ลองจินตนาการถึงโลกที่มีอุปสรรคในการสื่อสาร การเชื่อมต่อทั้งโทรศัพท์มือถือและอินเทอร์เน็ตแทบเป็นไปไม่ได้ โลกที่การเข้าถึงการรักษาพยาบาลถูกจำกัด โลกที่ไร้โครงสร้างพื้นฐาน ถนนหนทางเต็มไปด้วยโคลนตม ผู้คนในโลกเหล่านี้ต้องต่อสู้กับความยากลำบากในทุกๆ วัน แต่แล้วความร่วมมือที่แนบแน่นและทุ่มเทของ GULF, AIS และสวพส. ได้ก้าวเข้ามาทลายกำแพงเหล่านั้น และเปลี่ยนแปลงชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นทุรกันดารให้ดีขึ้นอย่างน่ามหัศจรรย์ ไม่เพียงแต่ทำให้เกิดการเชื่อมต่อ แต่ยังปลุกความหวังและศักยภาพในชุมชนห่างไกล ให้ก้าวเดินไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคง โลกที่เคยถูกปิดกั้น กลับกลายเป็นโลกที่เต็มไปด้วยโอกาสและความเป็นไปได้ใหม่ๆ

บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน) หรือ GULF ผู้นำด้านพลังงานและโครงสร้างพื้นฐานยั่งยืนระดับภูมิภาค ได้ผนึกกำลังกับ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS ผู้ให้บริการโครงข่ายดิจิทัลชั้นนำของไทย และ สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตคนไทยในพื้นที่ห่างไกล
โครงการ “Green Energy Green Network for THAIs” เป็นการผสมผสานจุดแข็งขององค์กรภาคเอกชนอย่าง GULF และ AIS กับความเชี่ยวชาญของ สวพส. ในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมบนพื้นที่สูงซึ่งห่างไกลจากความเจริญและขาดแคลนสาธารณูปโภคพื้นฐาน โดยมุ่งเน้นการส่งมอบพลังงานไฟฟ้าจากแผงโซลาร์เซลล์ที่ผลิตจากพลังงานแสงอาทิตย์ซึ่งเป็นพลังงานสะอาดให้แก่ชุมชนในพื้นที่สูง พร้อมติดตั้งสถานีฐานที่ใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์เพื่อเชื่อมต่อระบบเครือข่ายสัญญาณดิจิทัล ความร่วมมือครั้งประวัติศาสตร์นี้เป็นมากกว่าการจัดหาพลังงานและเทคโนโลยี แต่เป็นการสร้างสรรค์โอกาสในการพัฒนาชีวิตของผู้คนในชุมชน นับเป็นก้าวสำคัญในการนำศักยภาพของภาคเอกชนและภาครัฐมาร่วมมือกัน เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนและมีความหมายอย่างแท้จริง

AIS วางโครงข่ายทั่วไทย ใช้พลังดิจิทัลขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชน
คุณสมชัย เลิศสุทธิวงค์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร AIS กล่าวว่า ตลอดระยะเวลา 34 ปีที่ผ่านมา AIS วางรากฐานและพัฒนา Digital Infrastructure ของไทยให้แข็งแกร่ง ซึ่งจะทำให้คนไทยมีชีวิตที่ดีขึ้น กระทั่งมีโครงข่ายโทรศัพท์มือถือครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ 98% และเครือข่ายสัญญาณ 5G อีกกว่า 90% ซึ่งเป็นเครือข่ายที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ทำให้มีความพร้อมมากพอที่จะเชื่อมต่อและยึดโยงการทำงานของทุกภาคส่วนเข้าด้วยกัน หนุนนำให้เกิดการเติบโตของเศรษฐกิจร่วมกัน (Ecosystem Economy)
“เราเชื่อมั่นว่าระบบสื่อสารโครงข่ายดิจิทัลเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และสร้างโอกาสให้กับผู้คนในการเข้าถึงองค์ความรู้ใหม่ๆ เพื่อต่อยอดและพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น ความร่วมมือในครั้งนี้เป็นไปตามเป้าประสงค์ของ AIS ที่ต้องการสนับสนุนและส่งเสริม Digital For Thais”
นอกจากนี้ ยังเน้นความสำคัญของเทคโนโลยีดิจิทัลในการสร้างเศรษฐกิจว่า โครงการนี้เป็นการเปิดโอกาสให้ชุมชนเข้าถึงข้อมูลและบริการที่จำเป็น รวมถึงใช้พลังงานจากโซลาร์เซลล์ในการบริหารจัดการระบบสื่อสาร

GULF ติดตั้งโซลาร์เซลล์ในพื้นที่ห่างไกล พร้อมส่งเสริมการปลูกกาแฟสร้างรายได้และรักษาผืนป่า
คุณธีรตีพิศา เตวิชพศุตม์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านปฏิบัติการ GULF กล่าวถึงจุดเริ่มต้นโครงการนี้ว่า เริ่มจากการติดตั้งชุดอุปกรณ์โซลาร์เซลล์ในพื้นที่ห่างไกล เพื่อให้ชุมชนสามารถใช้งานระบบโซลาร์ได้อย่างยั่งยืน สร้างไฟฟ้าเสถียร ทำให้เรียนทางไกลราบรื่น และเก็บอาหารไว้ได้โดยไม่เน่าเสียง่าย จากนั้นได้ขยายโครงการร่วมมือกับ AIS เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีดิจิทัล ตลอดจนการสร้างโอกาสทางการศึกษา การพัฒนาอาชีพ และการเข้าถึงบริการสาธารณสุข โดยชาวบ้านที่เป็นโรคหอบหืดจากการฝุ่นควัน PM2.5 สามารถแช่ยาพ่นได้ ขณะเดียวกัน GULF ยังส่งเสริมการปลูกกาแฟในชุมชนมอโก้โพคี ช่วยสร้างโรงเรือนและติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์เพื่อการแปรรูปเมล็ดกาแฟที่มีคุณภาพ ส่งผลให้ชาวบ้านมีรายได้ที่มั่นคงและรักษาป่าอย่างยั่งยืน

โดยในปีนี้ GULF ได้ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ใน 3 พื้นที่ ได้แก่ ดอยมอโก้โพคี อ.ท่าสองยาง จ.ตาก บ้านแม่ตอละ อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน และบ้านผีปานเหนือ อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ที่ดอยมอโก้โพคี ชาวบ้านเคยปลูกข้าวโพดเป็นหลัก ซึ่งทำลายป่าและสุขภาพจากการใช้สารเคมี อีกทั้งการเผาในฤดูเก็บเกี่ยวก่อให้เกิดฝุ่น PM2.5 GULF จึงร่วมมือกับผู้นำชุมชนเพื่อเปลี่ยนอาชีพชาวบ้านไปสู่การปลูกกาแฟอย่างยั่งยืน โดยสร้างโรงเรือนแปรรูปเมล็ดกาแฟและติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ เพื่อให้กระบวนการแปรรูปกาแฟมีคุณภาพและใช้พลังงานสะอาด ด้วยแนวทางนี้จะทำให้ชาวบ้านมีความเชื่อมั่นในการปลูกกาแฟมากขึ้น และเป็นการสร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังได้พาชาวบ้านไปเรียนรู้การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ จ.เชียงราย เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ
สวพส. ยกระดับชีวิตชุมชนบนพื้นที่สูง
พื้นที่สูงในประเทศไทยครอบคลุมดินแดนอันกว้างใหญ่ถึง 54.97 ล้านไร่ กระจายอยู่ใน 20 จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน พะเยา ลำพูน แพร่ น่าน ลำปาง ตาก เพชรบูรณ์ พิษณุโลก เลย สุโขทัย กำแพงเพชร กาญจนบุรี อุทัยธานี สุพรรณบุรี ราชบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และเพชรบุรี บนที่สูงเหล่านี้เป็นแหล่งป่าต้นน้ำที่สำคัญ ทว่าการเข้าถึงยังคงเป็นอุปสรรค โดยประมาณ 88% ของหมู่บ้านบนพื้นที่สูงนี้มีการคมนาคมที่ยากลำบาก ส่งผลให้การดำเนินงานของหน่วยงานรัฐไม่ทั่วถึง อีกทั้งปัญหาการทำไร่เลื่อนลอยและการบุกรุกทำลายป่ายังคงเป็นปัญหาต่อเนื่อง
ประชากรที่อาศัยอยู่บนพื้นที่สูงมีจำนวนประมาณ 1,070,354 คน หรือราว 270,886 ครัวเรือน แบ่งออกเป็น 4,205 กลุ่มบ้าน ใน 20 จังหวัด โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในจังหวัดภาคเหนือถึง 13 จังหวัด จำนวนประชากรในพื้นที่นี้มีถึง 851,282 คน หรือ 88.22% ของประชากรชาวเขาทั้งประเทศ
ภารกิจของสวพส. คือการนำความรู้ของโครงการหลวงและขยายผลโครงกรรหลวงให้เกิดประโยชน์อย่างกว้างขวาง เพื่อพัฒนาให้ชุมชนบนพื้นที่สูงที่ห่างไกลและทุรกันมีความอยู่ดีมีสุข สามารถพึ่งพาตัวเองได้ และดำเนินชีวิตอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

คุณชวลิต ชูขจร ประธานกรรมการ สวพส. กล่าวว่า “เรื่องจริงที่น่าตกใจคือ ปัจจุบันยังมีหลายพื้นที่ทั่วประเทศไทยที่ยังเข้าไม่ถึงระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ซึ่งทำให้คนจำนวนมากต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความยากลำบาก แต่โครงการนี้กำลังพลิกโฉมอนาคตของคนเหล่านั้น ถือเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ที่จะทำให้ผู้คนในพื้นที่ห่างไกลได้รับชีวิตที่ดีขึ้นอย่างแท้จริง โครงการ Green Energy Green Network for THAIs ทำให้ชุมชนบนพื้นที่สูงเข้าถึงบริการสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน เช่น ไฟฟ้าและการสื่อสารดิจิทัล ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงชีวิตของพวกเขาให้ดีขึ้นอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน”
จากการที่ปัจจุบัน สวพส. ดูแลพื้นที่สูงเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง 500 เมตร ครอบคลุมพื้นที่กว่า 20 ล้านไร่ ใน 20 จังหวัดทั่วประเทศ โดยมีชุมชนกว่า 4,000 ชุมชน แต่เข้าถึงสาธารณูปโภคพื้นฐานได้เพียงครึ่งเดียว และยังมีอีกประมาณ 1,000 ชุมชน ที่ไม่มีไฟฟ้าหรือสัญญาณดิจิทัล
แม้เส้นทางแห่งความสำเร็จจะยังอีกยาวไกลและเต็มไปด้วยความท้าทาย แต่ภายใต้เจตจำนงอันแน่วแน่ “ไม่มีที่ไหนไกลเกินกว่า การเดินทางของแสงตะวัน” และการเริ่มต้นนี้ นับเป็นนิมิตรหมายอันดี ทั้งยังเป็นการจุดประกายให้สังคมตระหนักรู้ถึงปัญหาสำคัญอีกด้วย
ประเมินผลลัพธ์ทางสังคม เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในทุกมิติ
สำหรับการวัดผลสัมฤทธิ์ของโครงการ AIS และพันธมิตรจะติดตามความเปลี่ยนแปลงในแต่ละชุมชนอย่างต่อเนื่อง ผ่านการประเมินผลลัพธ์ทางสังคม (Social Impact Assessment หรือ SIA) เพื่อให้มั่นใจว่าชุมชนจะได้รับการพัฒนาที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน ซึ่งขณะนี้กำลังอยู่ในระหว่างการศึกษาและออกแบบปัจจัยชี้วัดที่เกี่ยวข้อง เช่น รายได้ครัวเรือนที่เพิ่มขึ้น สุขภาพที่ดีขึ้นและงการเข้าถึงการศึกษามากขึ้นของคนในชุมชน คาดว่าจะทราบผลลัพธ์เบื้องต้นในอีก 6 เดือน ถึง 1 ปี นับจากนี้
ความร่วมมืออันแนบแน่นที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงอนาคต
คุณสมชัยเชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่าโครงการ “Green Energy Green Network for THAIs” จะเป็นต้นแบบสำคัญในการนำศักยภาพขององค์กรธุรกิจมาสร้างประโยชน์แก่สังคม ไม่ใช่แค่การติดตั้งเสาสัญญาณหรือมอบพลังงานสะอาดเท่านั้น แต่เป็นการลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างการเติบโตร่วมกันอย่างยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม พร้อมกันนี้ยังยินดีที่จะเปิดโอกาสให้องค์กรอื่นๆ ที่มีวิสัยทัศน์และเป้าประสงค์ตรงกัน เข้าร่วมสานต่อความสำเร็จและขยายผลโครงการนี้ร่วมกัน สำหรับในปี 2567 ตั้งเป้า 5 โครงการ
อย่างไรก็ตาม การพัฒนาพลังงานสะอาดในพื้นที่ทุรกันดารจะไม่ยึดติดเพียงแค่พลังงานแสงอาทิตย์เท่านั้น เพราะหากพื้นที่ใดที่ไม่มีแดดเพียงพอ ก็จะทดลองพลังงานทางเลือกอื่นที่เหมาะสม เช่น พลังงานลม และพลังงานน้ำ เป็นต้น
และนี่คืออีกหนึ่งภารกิจสำคัญที่สะท้อนถึงความมุ่งมั่นอันแรงกล้าของ AIS กับเส้นทางสู่การเป็นองค์เทคโนโลยีโทรคมนาคมอัจฉริยะ หรือ Congitive Tech-Co
ส่องโครงการนำร่องชุมชนบ้านดอกไม้สดและมอโก้โพคี จ.ตาก
ภารกิจผุดโครงข่ายสัญญาณและพลังงานแสงอาทิตย์ของทั้งสองชุมชน เกิดขึ้นเมื่อเดือนเมษายน 2566 แลกกับคำมั่นสัญญาของชาวบ้านที่จะคืนผืนป่าสู่อ้อมกอดธรรมชาติ โดยชุมชนบ้านดอกไม้สดคืนพื้นที่ป่าแล้วกว่า 1,000 ไร่ ขณะที่ชุมชนมอโก้โพคีอยู่ในระหว่างการดำเนินการ
สำหรับชุมชนบ้านดอกไม้สด เป็นหมู่บ้านที่อยู่บนภูเขา อยู่ห่างจากตัวอำเภอท่าสองยาง เพียง 40 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง 3-4 ชั่วโมง เป็นพื้นที่ขาดแคลนไฟฟ้า มีทั้งหมด 4 หย่อมบ้าน ประกอบไปด้วย บ้านดอกไม้สด บ้านเดอะกะทะ บ้านเปล้ลู้ และบ้านต๊ะโจโค๊ะ มีประชากรอาศัยอยู่ในพื้นที่รวมกันประมาณ 713 คน 215 หลังคาเรือน เป็นชาวปกาเกอะญอ
ชุมชนบ้านดอกไม้สดประสบปัญหาในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขอย่างรุนแรง ชาวบ้านต้องเดินทางไปที่ รพสต.บ้านเรกะติ ซึ่งอยู่ห่างออกไปประมาณ 2 ชั่วโมง เนื่องจากในชุมชนไม่มีบริการทางการแพทย์ ขณะดียวกันการขาดไฟฟ้าเป็นอุปสรรคสำคัญในการเก็บรักษายาและอุปกรณ์ทางการแพทย์ โดยเฉพาะในฤดูฝนที่ชุมชนแทบจะถูกตัดขาดจากโลกภายนอก
ประชากรส่วนใหญ่ของบ้านดอกไม้สดประกอบอาชีพทำไร่หมุนเวียน โดยเน้นการปลูกข้าวไร่ แต่ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ชาวบ้านได้เปลี่ยนมาทำไร่ข้าวโพดเป็นหลัก ทำให้มีการใช้สารเคมีและเผาเพื่อเตรียมดิน ส่งผลให้เกิดหมอกควันและปัญหาสุขภาพ เช่น โรคหอบหืดและภูมิแพ้ โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ นอกจากนี้ ยังประสบปัญหาการขาดสัญญาณโทรศัพท์ ทำให้การติดต่อสื่อสารในกรณีฉุกเฉินเป็นไปได้ยาก
สำหรับชุมชนบ้านมอโกโพคี ตั้งอยู่บนดอยสูงห่างจากตัวอำเภอท่าสองยางประมาณ 50 กิโลเมตร มี 6 หย่อมบ้านและมีประชากรประมาณ 1,200 คน ที่นี่ประสบปัญหาในการเดินทางเนื่องจากเส้นทางเป็นดินโคลนในฤดูฝนและมีฝุ่นหนาในฤดูแล้ง ทั้งยังไม่มีไฟฟ้า ส่วนน้ำดื่มมาจากประปาภูเขาแต่ไม่มีระบบกรองที่ถูกสุขอนามัย ชาวบ้านต้องใช้น้ำที่ขุ่นในฤดูฝน อาบและดื่มน้ำจากถังเดียวกัน และแม้จะมีสถานีอนามัย ศศช. เซอหนะเดอหลู่ ทำหน้าที่ดูแลสาธารณสุขขั้นพื้นฐานของชาวบ้าน แต่หากเจ็บไข้ได้ป่วยหนักจะต้องเดินทางไปโรงพยาบาลท่าสองยาง
![]()
การมีระบบไฟฟ้าและเครื่องกรองน้ำจึงไม่ใช่แค่การพัฒนา แต่เป็นการสร้างชีวิตใหม่ให้กับประชาชนในพื้นที่ห่างไกล Gulf จึงติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์และครื่องกรองน้ำที่โรงเรียน ทำให้เด็กๆ ได้ดื่มน้ำที่สะอาด ปลอดภัยต่อสุขภาพ นี่คือการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้น
นอกจากนี้ ในหมู่บ้านที่การติดต่อสื่อสารเคยเป็นเรื่องยากเย็น การขี่มอเตอร์ไซค์ไปหาสัญญาณโทรศัพท์ไกลถึง 3 กิโลเมตร เพียงเพื่อพบกับสัญญาณที่ไม่เสถียร เวลาชาวบ้านต้องการนัดหมาย พวกเขาต้องใช้วิธีเขียนจดหมายส่งผ่านกัน แต่ตอนนี้ หมู่บ้านนี้กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างมหัศจรรย์ด้วยโครงข่ายของ AIS
![]()
ชาวบ้านมอโกโพคีที่เคยปลูกข้าวโพดและใช้สารเคมีจนเกิดมลพิษ PM2.5 ตอนนี้พวกเขากำลังกลับสู่ธรรมชาติด้วยการปลูกกาแฟ ผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้นำที่ไม่ธรรมดา เขาเริ่มต้นในพื้นที่ของตนเองกว่า 20 ไร่ แปลงกาแฟเติบโตท่ามกลางต้นไม้ใหญ่และไม้ผลต่างๆ ครอบคลุมกว่า 10 ไร่ สร้างเป็นพื้นที่ต้นแบบที่ชวนให้ชุมชน 32 หลังคาเรือน หันมาปลูกกาแฟรวมกว่า 200 ไร่!
ผู้ใหญ่บ้านไม่เพียงแค่เปลี่ยนการทำเกษตร แต่ยังสร้างอนาคตที่มั่นคง ด้วยการเสริมทักษะความรู้ให้ชาวบ้านสามารถสร้างรายได้จากกาแฟ นี่คือการเปลี่ยนแปลงที่ทรงพลัง!
จะเห็นได้ว่า โครงการ Green Energy Green Network for THAIs ที่นำร่องในชุมชนบ้านดอกไม้สดและมอโก้โพคีเป็นก้าวแรกที่สำคัญ ที่จะนำไปสู่อนาคตที่ดีกว่าให้กับผู้คนในพื้นที่ห่างไกล เป็นตัวอย่างที่เปล่งประกายสำหรับพื้นที่อื่นๆ ที่จะตามมา!

















