20 ปี Facebook ของ Mark Zuckerberg จาก “เด็กหนุ่มธรรมดา” สู่ “ผู้ทรงอิทธิพลโลก”

หากใครจำภาพยนตร์เรื่อง The Social Network ได้ คงจะจำเรื่องราวการก่อร่างสร้างตัวของ Mark Zuckerberg ได้เป็นอย่างดี

ที่นำเสนอเรื่องของ Mark Zuckerberg ผู้ให้กำเนิด Facebook ที่ต่อมาได้กลายเป็นมหาเศรษฐีพันล้านผู้อายุน้อยที่สุดในโลก จากการสร้าง Website เพื่อการติดต่อสื่อสารระหว่างเพื่อนฝูงในมหาวิทยาลัย Harvard จนประสบความสำเร็จในวันนี้
ภาพยนตร์เรื่อง The Social Network สร้างจากหนังสือของ Ben Mezrich ชื่อปกว่า The Accidental Billionaires ตีพิมพ์ออกเผยแพร่ในปี ค.ศ. 2009

 

เพราะ The Social Network ได้นำเสนอประวัติศาสตร์การกำเนิดเกิดก่อของ Facebook นั่นคือ Facemash ที่ Mark Zuckerberg ใช้เป็นที่ระบายความทุกข์จากการถูกสาวหักอก เมื่อเดือนตุลาคม ปี ค.ศ. 2003 โดยขณะนั้น Mark Zuckerberg อายุ 19 ปี ยังเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัย Harvard
ผ่านไปอีกไม่กี่เดือน คือในเดือนกุมภาพันธ์ ปี ค.ศ. 2004 Mark Zuckerberg ได้พัฒนา “เครือข่ายสังคมออนไลน์” ที่ชื่อ Facebook โดยต่อยอดจาก Facemash ซึ่งได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในหมู่นักศึกษามหาวิทยาลัย Harvard
ก่อนขยายฐานความนิยมไปสู่มหาวิทยาลัยอื่นๆ ในเวลาอันรวดเร็วเช่นกัน ทำให้ยอดสมาชิกของ Facebook เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด และแพร่ระบาดยิ่งกว่าไวรัส ข่าวดังของ Facebook ในแวดวงมหาวิทยาลัยลอยไปเข้าหู Sean Parker ผู้ก่อตั้ง Napster
ความที่ Sean Parker เป็นคนที่มีวิสัยทัศน์กว้างไกลอยู่เป็นทุนเดิม เขาเล็งเห็นอนาคตที่สดใสของ Facebook จึงอาสาวิ่งหาทุนให้ Mark Zuckerberg โดยเข้าไปทาบทามนายทุนใหญ่ใน Silicon Valley ให้รู้จักกับ Mark Zuckerberg เพื่อจดทะเบียนก่อตั้งบริษัท Facebook
Mark Zuckerberg
Mark Zuckerberg
นับจากปี ค.ศ. 2004 จนถึงปีนี้ คือปี ค.ศ. 2024 นับเป็นปีที่ 20 ที่เวลาผ่านไปอย่างรวดเร็วยิ่งกว่าโกหก ที่เราๆ ท่านๆ ต่างหลงใหลและพากันใช้งาน Facebook กันอย่างต่อเนื่องทุกวี่วัน วันแล้ววันเล่า จาก 1 วันถึง 7,300 วันที่ Facebook มีอายุครบ 20 ปีในวันนี้ และเดือนนี้ (กุมภาพันธ์)
ก่อนหน้าที่ Facebook จะโด่งดังออกจากรั้วมหาวิทยาลัย Harvard หากพูดถึง “เครือข่ายสังคมออนไลน์” แล้ว เราคงเคยได้ยินชื่อเสียงเรียงนามของ MySpace กันมาบ้าง
แต่ด้วยการออกตัวแรงของ Facebook ในปี ค.ศ. 2004 ที่ใช้เวลาไม่ถึงปีในการมีสมาชิก 1 ล้านคน และใช้เวลาแซงหน้า MySpace ได้ในเวลาไม่ถึง 4 ปีด้วยนวัตกรรมที่โดดเด่น คือการ Tag ชื่อผู้คนลงบนรูปได้
แน่นอนว่า วิถีชีวิตวัยรุ่นยุค 2000 ทุกคนต้องนั่งเฝ้าหน้า Feed เพื่อดู Movement และกิจกรรมต่างๆ ของเพื่อนผ่าน Facebook
เพียงใช้กล้อง Digital ถ่ายภาพ และ Download ลงเครื่องคอมพิวเตอร์ จากนั้น Log in เข้า Facebook เพื่อ Up ลง Status เพื่อโพสต์เรื่องราวที่เราอยากให้เพื่อนๆ ได้เห็น เพียงเท่านี้ วัยรุ่นยุค 2000 ก็ฟิน และนอนหลับสบายที่ได้เป็นจุดดึงดูดความสนใจของเพื่อนๆ อย่างน้อยก็ชั่วข้ามคืน

ทำให้ในปี ค.ศ. 2012 Facebook มีผู้ใช้งานจำนวน 1,000 ล้านต่อเดือน และรักษาจำนวนสมาชิกพร้อมๆ ไปกับการขยายกลุ่มผู้ใช้งานให้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยการขยายธุรกิจไปยังประเทศที่ประชาชนยังเข้าถึงอินเทอร์เน็ตไม่มาก ด้วยการนำเสนอบริการ Facebook พ่วงการใช้งานอินเทอร์เน็ตฟรี
ทำให้ในปี ค.ศ. 2023 Facebook มีผู้ใช้งานมากกว่า 2,000 ล้านคนต่อวัน!
โดยเมื่อวันศุกร์ที่ 2 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา META บริษัทแม่ของ Facebook ได้ออกมาเปิดเผยผลประกอบการไตรมาสุดท้ายของปี ค.ศ. ว่า Facebook มีรายได้มากกว่า 4 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐฯ โดยเป็นผลกำไร 1 พันล้านดอลลาร์ ส่วนใหญ่เป็นรายได้จากโฆษณา หรือ Boost Post
ในปัจจุบัน ต้องยอมรับว่า Facebook มีความนิยมที่ลดลงในหมู่คนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Generation Y ที่เคยจงรักภักดีกับ Facebook ไม่ต้องพูดถึง Generation Z หรือ Generation Alpha คงเหลือก็แต่ Generation X และ Baby Boomer ที่ยังคงเล่น Facebook อยู่
อย่างไรก็ดี ก็คงต้องยอมรับว่า Facebook ยังคงเป็น “เครือข่ายสังคมออนไลน์” ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของโลกอยู่ แม้จะมีแนวโน้มเริ่มเสื่อมความนิยมลงเรื่อยๆ จากมาตรการ “ปิดกั้นการมองเห็น” ก็ตาม

และอย่างไรก็ตาม Facebook เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ Mark Zuckerberg สร้างอาณาจักร “เครือข่ายสังคมออนไลน์” และเทคโนโลยีใหม่ให้เกิดขึ้น ในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อน ทั้งในแง่ของผู้ใช้งานและพลังอำนาจของมัน
เห็นได้จาก “เครือข่ายสังคมออนไลน์” ตัวแรงทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็น  Instagram WhatsApp Oculus (VR) Onavo (VPN) Beluga (Crypto) ล้วนถูกซื้อและสร้างเป็นกิจการภายใต้ชายคา META บริษัทแม่ของ Facebook
ที่มีคนอย่างน้อย 3,000 ล้านคนต่อวัน ที่ต้องใช้บริการอย่างน้อย 1 Platform ของ META ซึ่งรวมถึง Reels ที่เป็นคู่ต่อกรกับ TikTok YouTube ขณะที่ Threads ก็เป็นคู่ต่อกรกับ Twitter หรือ X
ท่ามกลางจำนวนคู่แข่งหน้าใหม่ที่เพิ่มขึ้นในสนาม ประกอบกับสภาพแวดล้อมที่ถูกกำกับอย่างเข้มงวดมากขึ้นทั้งในสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่นๆ
เช่นในปี ค.ศ. 2022 MEAT ถูกบังคับให้ขาย GIFFY บริษัทผู้สร้างไฟล์ GIF แบบขาดทุน หลังจากหน่วยงานกำกับดูแลของ “สหราชอาณาจักร” ปฏิเสธไม่ให้ META เป็นเจ้าของ GIF เพราะกังวลถึงอิทธิพลเหนือตลาดที่มากจนเกินไปของ Mark Zuckerberg
อย่างไรก็ดี ในวาระ 20 ปี Facebook ต้องยอมรับว่า Mark Zuckerberg ได้กลายเป็นมหาเศรษฐีพันล้านผู้อายุน้อยที่สุดในโลก จากการสร้าง Website เพื่อการติดต่อสื่อสารระหว่างเพื่อนฝูงในมหาวิทยาลัย Harvard จนประสบความสำเร็จในวันนี้ครับ