
“การอุทิศชีวิต เพื่อสิ่งที่ตัวเองรัก” ของทั้ง “ทีมพากย์หนัง” และ “มิตร ชัยบัญชา” เป็นบทพิสูจน์ของวลีที่ว่า “ค่าของคนอยู่ที่ผลของงาน” ที่ทุ่มเททั้งชีวิตให้กับอาชีพการงาน

เช่นเดียวกับทีมงานเบื้องหลังของ “มิตร” ทีมผู้กำกับ ผู้สร้างหนัง และทีมงานในกองถ่าย ที่ถ่ายหนังกันเฉลี่ยสัปดาห์ละ 1-2 เรื่องอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ถ้าไม่ใช่การอุทิศชีวิตแล้วจะเรียกว่าอะไร
เช่นเดียวกับ “นนทรีย์ นิมิบุตร” ผู้กำกับภาพยนตร์เรื่อง “มนต์รักนักพากย์” ที่เขาบอกว่านี่เป็น “จดหมายรักถึงหนังไทย” ซึ่งเป็นวงการที่ “นนทรีย์” ทุ่มเททั้งชีวิตให้กับหนังไทยนับจากทศวรรษ 2540
เป็น “จดหมายรัก” ถึงดารานำ นักแสดง ผู้กำกับ ผู้สร้าง คนเขียนบท ฝ่ายศิลป์ ตากล้อง ทีมตัดต่อ ทีมเสียง นักแต่งเพลงประกอบ ฝ่ายเสื้อผ้า ทุกคนในทีมงานกองถ่าย ที่ “อุทิศชีวิต เพื่อสิ่งที่ตัวเองรัก”
เพราะ 90 กว่าเปอร์เซ็นต์ เรียกได้ว่าทุกคนไม่มีอาชีพอื่นนอกจาก “ทำหนัง” ทุกคนได้เลือกอาชีพที่ตนเองรัก ที่ต้องทิ้งความเป็นส่วนตัว ครอบครัว เพื่อตระเวณไปกับกองถ่าย ที่ดูเหมือนชีวิตวิ่งวนไม่รู้จบ น้อยมากที่ใช้ “อาชีพ” เป็นบันไดไปสู่สิ่งอื่น
“การอุทิศชีวิต เพื่อสิ่งที่ตัวเองรัก” ของ “คนในวงการภาพยนตร์” ไม่ว่าจะไทยหรือเทศ เป็นบทพิสูจน์ของวลีที่ว่า “ค่าของคนอยู่ที่ผลของงาน” ที่ทุ่มเททั้งชีวิตให้กับอาชีพการงาน
เพราะตอนที่ไม่มีหนังถ่าย พวกเขาตกงาน










