จาก “โรงงานช็อคโกแล็ตมหัศจรรย์” ถึง Maglev Elevator นวัตกรรม “ลิฟต์แนวนอน”

ไม่แน่ใจว่าอ่าน Charlie and the Chocolate Factory ก่อน หรือฝันถึง ลิฟต์วิ่งได้ทั่วตึก ก่อนเมื่อตอนยังเด็ก

แต่ในวันนี้ ความฝันเป็นจริงแล้ว ด้วย Maglev Elevator ลิฟต์ที่นอกจากจะสามารถขึ้นลงได้ตามปกติแล้ว ยังวิ่งรับส่งได้ในแนวนอน
Charlie and The Chocolate Factory หรือ “โรงงานช็อคโกแล็ตมหัศจรรย์” พิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1964 เป็นวรรณกรรมเยาวชนที่ประสบความสำเร็จมากจากยุคนั้นจนถึงยุคนี้ (เขียนโดย Roald Dahl แปลโดย “สาลินี คำฉันท์” จัดพิมพ์โดย “สำนักพิมพ์ผีเสื้อ”)

Maglev Elevator ลิฟต์ที่นอกจากจะสามารถขึ้นลงได้ตามปกติแล้ว ยังวิ่งรับส่งได้ในแนวนอน เป็นเทคโนโลยีของ Thyssenkrupp Elevator ผู้ผลิตลิฟต์จากประเทศเยอรมัน ที่ออกมาปฏิวัติวงการอุตสาหกรรมลิฟต์ ด้วยการเปลี่ยนมาใช้มอเตอร์ในการเคลื่อนตู้เคบิน (ตู้โดยสาร) แทนการใช้ลวดสลิง
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ได้มีการออกแบบลิฟต์ให้สามารถเคลื่อนที่ในแนวนอนได้ พร้อมตั้งเป้าผลิตใช้งานได้จริง ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่า หากลิฟต์ที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างมาเป็นระยะเวลาถึง 160 ปีแล้ว อาคารต่างๆ รวมถึงโครงสร้างเมืองอาจจะเปลี่ยนไปด้วยก็เป็นได้
Andreas Schierenbeck ผู้ดำรงตำแหน่ง CEO ของบริษัท Thyssenkrupp Elevator ระบุว่า การมุ่งปฏิวัติการลิฟต์ของ Thyssenkrupp Elevator จะทำให้บริษัทกลายเป็นผู้นำนวัตกรรมลิฟต์ในอนาคตอันใกล้อย่างแน่นอน
โดยลิฟต์ของ Thyssenkrupp Elevator ตัวนี้ มีชื่อว่า MULTI ที่จะมีการเคลื่อนไหวโดวยการใช้ Linear Motor เคลื่อนตัวไปตามรางที่ติดตั้งไว้กับกำแพงอาคาร
โดยติดตั้งช่อง Shaft ภายในอาคารสำหรับให้ลิฟต์เคลื่อนที่ได้ทั้งแนวตั้ง และแนวนอน ทำให้ลิฟต์สามารถเคลื่อนที่หลายเคบินพร้อมกันได้ในช่อง Shaft เดียวกัน รวมถึงสามารถเคลื่อนที่ได้ทั้ง 4 ทิศทาง

ในส่วนของ Software ที่ใช้ควบคุมลิฟต์ ได้ถูกพัฒนาให้มีคุณสมบัติในการคำนวณหาเส้นทางที่สั้นที่สุด
เมื่อผู้โดยสารกดเลือกห้องที่ต้องการแล้ว Software จะทำการคำนวณเส้นทางที่เหมาะสมโดยไม่ไปทับซ้อนกับเคบินอื่น และเคลื่อนที่ได้ด้วยความเร็วสูง ทำให้ไปถึงที่หมายได้ด้วยระยะเวลาเพียง 15 – 30 วินาที แม้จะเป็นอาคารซึ่งมีความสูงมากก็ตาม
Andreas Schierenbeck เผยว่า “ถ้ารถไฟหนัก 500 ตันยังวิ่งไปตามรางได้ ลิฟต์ที่หนักเพียง 1 ตันก็ต้องทำได้”
ซึ่งปัจจุบัน Thyssenkrupp Elevator มีส่วนแบ่งในตลาดลิฟต์เป็นลำดับ 1 ในยุโรป และลำดับ 4 ของโลก
โดยเทคโนโลยีที่ใช้ในการพัฒนาลิฟต์ในครั้งนี้ ได้มาจากธุรกิจด้านรางรถไฟในเครือ Thyssenkrupp Elevator ซึ่งมีประสบการณ์การร่วมพัฒนารถไฟความเร็วสูงของจีน
ปัญหาสำคัญของลิฟต์รุ่นนี้ก็คือราคาแพงกว่าลิฟต์ทั่วไปถึง 5 เท่า โดยบริษัทคู่แข่งได้แอบกระซิบว่า “ไม่แน่ใจว่าจะขายได้จริงไหม”
อย่างไรก็ตาม Andreas Schierenbeck ได้ออกมาตอบโต้ว่า “การประหยัดพื้นที่ได้มากกว่าครึ่งหนึ่งของลิฟต์แบบเดิมแค่นี้ก็คุ้มค่าแล้ว”
“โดยนำพื้นที่เหลือใช้ ไปปล่อยเช่าก็จะสามารถคืนทุนได้อย่างรวดเร็ว”
ซึ่งทาง Thyssenkrupp Elevator คำนวณว่า หากนำลิฟต์นี้ไปติดตั้งในอาคาร 100 ชั้นในเมืองใหญ่อย่างแมนฮัตตันในระยะ 10 ปี จะสามารถลดค่าใช้จ่ายได้มากถึง 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

Thyssenkrupp Elevator มองว่า ในปัจจุบัน เนื่องจากราคาที่ดินที่แพงขึ้นเรื่อยๆ การก่อสร้างอาคารสูงจึงเป็นที่นิยม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พื้นที่ในตัวเมืองที่มีจำกัด
ดังนั้น ยิ่งมีการก่อสร้างอาคารสูงมากขึ้นเท่าไหร่ โครงสร้างสำหรับลิฟต์ก็ยิ่งจะใช้พื้นที่มากตามไปด้วย ซึ่งในปัจจุบัน Thyssenkrupp Elevator สามารถลดขนาดพื้นให้น้อยที่สุดได้ประมาณ 40% ของพื้นที่อาคาร
อย่างไรก็ดี ลิฟต์ของ Thyssenkrupp Elevator มีกำหนดใช้งานที่แรกคืออาคารในเมืองเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนีเป็นแห่งแรก และตามด้วยโครงการอื่นๆ อีกกว่า 20 แห่งซึ่งอยู่ระหว่างรอการยืนยัน
โดยใน ญี่ปุ่นก็อยู่ระหว่างการพัฒนาลิฟต์แนวนอนเช่นเดียวกับ Thyssenkrupp Elevator
อย่างไรก็ตาม Thyssenkrupp Elevator จะสามารถยกระดับขึ้นมาเทียบเคียง OTIS และ Schindler Group เจ้าตลาดในอุตสาหกรรมลิฟต์ได้หรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับว่า MULTI จะได้รับการยอมรับมากน้อยเพียงไรต่อจากนี้
โดยนิตยสาร TIME ได้เคยมอบรางวัลนวัตกรรมดีเด่นแห่งปีให้กับ Thyssenkrupp Elevator ในฐานะลิฟท์สุดแปลก ที่นอกจากจะเลื่อนขึ้น-ลงได้แล้ว ยังสามารถเลื่อนไปซ้ายและไปขวาได้อีกด้วย
แถมยังสามารถเลื่อนสวนกับลิฟท์ตัวอื่นได้ เหมือนกับรถที่วิ่งบนถนนเลยทีเดียว!