การนำเสนอแผนยุทธศาสตร์ ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ มีเป้าหมายสร้างระบบนิเวศให้กับอุตสาหกรรมของประเทศไทย หากสำเร็จจะมีรายได้เข้าประเทศ 4 ล้านล้านบาทต่อปี โดยการนับหนึ่งของนโยบายดังกล่าว เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 4 ตุลาคมที่ผ่านมา เมื่อคณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ ได้ประชุมนัดแรก ที่ทำเนียบรัฐบาล เพื่อพิจารณาและขับเคลื่อนซอฟต์พาวเวอร์ของประเทศไทยอย่างบูรณาการ
ในที่ประชุมครั้งนั้น ได้สรุปที่จะผลักดันซอฟต์พาวเวอร์ของไทย ใน 11 เป้าหมาย ได้แก่ อาหารไทย กีฬา ท่องเที่ยว ดนตรี ภาพยนตร์ หนังสือ เฟสติวัล เกม ศิลปะ การออกแบบ และแฟชั่น ซึ่งแผนยุทธศาสตร์ ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ นับเป็นการนำจุดแข็งด้านวัฒนธรรมของไทย มานำเศรษฐกิจ และสร้างเม็ดเงินแบบมหาศาลได้หรือไม่ เป็นเรื่องที่ต้องน่าติดตาม เพราะวัฒนธรรมไทยถือเป็นวัฒนธรรมที่เข้มแข็งมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

โดยการดำเนินงานเพื่อขับเคลื่อนพลังซอฟต์พาวเวอร์ของไทย ถือว่าเพิ่งอยู่ในช่วงเริ่มตั้งไข่ มีการวางกรอบไทม์ไลน์ของการขับเคลื่อนเชิงยุทธศาสตร์ ออกมาเป็น 3 ระยะ คือ ระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว
ทั้งนี้ มีการวางแผนไว้ว่าในช่วง 100 วันแรก หรือภายในวันที่ 11 มกราคม 2567 กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง จะเปิดให้ประชาชนลงทะเบียน แสดงเจตจำนงที่จะพัฒนา เพิ่มทักษะ กำหนดแผนงาน และส่งเสริมกิจกรรม เทศกาลประจำเดือนของไทย ส่วนแผนงานระยะกลาง ภายใน 6 เดือน หรือ ภายในวันที่ 3 เมษายน 2567 จะเริ่มสร้างศูนย์บ่มเพาะ ฝึกวิชาชีพ ควบคู่ไปกับการปรับปรุงกฎหมาย กฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการทำงาน จัดตั้งหน่วยงาน THACCA (Thailand Creative Content Agency) เพื่อดูแลส่งเสริมซอฟต์พาวเวอร์ไทย มีอำนาจเบ็ดเสร็จ มีงบประมาณบริหารจัดการเป็นของตัวเอง
ขณะที่แผนงานระยะยาว จะเป็นการเดินหน้านโยบาย “1 ครอบครัว 1 ซอฟต์พาวเวอร์” ยกระดับทักษะคนไทย ให้เป็นแรงงานทักษะสูง 20 ล้านคน

แต่อย่างไรก็ดี แน่นอนว่าการเดินหน้าผลักดันซอฟต์พาวเวอร์ให้เป็นหนึ่งในขุมพลังที่จะขับเคลื่อนประเทศเป็นเรื่องที่แทบทุกฝ่ายต่างเห็นด้วย ทว่า เส้นทางความสำเร็จของนโยบายนี้ ใช่ว่าจะโรยไปด้วยกลีบกุหลาบ เพราะไทยต้องแข่งกับประเทศอื่นๆที่หันมาให้ความสำคัญกับการส่งเสริม ซอฟพาวเวอร์ นี้ในแบบฉบับของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นวัฒนธรรมต่างๆ ค่านิยมทางการเมือง วงการบันเทิง อาหาร และมาตรฐานความงาม
ดังนั้น ในเมื่อในทุกเรื่องมี “เหรียญสองด้าน” หลายภาคส่วน จึงแอบหวั่นว่า นโยบายนี้จะเป็นเพียง “นโยบายฉาบฉวย” ที่เป็นผลสืบเนื่องมาจากการหาเสียงเท่านั้น เพราะที่ผ่านมาก็มีหลายๆโครงการที่เปรี้ยงปร้างในช่วงแรกๆ แล้วก็ถูกทิ้งร้างไป ปล่อยให้ประชาชน ชุมชน และภาคส่วนที่เคยมีส่วนร่วม ล้มหายไปอย่างน่าเสียดาย
มาถึงตอนนี้ ถ้าแผนยุทธศาสตร์ ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ ได้รับการดำเนินการอย่างจริงจัง เชื่อแน่ว่าวัฒนธรรมที่เข้มแข็งของไทย จะก้าวสู่ความมั่นคงด้วยพลังสร้างสรรค์ และนำไปสู่เม็ดเงินมหาศาลได้อย่างแน่นอน แต่ในระหว่างทางสู่ความสำเร็จนั้น คงจะดีไม่น้อย ถ้าเราไม่หยุดเดินหน้ายุทธศาสตร์นี้ควบคู่ไปกับการเรียนรู้จากประเทศที่ประสบความสำเร็จอย่างมากกับการใช้ ซอฟพาวเวอร์ เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจอย่าง ประเทศเกาหลีใต้

โดยในงานสัมมนา Korean-Thai Soft Power Exchange Day 2023 ในหัวข้อ “ซอฟต์พาวเวอร์กับอุตสาหกรรมสื่อสร้างสรรค์ระหว่างประเทศเกาหลีและประเทศไทย” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อในวันพฤหัสบดีที่ 2 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยศูนย์วัฒนธรรมเกาหลีประจำประเทศไทย (KCC) และหน่วยงานส่งเสริมอุตสาหกรรมสื่อสร้างสรรค์ของรัฐบาลเกาหลีใต้อย่าง Korea Creative Content Agency (KOCCA) ร่วมกับ กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ (TMF), สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) และสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA)
ในงานนี้ได้เชิญผู้ทรงคุณวุฒิในด้านการปรับซอฟพาวเวอร์ให้เป็นตัวแปรสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจทั้งจากฝั่งไทยและเกาหลีใต้ มานำเสนอมุมมองในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ ซอฟพาวเวอร์แห่งชาติ ให้ไปถึงฝั่งฝัน

รู้ที่มา เข้าใจที่ไป ที่สร้างผลลัพธ์ให้ ซอฟพาวเวอร์เกาหลีใต้ ไปได้ไกลระดับโลก
เริ่มจาก CHO JAE-IL ผู้อำนวยการศูนย์วัฒนธรรมเกาหลีประจำประเทศไทย บรรยายในหัวข้อ The Soft Power of The Republic of Korea ย้อนความให้ฟังว่า
“โคเรียนเวฟ (Korean Wave) เริ่มต้นขึ้นในปี 1997 หลังวิกฤต IMF ซึ่งเป็นยุคเสรีนิยมเบ่งบานในเกาหลี ใต้ เราตระหนักได้ว่าวัฒนธรรมเป็นสินค้าส่งออกได้ จึงเริ่มใช้กลยุทธ์ Soft Power โดยบุกเบิกด้วยซีรี่ย์ดังอย่าง “แดจังกึม” และขยายไปสู่การสร้างกระแสวงการเพลง K-POP ที่โด่งดังมากมาย เช่น “กังนัมสไตล์” ซึ่งได้ความนิยมทั้งจากในประเทศ และส่งออกไปญี่ปุ่น ขยายไปถึงอเมริกา ยุโรป”
เขากล่าวว่า มีเดียแพลตฟอร์มที่ช่วยกระจายวัฒนธรรมเกาหลีได้อย่างรวดเร็วและกว้างไกลก็คือ ยูทูป ที่ทำให้โลกไร้พรมแดน ไม่มีการแบ่งแยกเชื้อชาติทุกอย่างเข้าถึงได้ง่าย
ยิ่งในปี 2000 ที่มีการพัฒนาอุปกรณ์ (device) อย่างก้าวกระโดด ทุกอย่างถูกผลิตขึ้นอย่างรวดเร็ว มีแพลตฟอร์มเกิดใหม่มากมาย ทำให้ขยายกลุ่มเป้าหมายไปไกลกว่ากลุ่มวัยรุ่น มูลค่าการค้าเติบโตจาก 106 ล้านล้านวอน ในปี 2016 เป็น 137 ล้านล้านวอน ในปี 2021 รัฐบาลเกาหลีจึงให้ความสำคัญกับผลิตผลนี้มาก
กระแส ซอฟพาวเวอร์แห่งชาติ ของไทย ดันให้เกิดผู้ขอทุนเสนอโครงการ Soft Power พุ่งอันดับ 1 วงเงิน 2,000 ล้าน
มาทางฝั่งไทย ดร.ธนกร ศรีสุขใส ผู้จัดการกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ บรรยายในหัวข้อ Roles of Thai Media Fund in supporting Thailand’s Soft Power through media promotion กล่าวว่า
“กองทุนสื่อฯ ได้รับแรงบันดาลใจจากความสำเร็จของ โคเรียนเวฟ โดยเมื่อ 2 ปีที่แล้วเริ่มศึกษาเรื่อง Soft Power เพื่อทำให้วัฒนธรรมเป็นสินค้าและมีการลงนามความร่วมมือกับสถานีโทรทัศน์ Arirang TV เพื่อพัฒนาคอนเทนต์ของไทย โดยมีการอบรมหลักสูตรระยะสั้น เชิญนักเขียนบทละครจากเกาหลีใต้มาอบรมให้นักเขียนบทไทย”
“นอกจากนี้ ประเทศไทยมีต้นทุนด้านวัฒนธรรมมากมาย ทั้งอาหาร สถานที่ท่องเที่ยว และกองทุนฯ ได้กำหนดให้ Soft Power เป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์ของในการเปิดรับเสนอโครงการให้ทุนประจำปีนี้ด้วย โดยมีผู้ให้ความสนใจยื่นขอทุนด้าน Soft Power มาเป็นอันดับหนึ่ง วงเงินรวมประมาณ 2,000 ล้านบาท”
“ปรากฎการณ์นี้สะท้อนว่า Soft power เป็นเรื่องที่อยู่ในความสนใจของผู้ผลิตสื่ออย่างมาก และรัฐบาลไทยกำลังจัดตั้งคณะทำงาน THACCA เพื่อส่งเสริม Soft Power โดยมีแผนทำโมเดลธุรกิจให้บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มาลงทุนในธุรกิจสื่อ เพื่อสร้างความเท่าเทียมในการแข่งขัน ซึ่งขณะนี้กองทุนฯ เตรียมทำวิจัยว่าสื่อของไทยแบบไหนที่ต่างชาติชอบหรือไม่ชอบ เพื่อนำผลลัพธ์มาเป็นข้อมูลในการพัฒนาคอนเทนต์ และทำแผนส่งเสริมการจับคู่ธุรกิจระหว่างไทย-เกาหลีด้วย
KOCCA หนุนความร่วมมือกองทุนสื่อฯ เดินหน้า ความร่วมมือดันซอฟพาวเวอร์ ไทย ให้ผงาด
ด้าน PARK WOONG-JIN ผู้อำนวยการศูนย์ KOCCA Thailand บรรยายในหัวข้อ How to Expand Soft Power Exchanges between Korea and Thailand ตอกย้ำว่า “หน่วยงาน KOCCA ของเกาหลีใต้ มีการดูแลงานสินค้าคอนเทนต์ทั้ง 8 ด้านแบบรวมศูนย์ให้เป็น one stop service เพื่อขับเคลื่อนอุตสาหกรรม Soft Power”
“เป้าหมายของเราคือเป็นผู้นำนวัตกรรมสร้างสรรค์ มีสาขาในต่างประเทศ 15 แห่ง สาขาล่าสุดคือที่ประเทศไทย โดย KOCCA Thailand มีบทบาทการส่งเสริมความร่วมมืออย่างเข้มข้น โดยลงนามความร่วมมือกับกองทุนสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ และพร้อมเคียงข้างผลักดัน Soft Power ของไทยให้ประสบความสำเร็จ มีการจัดเวิร์คชอปอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเขียนบทละคร มีการร่วมผลิตผลงาน เช่น โคเรียน-ไทย เอนิเมชั่น โดยจะใช้เงินทุนจากเกาหลีและความคิดสร้างสรรค์ของไทย เป้าหมายต่อไปคือการดึงภาคเอกชนเข้ามาร่วมลงทุน”
เขาย้ำว่าความร่วมมือทั้งหมดจะทำให้เกิดความเชื่อมั่นทางการลงทุนด้าน Soft Power ของไทยซึ่งเป็นพันธมิตรที่ดี และชาวไทยให้ความสนใจเนื้อหา K Culture มากมาย โดยสินค้าวัฒนธรรมของเกาหลีมีมูลค่า 3 ล้านล้านวอน หรือคิดเป็น 2.5% ของ GDP ประเทศไทย
นอกจากความสำเร็จของมูลค่าการค้าแล้ว เขาหวังว่าความร่วมมือนี้จะช่วยปรับทัศนคติลดการเหยียดด้านวัฒนธรรมได้ และทางเกาหลียินดีที่จะเปิดรับผลงานที่น่าสนใจของไทยเสมอ
CEA- DEPA ร่วมขับเคลื่อน Thailand Soft Power
ดร.ชาคริต พิชญางกูร ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ได้มาบรรยายในหัวข้อ Thailand’s Creative Economy and Its Contribution to Soft Power ให้ข้อมูลว่า เศรษฐกิจสร้างสรรค์ คือการใช้ต้นทุนวัฒนธรรมและทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อสร้างมูลค่า ที่ผ่านมาองค์การยูเนสโกประกาศให้เมืองไทยมีเมืองสร้างสรรค์ถึง 7 แห่ง แปลว่า ไทยมีความสร้างสรรค์ด้านเมืองมากมาย มีมูลค่าของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ มีมูลค่าถึง 1.1 ล้านล้านบาท หรือประมาณ 6.81%ของ GDP
ปัจจุบัน CEA ได้สนับสนุนการวิจัยด้านการถ่ายทำภาพยนตร์ที่จะใช้ระบบ CEA Visual Media Lab เข้ามารองรับการถ่ายทำในอนาคต และยังมีโครงการ Content Lab เพื่อทำความเข้าใจการตลาดด้านคอนเทนต์อย่างแท้จริง สร้างบุคลากรในวงการอุตสาหกรรม เช่น นักเขียนบท ผู้ผลิต ป้อนให้ผู้ผลิตเจ้าใหญ่ ดังนั้นเศรษฐกิจสร้างสรรค์จึงเป็นส่วนหนึ่งของ Soft Power ซึ่ง Soft Power เป้าหมายของ Thailand Creative Content Agency หรือ THACCA มีอยู่ 11 ด้าน ได้แก่ ภาพยนตร์ ศิลปะ หนังสือ อาหาร เพลง งานเทศกาล, การท่องเที่ยว, กีฬา โดยเฉพาะมวยไทย , การออกแบบ โดยเฉพาะกรุงเทพที่ได้ชื่อว่าเป็นเมืองแห่งดีไซน์, แฟชั่น และเกมส์
ด้าน ดร.สักกเวท ยอแสง ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมอุตสาหกรรมดิจิทัล สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA) ซึ่งบรรยายหัวข้อ The Role of Digital Technology in Strengthening Thailand’s Soft Power อธิบายว่าที่ผ่านมา DEPA ได้ร่วมลงทุนกับ start up เช่น แอปพลิเคชันจองเรือ จองนวดสปา และจองโรงแรม มีแอปสั่งอาหารข้ามพื้นที่อย่าง Pok Pok และยังเป็นแหล่งองค์ความรู้ด้าน Soft Power มีการพัฒนาหลักสูตรการสร้างอินฟลูเอนเซอร์และผู้ผลิตเกมส์ มีการร่วมลงทุนกับบริษัทผู้ผลิตเกมส์ระดับโลกและระดับประเทศ และผลงานโดดเด่นที่ผ่านมาก็คือเป็นผู้จัดงานไทยแลนด์พาวิลเลียนที่ประเทศดูไบ ซึ่งได้รับความสนใจและได้รับรางวัลระดับโลก
งานสัมมนา Korean-Thai Soft Power Exchange Day 2023 ถือเป็นกิจกรรมหนึ่งที่แสดงถึงความร่วมมือในการขับเคลื่อน Soft Power ซึ่งประเทศไทยกำลังปรับประยุกต์โมเดลความสำเร็จของเกาหลีขณะเดียวกัน เกาหลีก็คงจะต้องเร่งพัฒนาขยายผลความสำเร็จของตนเองในฐานะผู้นำให้ก้าวหน้ายิ่งๆ ขึ้นไปอีก โดยล่าสุดจะมีการจัดงาน K-Expo Thailand 2023 ระหว่างวันที่ 11-12 พฤศจิกายนนี้ ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ซึ่งมีการรวบรวมผู้ผลิตสื่อและผู้ประกอบการอุตสาหกรรม K-Content จากเกาหลีใต้ ไม่ว่าจะเป็น K-Pop, K-Drama, K-Music, K-Animation, K- Cyber, K-Culture รวมไปถึง Brand K อื่นๆ อีกมากมาย มาแลกเปลี่ยนข้อมูลทั้งองค์ความรู้ตลอดจนเจรจาทางธุรกิจกันอย่างเต็มที่
ที่มา : รายงานข่าว เรื่อง “ส่องนโยบาย “ซอฟต์พาวเวอร์” ดัน “วัฒนธรรม” นำ “เศรษฐกิจ” ได้หรือไม่?” และ เรื่อง “ถอดโมเดล Soft Power จาก Korean Wave สู่ Thai Wave” จากเว็บไซต์ TNN ONLINE
ส่องมาตรการผลักดัน ซอฟพาวเวอร์ ในหลายมิติ
เปิดตัวนวัตกรรมพาม่วน หมอลำเมตาเวิร์ส ยกระดับ Soft power อีสาน สู่โลกดิจิทัล
ไอศกรีมลายกระเบื้องวัดอรุณฯ ตัวอย่างการครีเอท Soft power ด้านอาหาร สร้างสีสันให้การท่องเที่ยวไทย













