นอกจากปรัชญา Teach Less Learn More ซึ่งเป็นพื้นฐานดั้งเดิม ในฐานะแนวคิดสำคัญในการจัดการเรียนรู้
ผนวกกับโครงการ Future Skills หรือ “การไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” ซึ่งเป็น “หมัดเด็ด” ของ “รัฐบาลสิงคโปร์” ในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ หรือ Human Resource Development แล้ว
เบื้องหลังสำคัญที่ทำให้ “เด็กสิงคโปร์” เก่งเลขในระดับ “เบอร์ 1 โลก” ในความหมายของ “แชมป์คณิตศาสตร์ PISA2022”
บวก “วิทยาศาสตร์” และ “การอ่าน” (ภาษาอังกฤษ) พูดอีกแบบก็คือ รอบนี้ “สิงคโปร์” ผงาดคว้า “3 แชมป์ PISA” เหนือทุกชาติในโลก!
รากฐานสำคัญที่ทำให้ “เด็กสิงคโปร์” เก่งวิชาคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของ “STEM ศึกษา” และ “วิศวกรรมศาสตร์” ก็คือเคล็ดลับภายใต้รหัส CPA
CPA ย่อมาจาก The Concrete, Pictorial, Abstract Approach พัฒนาขึ้นโดย ศาสตราจารย์ ดร. Jerome Bruner นักจิตวิทยาชื่อดังชาวอเมริกัน ในช่วงทศวรรษ 1960

CPA เป็นการหักล้างกระบวนการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ที่แต่เดิมเชื่อกันว่าวางอยู่บนแนวคิดเชิงนามธรรม แปลไทยเป็นไทยก็คือ ทั้งเด็ก และผู้ใหญ่ ต่างเห็นตรงกันว่าวิชาเลขนั้นเป็นเรื่องเข้าใจได้ยาก เนื่องจากมันจับต้องไม่ได้!
เหตุดังนั้น ศาสตราจารย์ ดร. Jerome Bruner จึงนำเสนอแนวคิดคณิตศาสตร์เชิงรูปธรรม หรือ CPA ขึ้นมา เนื่องจากท่านเชื่อว่า เมื่อแปลงนามธรรมเป็นรูปธรรมที่จับต้องได้แล้ว ผู้เรียนจะเข้าใจแนวคิดดังกล่าวได้ง่ายกว่า จากนั้นจึงค่อยสอนเรื่องอื่นๆ ที่ซับซ้อนขึ้นไปเรื่อยๆ
หลัก 3 ประการของ CPA ก็คือ “จับต้องได้-เห็นเป็นภาพ-เข้าใจสัญลักษณ์”
เช่น “การสอนด้วยรูปภาพ” โดยแจกภาพดอกไม้ให้เด็กๆ โดยเด็กจะต้องเอามารวมเข้าด้วยกัน หรือไม่ก็เป็นภาพคน กบ หรือสิ่งของอื่นๆ ที่ทำให้เด็กรู้สึกว่าเป็นเรื่องใกล้ตัว และเข้าใจง่ายขึ้นกว่าตัวเลข
รวมถึง อาจเป็นการเรียนคณิตศาสตร์ผ่านก้อนลูกบาศก์ไม้ขนาดเล็ก ให้เด็กๆ เอารวมกันผ่านการเล่นเกมบางอย่างเป็นต้น
หลักคิดของ CPA ก็คือ ทำอย่างไรก็ได้ ให้การเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์เป็นสิ่งที่จับต้องได้นั่นเอง
“รัฐบาลสิงคโปร์” เชื่อว่า “คณิตศาสตร์” มีบทบาทสำคัญในการเตรียมพร้อมให้ผู้คนคิด- วิเคราะห์-แยกแยะอย่างมีเหตุผล
ดังนั้น เด็กสิงคโปร์จึงเริ่มเรียนรู้ และพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตร์ตั้งแต่อนุบาล ไม่ว่าจะเป็น ตรรกศาสตร์ การสื่อสาร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์

แนวคิดที่ 2 ของ “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” ที่นำมาร่วมกับเทคนิค CPA ก็คือ “การเรียนให้รู้จริง” หรือ The Notion of Mastery
เพราะ “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการท่องจำ
“คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” ถูกพัฒนาโดย “กระทรวงศึกษาธิการสิงคโปร์” ช่วงทศวรรษ 1980 ที่เปลี่ยนจากการท่องจำ ไปเป็นการทำความเข้าใจในสิ่งที่เรียนอย่างลึกซึ้งมากขึ้น
“การเรียนให้รู้จริง” เป็นแนวคิดให้นักเรียนทุกคนในชั้นเรียนพัฒนาทักษะไปพร้อมๆ กัน เพื่อทำให้มั่นใจว่า “จะไม่มีใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง”
เช่น เมื่อเด็กๆ เรียนเรื่องการบวกเลข อาจมีเด็กบางคนที่สามารถทำความเข้าใจได้เร็วกว่าคนอื่น แต่ครูจะรอเด็กที่หัวช้า ด้วยการเพิ่มกิจกรรมการเรียนรู้ในหัวข้อเดิม เพื่อให้เด็กทุกคนในห้องมีความเข้าใจเรื่องดังกล่าวลึกซึ้งไปพร้อมๆ กัน
เคล็ดลับก็คือ หากเด็กบางคนมีความเข้าใจเรื่องการบวกเลขดีแล้ว ครูจะไม่ย้ายพวกเขาไปเรียนเรื่องการลบเลข แต่จะให้พวกเขาทำอะไรบางอย่างเพิ่มเติม ที่ช่วยขยายความเข้าใจเรื่องการบวกเลขมากขึ้นอีกนิด
เช่น ให้เด็กบวกเลขที่มีจำนวนมากขึ้น หรือบวกเลขที่อยู่ในรูปแบบอื่นๆ ที่ซับซ้อนขึ้นเป็นต้น ดังนั้น เด็กหัวเร็วก็ยังคงแก้โจทย์ประเภทเดียวกันกับเด็กคนอื่นๆ ในชั้นเรียนไปพร้อมๆ กันได้ แต่ทำในรูปแบบที่แตกต่างออกไป
“สิงคโปร์” จึงประสบความสำเร็จในการพัฒนาทักษะด้านคณิตศาสตร์ของนักเรียนมาอย่างยาวนาน โดยเบื้องหลังความสำเร็จเกิดจากเทคนิค และวิธีการสอนที่เป็นเอกลักษณ์ดังกล่าวนั่นเอง

แล้วเราจะประยุกต์ “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” กับเด็กไทยได้หรือไม่?
อ่านมาถึงบรรทัดนี้ เชื่อว่า แฟน SALIKA คงเกิดคำถามนี้ขึ้นในใจ
คำตอบก็คือ ไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับใครก็ได้ ที่จะเลียนแบบความสำเร็จนี้ของสิงคโปร์ เพราะไม่ใช่แค่ “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” เท่านั้น ที่เป็นจุดชี้ขาด ทว่า มีเบื้องหลังมากมายในระบบการศึกษาของสิงคโปร์
เพราะความสำเร็จของ “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” เกี่ยวข้องอย่างมากกับวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บริบทด้านการศึกษา
เพราะสิงคโปร์มีประวัติศาสตร์ด้านการศึกษาที่น่าสนใจ และไม่เหมือนใคร ดังนั้น ความคิดเรื่องการเปลี่ยนแปลงแวดวงการศึกษาสิงคโปร์นั้น ย่อมแตกต่างจากสหรัฐอเมริกา หรืออังกฤษอย่างแน่นอน
เห็นได้จาก “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” เคยถูกนำไปประยุกต์ใช้ในสหรัฐอเมริกา แคนาดา อิสราเอล อังกฤษ และอีกหลายประเทศ ทว่า ไม่ประสบความสำเร็จเลย!
ประเด็นสำคัญที่หลายคนมองข้ามก็คือ ครูสิงคโปร์มีเส้นทางอาชีพที่ก้าวหน้ากว่าประเทศอื่น แม้กระทั่งฟินแลนด์

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทัศนคติของเด็กสิงคโปร์ที่มีต่อวิชาคณิตศาสตร์ เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ “คณิตศาสตร์แบบสิงคโปร์” ประสบความสำเร็จด้วยเช่นกัน
เพราะเด็กสิงคโปร์ให้ความสำคัญกับเป้าหมาย และมองเห็นประโยชน์จากการเรียนคณิตศาสตร์
เพราะเป้าหมายไม่ใช่แค่แก้โจทย์ปัญหาในห้องเรียน หรือทำการบ้านให้เสร็จ แต่มันเกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาในชีวิตจริงของพวกเขานั่นเอง
อนึ่ง การสอบ PISA ในรอบนี้ เด็กสิงคโปร์ได้คะแนนสูงสุดทั้ง 3 ทักษะ อันประกอบด้วย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน (ภาษาอังกฤษ)
PISA ย่อมาจาก Programme for International Student Assessment หมายถึง “โปรแกรมประเมินสมรรถนะนักเรียนมาตรฐานสากล” เป็นระบบการจัดอันดับมาตรฐานการศึกษาเด็กอายุ 15 ปี โดย “องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา” หรือ OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development)
ผลการทดสอบ PISA2022 พบว่า เด็กสิงคโปร์ทำคะแนนคณิตศาสตร์ได้ 575 คะแนน ขณะที่ค่าเฉลี่ยคะแนนของเด็ก 81 ประเทศทั่วโลกอยู่ที่ 472 คะแนน ส่วนเด็กไทยทำได้ 394 คะแนนเท่านั้น!










