บพข. ร่วมเปิดตัว ‘อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากยางธรรมชาติ’ สุดยอดนวัตกรรมฝีมือคนไทยหนึ่งเดียวในโลก ลดเสียงและการสั่นบนทางรถไฟ เตรียมบุกตลาดโลกตอบรับเทรนด์ BCG

ต้องยอมรับว่าปัญหามลพิษทางเสียงและการสั่นสะเทือนจากทางรถไฟที่เกิดขึ้นจากการเดินรถไฟทั้งรถไฟฟ้าและรถไฟระหว่างเมือง เป็นอีกหนึ่งปัญหาที่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องต่างคิดหาหนทางแก้ไขมาอย่างยาวนาน โดยวิธีหลักๆ ที่ประเทศไทยนิยมใช้ คือ การสร้างแนวกำแพงกันเสียง ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยลดเสียงที่ปลายเหตุ และลดเสียงลงได้บางส่วนเท่านั้น ขณะที่ในต่างประเทศ อย่าง ฮ่องกง ญี่ปุ่น และประเทศในแถบยุโรป นิยมใช้วิธีการติดตั้ง Damper หรือ แดมเปอร์ไว้ที่รางรถไฟ เพื่อลดเสียงเวลารถไฟวิ่งผ่าน

ทว่า แดมเปอร์ที่ใช้กันนั้น มักจะผลิตจากสารสังเคราะห์พอลิเมอร์ ที่ไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ย่อยสลาย และการรีไซเคิลทำได้ยากมาก นี่จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ ผศ.ดร.รัฐภูมิ ปริชาตปรีชา อาจารย์ประจำ ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ร่วมมือกับ บริษัท เอ.ยู.ที. จำกัด คิดค้น อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ ขึ้น
ผศ.ดร.รัฐภูมิ ปริชาตปรีชา อาจารย์ประจำ ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.)
โดยโครงการวิจัย “อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติเพื่อลดเสียงและการสั่นสะเทือนบนทางรถไฟ” เป็นโครงการภายใต้โปรแกรมยกระดับความสามารถการแข่งขันและวางรากฐานทางเศรษฐกิจเพื่อการพึ่งพาตนเองในระดับประเทศ โดย สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) และ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) เพื่อพัฒนาแท่งสลายพลังงานเพื่อลดมลพิษทางเสียงและการสั่นสะเทือน (Green Tuned Rail Damper) เป็นโครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนทุนจาก บพข.
นอกจากนั้น โครงการวิจัยนี้ยังได้รับการสนับสนุนด้านการทดสอบติดตั้งใช้งานจริงตลอดการวิจัยจาก บริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด และบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) โดยมี ผศ.ดร.รัฐภูมิ ปริชาตปรีชา เป็นหัวหน้าโครงการวิจัยนี้
และในวันนี้ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ ได้เปิดตัวเป็นหนึ่งในต้นแบบนวัตกรรมฝีมือคนไทย ที่ได้ชื่อว่าเป็นการนำยางธรรมชาติหรือยางพารา ซึ่งเป็นวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมาผลิตเป็นแดมเปอร์ช่วยลดเสียงและแรงสั่นสะเทือนจากรถไฟได้เป็นครั้งแรก
นอกจากนั้น นวัตกรรมนี้กำลังอยู่ในช่วง TRL8 ที่จะได้รับการต่อยอดสู่ TRL9 หรือ Technology Readiness Level ในระดับ 9 นั่นคือ ได้ผ่านการทดสอบใช้งานในสภาวะทำงานจริงอย่างต่อเนื่อง จนลูกค้ามั่นใจและยอมรับในคุณภาพ มีผลการรับรองมาตรฐาน มีคู่มือการผลิตและใช้งาน ซึ่งนำสู่การผลิตเพื่อใช้งานอย่างต่อเนื่อง และติดตามผลอย่างตามระยะเวลาที่เหมาะสม

ทำความเข้าใจ ปัญหาเสียงและแรงสั่นสะเทือนของรถไฟ ที่นำสู่การคิดค้น อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ

ปัญหาเสียงและแรงสั่นสะเทือนของรถไฟนับเป็นมลพิษที่ผู้คนที่อยู่ตามแนวเส้นทางรถไฟ โดยเฉพาะเส้นทางที่วิ่งผ่านชุมชนเมือง มักต้องเจอแบบหลีกเลี่ยงไม่ได้ ด้วยเหตุนี้ที่ผ่านมาจึงมีการคิดค้นและศึกษางานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศเพื่อแก้ไขปัญหานี้ด้วยการลดเสียงและการสั่นสะเทือนที่แหล่งกำเนิด ซึ่ง ผศ.ดร.รัฐภูมิ ได้อธิบายที่มาของปัญหานี้ให้ฟังเพิ่มเติมว่า
“เสียงที่เกิดจากการวิ่งของรถไฟ จะมีอยู่ 3 แบบ เสียงระดับแรก คือ เสียง Train Motor Noise เป็นเสียงที่มาจากเครื่องยนต์เป็นหลัก จะเกิดขึ้นกับรถไฟที่วิ่งด้วยความเร็วไม่เกิน 30 กิโลเมตรต่อชั่วโมง แต่พอรถไฟวิ่งตั้งแต่ 50 ถึง 150 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จะก่อให้เกิดเสียงดังในระดับที่สร้างความรำคาญได้ อย่าง รถไฟฟ้า BTS จะเป็นเสียงระดับที่ 2 ที่เราเรียกว่า Wheel Rail Noise หรือ Rolling Noise โดยเสียงนี้เกิดจากล้อเหล็กที่กลิ้งไปบนรางเหล็ก และเสียงในระดับที่ 3 จะเป็นเสียงที่เกิดจากอากาศพลศาสตร์ของรถไฟ (Aerodynamic Noise) จะเกิดขึ้นที่รถไฟวิ่งด้วยความเร็วเกิน 150 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขึ้นไป”
“และอีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ ก็ได้รับการคิดค้นขึ้นเพื่อลด Wheel Rail Noise ที่เกิดขึ้นเมื่อล้อเหล็กเคลื่อนที่ไปบนรางเหล็ก ทั้งคู่จะมีความขรุขระไม่ได้ราบเรียบอย่างที่เราคิด เมื่อกลิ้งไปด้วยกันย่อมทำให้เกิดการสั่นสะเทือน และเมื่อล้อสั่น รางสั่น ก็จะมีพลังงานไปทำให้อานุภาคของอากาศสั่น การสั่นนี้จะเกิดเป็นต้นกำเนิดคลื่นเสียง เมื่อคลื่นเสียงไปกระทบที่หูของเรา จะทำให้เกิดเสียงที่หูเรารับได้และเกิดความเดือดร้อนรำคาญหรืออันตรายต่อสุขภาวะได้”

“ดังนั้น การติดตั้ง แดมเปอร์ ก็จะไปลดการสั่น หรือ Amplitude ในการสั่นลง แรงอัดอากาศก็จะน้อยลง สาเหตุที่ทำให้เกิดเสียงก็จะลดลงตั้งแต่ต้นทาง เท่ากับว่าการติดตั้งแดมเปอร์เป็นการลดเสียงจากแหล่งกำเนิด ซึ่งวิธีนี้จะไม่เหมือนการทำกำแพงกันเสียงที่เน้นการเบี่ยงเบนคลื่นเสียงไม่ให้ไปรบกวนโดยจะได้ผลเฉพาะเป้าหมายที่อยู่ในแนวป้องกันเท่านั้น แตกต่างจากการใช้วิธีการลดเสียงจากแหล่งกำเนิดที่จะลดได้ตั้งแต่แหล่งกำเนิดไปจนตำแหน่งอื่นๆโดยรอบ เพราะฉะนั้นวิธีนี้จึงได้รับความนิยมมากในต่างประเทศ”
“อย่างไรก็ดี การลดเสียงรบกวนบนทางรถไฟโดยทั่วไปสามารถทำได้ 3 วิธี”
“วิธีแรก คือ การ Control Noise at Source คือ คอนโทรลการวิ่งซึ่งเป็นการคุมแรงสั่นสะเทือนตั้งแต่แหล่งกำเนิด”
“วิธีต่อมา การปิดช่องทางที่ไม่ให้เสียงดังไปยังคนที่อยู่ในอาคาร ชุมชน ที่เป็น Receiver ได้ ไปป้องกันเสียงที่ Transmission Path คือการไปปิดตัวกลางไว้ วิธีนี้ คือ การใช้ กำแพงกันเสียง แต่ข้อด้อยของการใช้ กำแพงกันเสียง คือ ในอาคารสูง ผู้ที่จะได้ประโยชน์จากกำแพงกันเสียง คือ ผู้ที่อยู่ใต้แนวกำแพงกันเสียงลงมา แต่ชั้นที่สูงขึ้นไปที่มักจะเกิดข้อร้องเรียนเรื่องมลพิษทางเสียง เสียงที่ดังนี้ก็จะทะลุขึ้นไปได้ ดังนั้น กำแพงกันเสียง อาจไม่ช่วยในการลดเสียงในกรณีของรถไฟในเมืองที่มีอาคารสูงอยู่รอบๆ ดังนั้น ทั่วโลก จึงย้อนกลับไปใช้ในวิธีที่ช่วยลดเสียงตั้งแต่ต้นกำเนิด”
“วิธีสุดท้าย คือการไปป้องกันที่ตัว Receiver คือตัวคนเรา เช่นการใช้ที่ปิดหูป้องกันเสียง หรือการใช้วัสดุป้องกันเสียงบริเวณหน้าต่างประตูหรือช่องเปิด เพื่อไม่ให้เสียงเข้าไปในอาคารเป็นต้น”
“นอกจากนั้น วิธีที่ใช้ในการลดเสียงดังจากรถไฟที่ทำกัน คือ การเจียร์ราง เพื่อให้เสียงลดลง เพราะเสียงเกิดจากความขรุขระ ดังนั้น การเจียร์ล้อ เจียร์ราง ให้เรียบขึ้น ย่อมลดเสียงลงไปได้ แต่เมื่อรถไฟวิ่งไปเรื่อยๆ ก็จะเกิดความขรุขระและเกิดเสียงอีก และจุดที่แย่ที่สุด คือ การเจียร์รางไปเรื่อยๆ จนถึงจุดที่ต้องเปลี่ยนราง นี่เป็นเรื่องใหญ่เพราะอาจส่งผลกระทบกับการให้บริการและใช้งบประมาณสูงมาก”
“และเพื่อแก้ปัญหาเสียงและแรงสั่นสะเทือนตั้งแต่ต้นทางอย่างที่กล่าวมา เราจึงอยากนำเสนอให้ประเทศไทยมีการติดตั้งแดมเปอร์เพื่อลดเสียงแทน ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่สามารถลดเสียงได้จากแหล่งกำเนิดตั้งแต่ 3 ถึง 7 เดซิเบลล์ หรือพูดให้เข้าใจง่ายๆคือลดพลังงานเสียง (Sound Power)  ลงได้ครึ่งหนึ่งเป็นอย่างน้อย โดยใช้งานวิจัย อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ ไปตอบโจทย์การใช้งานตรงนี้ ซึ่งจากการทดสอบและใช้งานจริงในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา ก็ยังไม่พบปัญหาอะไร ซึ่งเราจะเก็บข้อมูลอายุการใช้งานของ แดมเปอร์รถไฟจากยางพารา ต่อไป โดยเรามั่นใจว่าด้วยเทคนิคของเราสามารถป้องกัน การเสื่อมสภาพของยางพาราที่จะทำปฏิกริยากับอากาศได้ด้วย”

ยางพารา วัสดุยางธรรมชาติ พระเอกของโครงการวิจัย ตอบโจทย์เทรนด์ BCG แบบตรงเป้า

จากนั้น ผศ.ดร.รัฐภูมิ ได้เน้นย้ำต่อถึงจุดเด่นสำคัญของ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ ว่า “ด้วยวัสดุที่นำยางพารามาใช้แทนวัสดุพอลิเมอร์สังเคราะห์แบบเดิม จึงตอบโจทย์เทรนด์สิ่งแวดล้อมหรือเทรนด์ BCG ด้วย”
“เป็นความตั้งใจตั้งแต่แรกคิดค้นแล้วว่าเราอยากใช้วัสดุที่กรีนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อมาทดแทนวัสดุพอลิเมอร์เดิม โดยอายุการใช้งานอาจสั้นกว่าแต่นำไปจัดการได้เมื่อหมดอายุการใช้งานและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากกว่า ขณะที่ แดมเปอร์ที่ใช้วัสดุเดิมนำไปรีไซเคิลไม่ได้ จึงไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพราะไม่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ”
“นอกจากนั้น การที่บ้านเรามีทรัพยากรอย่าง ยางพารา ที่เป็นพืชเศรษฐกิจของไทย ยิ่งนับเป็นแต้มต่อของไทยด้วย แต่อย่างไรก็ตาม การนำยางพารามาเป็นส่วนผสมในการทำแดมเปอร์นี้ก็ต้องมีการคิดค้นสูตรที่นำยางพารามาใช้ในปริมาณที่เหมาะสม โดยเฉพาะต้องคำนึงถึงเรื่องความทนทานด้วย”
“โดยในระหว่างคิดค้น ศึกษา ทดสอบ ร่วมกับพาร์ทเนอร์ภาคเอกชน เราก็ได้ทดลองหาสูตร ส่วนผสมในการผลิตที่เหมาะสม เพราะถึงอย่างไรก็ต้องยอมรับว่า ยางพารา ยังมีข้อด้อยอยู่ในบางเรื่อง แต่ต้องบอกว่าเราโชคดีที่ได้พาร์ทเนอร์ที่เป็นภาคเอกชนอย่าง บริษัท เอ.ยู.ที. จำกัด ที่มีความรู้ มีประสบการณ์ความเชี่ยวชาญในเรื่องของพอลิเมอร์กับยางพารามาก และทางบริษัทก็สามารถบริหารจัดการและใช้ยางพาราอย่างยั่งยืน มีความคงทนได้ ด้วยเทคโนโลยีที่เราร่วมคิดค้นขึ้นมา”

“และที่ผ่านมา เราจึงต้องใช้กระบวนการศึกษาวิจัยเพื่อคิดค้นสูตรหรือส่วนผสมในการใช้ยางพาราอย่างเหมาะสม จนมีคุณสมบัติที่ดีที่สุดในด้านความคงทนสำหรับการเป็นแดมเปอร์รถไฟ นี่เป็นโจทย์สำคัญที่เราใช้กำหนดเป้าหมายในการพัฒนาร่วมกับบริษัทที่ร่วมโครงการ โดยแดมเปอร์ที่ทำจากยางพารานี้เราสามารถคิดสูตรที่ใช้ยางพาราทดแทนพอลิเมอร์ได้ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ ด้วยการใส่ยางพาราในสัดส่วนที่เหมาะสม”
“จากการคิดค้นสูตรขึ้นมาในหลากหลายรูปแบบมากกว่า 30 สูตร ทำการทดสอบหาค่าคุณสมบัติของวัสดุเทียบกับคุณสมบัติของวัสดุต้นแบบ จากนั้นจึงนำมาทำการวิเคราะห์ออกแบบมวลและคุณสมบัติทางกลให้มีความเหมาะสมด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์และทดสอบเสมือนจริงในห้องปฏิบัติการโดยจะทำการจูนให้ได้ค่าการสลายพลังงานที่เหมาะสมที่สุดบนทางรถไฟที่จะนำไปใช้งานทั้ง Concrete Slab Track บนรางชนิด UIC 60 E1 และ Ballasted Track บนรางชนิด UIC 54 E1 จนได้รูปแบบและส่วนผสมที่เหมาะสมที่สุด ซึ่งเราพบว่าการใส่ยางพารามากไปก็จะไม่เหมาะสมในการนำมาใช้งาน นอกจากยางพาราแล้ว ยังมีการใส่สารสังเคราะห์อื่นเข้าไปเพื่อปรับแต่งให้มันมีคุณสมบัติสำคัญ เช่น ทนความร้อน คือมีความคงสภาพ ทนแดด ทนฝน และไม่เปลี่ยนแปลงคุณสมบัติเมื่อเวลาผ่านไป และใส่สารบางอย่างเพื่อให้ตัวแดมเปอร์มีความทนไฟ ซึ่งทุกค่านั้นต้องผ่านมาตรฐานขั้นต่ำทั้งหมด และต้องมีคุณสมบัติเทียบเคียงกับผลิตภัณฑ์เดิม จากนั้นจึงนำไปทำการผลิตและทดลองติดตั้งใช้งานจริง
“ที่สุดแล้วเรามีความภาคภูมิใจที่สามารถคิดค้นแดมเปอร์สำหรับลดเสียงดังของรถไฟที่ทำจากยางธรรมชาติหรือยางพาราซึ่งเป็นวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้เป็นแห่งแรกของโลก”

7 จุดเด่น ของ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ นวัตกรรมไทยที่ได้รับการตอบรับที่ดีจากตลาดระดับโลก

ดังที่ได้กล่าวมา ผศ.ดร.รัฐภูมิ ได้สรุปให้เห็นถึง 7 จุดเด่นของ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ นวัตกรรมไทยที่ได้รับการตอบรับที่ดีจากบริษัทผู้ผลิตระดับโลก ซึ่งพร้อมต่อยอดไปสู่การทดสอบและผลิตเพื่อใช้งานทั่วโลกว่า

1. แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากมลพิษทางเสียงที่เกิดจากรถไฟ ด้วยการลดเสียงดังที่ต้นเหตุ ได้ถึง 4.3 เดซิเบล

อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ สามารถเพิ่มค่า Track Decay Rate ในการเดินรถไฟได้ เพราะถ้าค่า Track Decay Rate ต่ำ ย่อมมีส่วนทำให้เกิดเสียงดังในระหว่างรถไฟวิ่ง และเสียงนี้จะถูกส่งผ่านไปได้ไกลมาก เพราะไม่สามารถสลายพลังงานจากการที่มันถูกกระแทกได้ แต่ถ้า Track Decay Rate สูง คือ เมื่อเกิดแรงกระแทก เสียงจะไม่กระจายออกไปไกล ซึ่งจากการทดสอบค่านี้ด้วยการนำ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ ไปติดตั้งบนรางรถไฟจริง ทั้งที่ BTS และ รถไฟฟ้าสายสีแดง ทั้งก่อนทำและหลังทำ ได้ผลลัพธ์ที่ดีมาก สามารถลดเสียงได้ถึง 4.3 เดซิเบล เราจึงมั่นใจว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยลดเสียงได้จนเป็นย่านเสียงที่ไม่ก่อให้เกิดความรำคาญกับมนุษย์ได้ในที่สุด

2. เพิ่มสมรรถนะของทางรถไฟ ลดวงรอบการซ่อมบำรุงจากการเจียร์ราง

เนื่องจาก เมื่อรถไฟวิ่ง ตรงช่วงที่ต้องเลี้ยวหรือเข้าโค้งจะมีแรงเหวี่ยงหนีศูนย์ล้อรถไฟที่เป็นเหล็ก จนเกิดการสีกับจมูกรางจนรางสึก ซึ่งการสึกนั้นจะสึกไม่เท่ากัน ไม่สม่ำเสมอ ต้องเจียร์ออกให้เรียบ เพื่อลดการสั่นสะเทือนเวลาเดินรถ ที่เป็นต้นเหตุที่ทำให้เกิดแรงกระแทกและเสียงในเวลารถไฟวิ่ง นอกจากนั้น การติดตั้งสมาร์ตแดมเปอร์นี้จึงมีส่วนช่วย ลดวงรอบของการเจียร์รางได้ ทำให้ไม่ต้องเจียร์รางบ่อย ซึ่งเป็นการเพิ่มสมรรถนะให้กับทางรถไฟได้อีกทางหนึ่ง

3. ติดตั้งง่าย ไม่ต้องบำรุงรักษา คุ้มค่ากว่ากำแพงกันเสียง

อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ สามารถลดเสียงได้จากแหล่งกำเนินเหมาะกับบริเวณอาคารสูง ไม่บดบังทัศนียภาพ และยังได้รับการออกแบบให้ติดตั้งง่ายไม่ต้องบำรุงรักษา และสามารถดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการบำรุงรักษาทางรถไฟได้โดยไม่ต้องรื้อถอน

4. ทำจากวัสดุ BCG ที่รีไซเคิลได้ 100%

มีส่วนผสมของยางพาราซึ่งเป็นวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่ แดมเปอร์ที่ใช้วัสดุเดิมอย่างพอลิเมอร์การนำไปรีไซเคิลทำได้ยากมาก จึงไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพราะไม่ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ 

5. ใช้ยางพาราเป็นส่วนผสมได้ถึง 50% ของวัสดุพอลิเมอร์ สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตร

จากการทดลองสูตรส่วนผสมที่นำมาผลิต อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ พบว่าสูตรที่เหมาะสมจะนำไปผลิต อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ ใช้ส่วนผสมยางพาราได้สูงถึง 50 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งจะมาทดแทนพอลิเมอร์ และแน่นอนว่า ถ้าผลิตภัณฑ์นี้ได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งสามารถไปตีตลาดโลกได้ ย่อมมียอดการผลิตแดมเปอร์นี้จำนวนมาก นี่จึงเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับยางพาราซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจของไทย ที่บ่อยครั้งมักมีปัญหาราคายางตกต่ำและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรไทยอีกด้วย

6. เป็นต้นแบบโครงการวิจัย ยกระดับจาก TRL4 สู่ TRL9

อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์จากส่วนผสมยางธรรมชาติ เป็นโครงการวิจัยต้นแบบที่มีแนวทางการพัฒนานวัตกรรมอย่างชัดเจน โดยเริ่มจาก TRL3 (Technology Readiness Level) หรือ ระดับความพร้อมของเทคโนโลยี ที่เป็นการคิดค้นโดย นักวิจัยจาก สจล. พัฒนาสู่ TRL4-7 ที่เป็นการพัฒนาต้นแบบนวัตกรรมร่วมกับ บริษัทเอกชนไทย ด้วยการออกแบบ คิดสูตรส่วนผสมในการผลิตแดมเปอร์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยเน้นการใช้วัสดุในประเทศ 100% และนำไปทดสอบใช้งานจริงกับการเดินรถไฟของ รถไฟฟ้าบีทีเอสและรถไฟฟ้าสายสีแดง และในตอนนี้กำลังก้าวสู่ TRL8-9 ที่ได้ร่วมมือกับพาร์ทเนอร์ซึ่งเป็นบริษัทชั้นนำในต่างประเทศ และจะผลิตในเชิงพาณิชย์พร้อมใช้งานอย่างต่อเนื่อง

7. ยกระดับและสร้างนิเวศอุตสาหกรรมระบบรางในประเทศ อนาคตมีเป้าหมายที่จะส่งออกสู่ทวีปยุโรป เอเชียและออสเตรเลีย เป็นการสร้างรายได้นำกลับเข้าสู่ประเทศไทย

ที่สุดแล้ว อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติ เป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่คิดค้นโดยคนไทย และได้ผ่านการทดสอบจนมีประสิทธิภาพเป็นที่ยอมรับ พร้อมต่อยอดสู่การผลิตเพื่อจำหน่าย โดยนอกจากตลาดในอุตสาหกรรมระบบรางของไทยแล้ว ผลิตภัณฑ์ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ ยังมีความพร้อมในขั้นไปบุกเบิกตลาดระบบรางทั่วโลก ทั้งในทวีปยุโรป เอเชียและออสเตรเลีย
นอกจากมีบริษัทที่เป็น 1 ใน 2 ผู้ผลิตแดมเปอร์หลักระดับโลกเป็นพาร์ทเนอร์แล้ว ยังมีหลายประเทศในเอเชีย เช่น อินเดีย ให้ความสนใจกับผลิตภัณฑ์ตัวนี้ด้วย ซึ่งถ้าผลิตภัณฑ์นี้สามารถตีตลาดได้ทั้งในและต่างประเทศ ย่อมสามารถสร้างทั้งชื่อเสียงในฐานะที่ประเทศไทยเป็นผู้คิดค้นสมาร์กรีน แดมเปอร์ นี้ได้เป็นแห่งแรกในโลก และนำรายได้เข้ามาสู่ประเทศชาติได้ไม่น้อยเลย

siamrath.co.th

แชร์ประสบการณ์ของนักวิจัย สจล. กับการเป็น Technical Arm ให้กับภาคเอกชน และประโยชน์ที่เกิดขึ้นจริงจากการสนับสนุนทุนของ บพข.

ความสำเร็จของโครงการวิจัย “อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติเพื่อลดเสียงและการสั่นสะเทือนบนทางรถไฟ” เป็นผลงานของ อาจารย์และนักวิจัยจาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง หรือ สจล. ที่ตอบโจทย์ทั้งกับภาคอุตสาหกรรมและพันธกิจของ สจล. เอง ที่ตั้งใจจะเป็น Technical Arm ให้กับผู้ประกอบการไทย โดย ผศ.ดร.รัฐภูมิ ได้แชร์ประสบการณ์ในมุมมองนี้ว่า
“สำหรับ สจล. เอง มีธงที่ชัดเจนอยู่แล้วว่าเราจะต้องเป็น Technical Arm หรือ Research Arm ให้กับ SME หรือภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะกับ SME หรือภาคอุตสาหกรรม ที่ยังขาดเรื่อง R&D หรือการวิจัยและการพัฒนาโดยใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม ซึ่งทาง สจล. มีความพร้อมอย่างยิ่ง เพราะเราเป็นนักวิจัย มีห้องแล็บ ซึ่งระบบการให้คำปรึกษา ร่วมกันคิดและออกแบบเทคโนโลยี นวัตกรรมระหว่างนักวิจัยและภาคเอกชนนี้เป็นระบบที่ในต่างประเทศใช้กันอยู่แล้ว คือ เมื่อภาคอุตสาหกรรมมีปัญหาอะไรก็จะเดินเข้ามาที่มหาวิทยาลัย มาคุยกับนักวิจัย เพื่อมาขอคำปรึกษา แนะนำ และร่วมกันขอทุนจากหน่วยงานที่ให้ทุนเพื่อมาทำ Practical Research”
“จนกระทั่ง เมื่องานวิจัยที่ทำร่วมกันนั้น ตอบสนองปัญหาที่ภาคอุตสาหกรรมเจอได้ ก็จะได้รับการต่อยอดสู่การผลิตไปในเชิงพาณิชย์ได้เลย เส้นทางแบบนี้มีให้เห็นในต่างประเทศอยู่แล้ว แต่ต้องบอกว่าบ้านเราเพิ่งจะเกิดขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อมีการจัดตั้ง บพข. ที่มาเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบในด้านนี้โดยเฉพาะ และเปิดโอกาสให้มีการนำเสนอโครงการวิจัยเพื่อขอทุนสนับสนุน ซึ่งมีส่วนทำให้ภาพที่กล่าวมาข้างต้นนี้ชัดเจนขึ้น”

“เพราะแต่ก่อน ทุนวิจัยมีหลายรูปแบบและมีหน่วยงานวิจัยให้ขอทุนวิจัย ตลอดจนมีการทำงานระหว่างนักวิจัยกับผู้ประกอบการก็จริง แต่ก็ไม่เคยจบด้วยการนำไปผลิตเป็นเชิงพาณิชย์ได้มากสักเท่าไร ส่วนใหญ่จะจบก็แค่ในห้องแล็บ หรือการเอาไปทดลองติดตั้งจริงเท่านั้น แต่ด้วยทุนวิจัยจาก บพข. มีความแตกต่างและตอบโจทย์ทั้งภาควิชาการที่เป็นนักวิจัยและผู้ประกอบการภาคเอกชน ซึ่งสำหรับโครงการวิจัยนี้ เมื่อได้ทุนจาก บพข. เราได้นำมาสร้างห้องแล็บหรือห้องปฏิบัติการ ซึ่งเรียกได้ว่ามาเติมเต็มจุดด้อยได้ทันเวลา โดยเฉพาะในขั้นตอนที่เราไม่สามารถนำแดมเปอร์ที่คิดค้นมานี้ไปลงแล็บเพื่อทดสอบได้เนื่องจากมีค่าใช้จ่ายสูงมาก ต้องส่งไปทดสอบที่ต่างประเทศเท่านั้น”
“และการยื่นขอสนับสนุนทุนจาก บพข. ก็มีข้อกำหนดชัดเจนเป็นแผนการพัฒนาโครงการวิจัยนั้นไปสู่เชิงพาณิชย์ ด้วยแนวทาง TRL ที่จับต้องได้จริง ซึ่งสิ่งหนึ่งที่นักวิจัยอยากเห็นอยู่แล้ว คือ ภาพของการนำผลงานวิจัยไปสู่ภาคอุตสาหกรรมที่ผลิตและออกจำหน่าย นำรายได้เข้าสู่ประเทศและภาคอุตสาหกรรมของบ้านเราได้อย่างมีนัยสำคัญ”
“ขณะเดียวกัน ข้อกำหนดของการขอทุนจาก บพข. ที่สามารถเสนอโครงการวิจัยที่อยู่ในระดับ TRL4 ซึ่งอยู่ในระดับที่เทคโนโลยีนั้นมีความพร้อมที่จะพัฒนาสู่การใช้งานได้จริง ก็มีส่วนทำให้ภาคเอกชนตระหนักและรู้ด้วยว่าการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมในการผลิตว่ามีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมการผลิตของไทย โดยเฉพาะในมุมที่จะช่วยยกระดับไปสู่การมีเทคโนโลยีการผลิตของตนเอง สามารถสร้างรายได้เพิ่มขึ้นได้จริงจากการผลิตและมีการสั่งซื้อจากทั้งในและต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง”
“เพราะที่ผ่านมามีงานวิจัยในมหาวิทยาลัยมากมายที่ทำแล้ว ไม่ได้มีการนำไปต่อยอดไปผลิตจริงในเชิงพาณิชย์ แม้จะมีความพยายามจากหลายฝ่ายที่ไปรวบรวมงานวิจัยที่มีศักยภาพมา แต่เมื่อจะนำออกมาผลิตในภาคอุตสาหกรรมจริง งานวิจัยอาจตกเทรนด์ หรือมีปัจจัยที่ทำให้ไม่สามารถผลิตออกมาได้แล้ว ตลอดจนไม่มีภาคเอกชนที่เหมาะสม ที่จะมาลงทุนผลิต นี่นับเป็นความสูญเปล่าที่น่าเสียดายมาก”

“นอกจากนั้น ความสำคัญของโครงการวิจัยนี้ คือ การได้ร่วมยกระดับผู้ประกอบการของไทย จาก Tier 3 ที่รับจ้างผลิต เป็นการผลิตปลายน้ำ ที่ได้ค่าแรงอย่างเดียว ไม่ได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีอะไรเลย แล้วมาร่วมมือกัน ดีไซน์ผลิตภัณฑ์ขึ้นมาใหม่ด้วยเทคโนโลยีที่เป็นของเราเอง ซึ่งทาง บริษัท เอ.ยู.ที. จำกัด ก็ได้ลงทุนห้องปฏิบัติการของทางบริษัทไปเยอะเช่นกัน จนในตอนนี้ทางนักวิจัยและบริษัท ก็ได้ทำแบรนด์ของเราขึ้นมาใหม่ ชื่อว่า GTRD : Green Tune Rail Dumper”
“โดยแบรนด์นี้จะเป็นแบรนด์ที่เราไปทำตลาด ซึ่งแน่นอนว่า การไปทำตลาดต้องมีพาร์ทเนอร์ และตอนนี้เราก็มีครบแล้วทั้ง Supply Chain ที่ยุโรป ซึ่งเป็นบริษัทเจ้าของผลิตภัณฑ์เดิมที่เขาก็จะได้ผลิตภัณฑ์ใหม่นี้ไปช่วยขายในตลาดยุโรป และตลาดในออสเตรเลีย ทั้งหมดนี้เท่ากับเราเป็น Co-partner กันแล้ว โดยมีการลงนามใน MoU ร่วมกันในเดือน มีนาคม ที่ผ่านมา”
“ทั้งนี้ เราได้มีการวาง Business Model ไว้ชัดเจน ซึ่งจะชูจุดเด่นในเรื่องความกรีนและเทรนด์ BCG Model ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แถมทำหน้าที่ได้ดีกว่าผลิตภัณฑ์เดิมในบางกรณีด้วย อย่างในเรื่องของอัตราการลดเสียงดังจากการเดินรถไฟ พบว่าผลในแล็บ ผลิตภัณฑ์เดิมมีอัตราการลดเสียงที่ต่ำกว่านวัตกรรมใหม่ของเรา”
“อย่างไรก็ดี การพัฒนางานวิจัยที่จะนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยความพยายามและความอดทนของทุกฝ่าย อย่างผู้ประกอบการเองก็ต้องอดทน ต้องกล้ามองว่า R&D เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องให้ความใส่ใจ ซึ่งบริษัท เอ.ยู.ที. จำกัด ที่เป็นพาร์ทเนอร์กับเราตั้งแต่เมื่อ 7 ปี ก่อน เป็นหนึ่งในตัวอย่างผู้ประกอบการที่เห็นความสำคัญในเรื่องนี้ โดยเฉพาะการวิจัยเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจาก พอลิเมอร์ และ พียูแปรรูป ล้อรถเข็น รถ Roller Closter แม่พิมพ์ ทำให้ทางบริษัทพื้นฐานเกี่ยวกับเรื่องนี้อยู่แล้ว”
“ยิ่งเมื่อทางพาร์ทเนอร์ที่เป็นบริษัทต่างชาติซึ่งผลิตแดมเปอร์รถไฟระดับโลก ก็อยากพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ในรูปแบบนี้อยู่แล้ว ดังนั้น จึงทำความตกลงกันได้ทันทีว่าถ้าทางบริษัทไทยทำได้ เขาจะเป็นตัวแทนขายให้ เพราะทางบริษัทต่างชาติที่เป็นพาร์ทเนอร์ก็มีโควต้าขายแดมเปอร์รถไฟอยู่ทั่วโลก ซึ่งตลาดนี้ค่อนข้างผูกขาดไม่ใช่ใครก็เข้าไปขายได้ ดังนั้น Volume หรืออัตราการผลิตจึงมีจำนวนมากอย่างแน่นอน”

“เพราะฉะนั้น Key Success ของโครงการวิจัยที่จะทำให้คิดค้นผลิตภัณฑ์ที่สามารถนำไปต่อยอดในเชิงพาณิชย์ได้นั้น ต้องมี 2 คำ คือ Believe และ Trust โดยเฉพาะการมาทำงานร่วมกันระหว่างนักวิจัยกับบริษัทภาคเอกชน เสมือนเป็นทีมเดียวกันที่ทำเพื่อเป้าหมายเดียวกัน เราต้องทำให้เขา “เชื่อ” ก่อน ว่าทาง สจล. สามารถช่วยเขาได้ ซึ่งแน่นอนว่าทางภาคเอกชนเองก็มาเป็นหนึ่งจิ๊กซอว์ที่เติมเต็มช่องว่างให้กับนักวิจัยที่ไม่มีทั้งในแง่การผลิตและการตลาด และต่อมาเมื่อเขามีความเชื่อจากการทำงานร่วมกัน ก็จะต่อยอดสู่ “ความไว้ใจ” เดินหน้าพัฒนาผลิตภัณฑ์จนกระสบความสำเร็จในที่สุด”
ที่สุดแล้ว ผศ.ดร.รัฐภูมิ ได้อัปเดตว่านอกเหนือจากการคิดค้นอีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ จากส่วนผสมยางธรรมชาติได้สำเร็จ ยังมีงานวิจัยที่ทำคู่ขนานไปกับแดมเปอร์ลดเสียงรถไฟจากยางพารา คือ Smart Dumper ซึ่งได้ติดตั้งเซนเซอร์ไว้ข้างใน โดยตั้งเป้าไว้ว่างานวิจัยนี้จะไปถึง TRL8 ซึ่ง Smart Dumper นี้ จะตรวจสอบได้ไปถึงว่าล้อมีปัญหาหรือไม่ ทางรถไฟมีปัญหาไหม เก็บอุณหภูมิความชื้นของราง และที่สำคัญเราติดเซ็นเซอร์วัดเสียงไว้ข้างๆ ด้วย แล้วเก็บข้อมูลส่งไปขึ้น Cloud ติดตั้งง่าย ไม่ต้องเจาะราง ใช้เวลาติดตั้งไม่นาน
นอกจากนั้น แหล่งพลังงานของ Smart Damper นี้ยังใช้พลังงานแสงอาทิตย์ที่เป็นพลังงานทางเลือกที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ Smart Damper นี้ยังวัด Weight in Motion ได้อีกด้วย เมื่อรถไฟวิ่งผ่านก็สามารถชั่งน้ำหนักไปในตัวได้ด้วย
รศ.ดร.ธงชัย สุวรรณสิชณน์ ผู้อำนวยการ บพข.
ด้าน รศ.ดร.ธงชัย สุวรรณสิชณน์ ผู้อำนวยการ บพข. ได้กล่าวถึงความสำเร็จครั้งนี้ว่า “โครงการงานวิจัยนี้ได้นำเสนอวิธีการติดตั้งแดมเปอร์แท่งสลายพลังงานบนรางรถไฟจากวัสดุ BCG สามารถ Recycled 100% เป็นครั้งแรกของโลกด้วยการใช้ยางพาราเป็นส่วนผสม นับเป็นการคิดค้นของนักวิจัยและภาคเอกชนไทยที่ทำให้ได้ อีโค่-สมาร์ตแดมเปอร์ ที่มีประสิทธิภาพ ในราคาที่สมเหตุสมผล สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตรในประเทศ และผลจากการทดสอบการวิจัยด้วยการใช้งานจริงสามารถลดระดับความเข้มเสียงได้ดี ลดโอกาสการเกิดคลื่นของรางอันเนื่องจากการสั่นสะเทือนได้ ลดค่าใช้จ่ายการบำรุงรักษา”
“โครงการวิจัยนี้จึงเป็นต้นแบบและเป็นโอกาสสำคัญที่ทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐและเอกชน รวมถึงสถาบันการศึกษาจะมาร่วมกันเร่งกระบวนการสร้างผู้ผลิตในอุตสาหกรรมระบบรางที่มีความพร้อมด้านการวิจัยและพัฒนา และการต่อยอดเทคโนโลยีจากต่างประเทศ เพื่อยกระดับระบบขนส่งทางรางของไทยควบคู่กับการพัฒนาขีดความสามารถของอุตสาหกรรมเป้าหมายของไทย  ให้สร้างมูลค่าเพิ่มได้ในระดับโลก”


 

Previous articleAI กำลังพลิกโฉมอนาคตของอุตสาหกรรมพลังงานอย่างไร
Next articleสาลิกาคาบข่าว Vol.113
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์