ข้อมูลจาก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ระบุการลดลงของเด็กเกิดใหม่ในไทยอยู่ในขั้นวิกฤต จากเดิมมีเด็กเกิดไม่ต่ำกว่าปีละ 1 ล้านคน ในช่วงปี พ.ศ. 2506 – 2526 ลดลงเหลือ 485,085 คน ในปี พ.ศ. 2564 และในปี 2566 เป็นปีแรกที่จำนวนประชากรเข้าสู่วัยแรงงาน (อายุ 20 – 24 ปี) ไม่สามารถชดเชยจำนวนประชากร ที่ออกจากวัยแรงงาน (60 – 64 ปี) ได้
และช่องว่างระหว่างจำนวนประชากรเข้าและออกจากวัยแรงงานจะกว้างมากขึ้น เสี่ยงต่อการขาดแคลนแรงงาน ภาวะพึ่งพิงต่อวัยทำงานสูงขึ้น มีงบประมาณในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น หากไม่วางแผนป้องกันอย่างรัดกุม อาจกลายเป็นสึนามิสูงวัยที่ยากต่อการควบคุม
การลดลงนี้สอดคล้องกับอัตราเจริญพันธุ์รวม (Total Fertility Rate : TFR) ที่ลดต่ำกว่าระดับทดแทน (2.1) มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536 และ ปี พ.ศ. 2565 อยู่ที่ 1.16 โดยเกือบทุกจังหวัดในประเทศไทย มีอัตราเจริญพันธุ์รวมต่ำกว่าระดับทดแทน สาเหตุสำคัญของการไม่มีลูก มาจากปัญหาด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษาและสิ่งแวดล้อม ที่ไม่เอื้อต่อการมีลูก มีเพียงร้อยละ 10 เท่านั้นที่มาจากปัญหาด้านสุขภาพ
ข้อมูลของ ศ.ดร.เกื้อ วงศ์บุญสิน ศาสตราจารย์เชี่ยวชาญด้านประชากรศาสตร์ ประมาณการ 60 ปีข้างหน้าจำนวนประชากรไทยจะลดลงจาก 66 ล้านคน เหลือเพียง 33 ล้านคน ในปี 2626 จำนวนประชากรวัยแรงงาน (ช่วงอายุ 15 ถึง 64 ปี) จะลดลงจาก 46 ล้านคน เหลือเพียง 14 ล้านคน จำนวนประชากรวัยเด็ก (ช่วงอายุ 0 ถึง 14) จะลดลงจาก 10 ล้านคน ในเหลือเพียง 1 ล้านคน สูงวัย (65+) เพิ่มขึ้นจาก 8 ล้านคน เป็น 18 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 50 ของประชากรทั้งประเทศ หากประชากรลดลงมากขนาดนี้ คนในวัยทำงานลดลงมากขนาดนี้ ภาครัฐก็จะไม่สามารถจัดเก็บภาษีได้เพียงพอต่อการพัฒนาประเทศ

ปัจจุบัน ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ อีกไม่นานจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสูงสุด ปีนี้เป็นปีแรกที่จำนวนผู้สูงอายุไทยเพิ่มมากกว่าปีละ 1 ล้านคน เป็นผลจากปี 2506 ยุคเบบี้บูมที่จำนวนเด็กเกิดมากปีละกว่า 1 ล้านคน ตอนนี้จึงกลายเป็นผู้สูงอายุแล้ว และสถานการณ์เช่นนี้จะต่อเนื่องไปอีก 20 ปี ศ.นพ.ประเสริฐ อัสสันตชัย จากภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล เรียกสถานการณ์นี้ว่า “สึนามิผู้สูงวัย” ที่เพิ่มอย่างรวดเร็ว และจะมีปัญหาต่างๆ ตามอีกมากมาย
ด้วยเหตุนี้ ผู้สูงอายุยุคใหม่ต้องรู้จักการดูแลส่งเสริมตนเองให้แข็งแรง อย่ามองว่าเป็นอะไรก็รักษาฟรี เพราะไม่มีใครดูแลตนเองได้ดีกว่าเราดูแลตนเอง โดยเฉพาะโรคที่พบมากในคนกลุ่มนี้คือ โรคเกี่ยวกับกระดูกกล้ามเนื้อและข้อ รองลงมาคือโรคด้านอายุรกรรม เบาหวาน ความดัน ไขมัน หลอดเลือดสมองตีบ โรคหัวใจ ภาวะขาดสารอาหาร และถัดมาเป็นโรคความเสื่อมของระบบสมอง เช่น สมองเสื่อม พาร์กินสัน โรคซึมเศร้า ซึ่งรัฐไม่สามารถแบกรับได้ทุกอย่าง เพราะฉะนั้น ถ้าเป็นไปได้ทุกคนควรทำประกันระยะยาว หรือร่วมจ่ายสำหรับค่ารักษาพยาบาล แทนที่จะหวังพึ่งเบี้ยยังชีพ ต้องหันมาสนใจการออมตั้งแต่ก่อนวัยสูงอายุ เหมือนประเทศที่พัฒนาแล้วทั้งญี่ปุ่น ฮ่องกง เกาหลีใต้ จะทำเรื่องประกันการดูแลระยะยาว หรือ Long-Term Care Insurance คือการร่วมจ่าย หากภาครัฐแบกรับภาระทุกอย่างจะไปไม่รอด












