“ญี่ปุ่น” ใช้ Estonia Model ผุดโครงการ “ประชากร Digital” แก้ปม “เด็กเกิดน้อย”

Salika นำเสนอบทความอย่างต่อเนื่อง เกี่ยวกับวิกฤติเด็กเกิดน้อย ซึ่งเป็นหนึ่งในปัญหาที่โลกปัจจุบันกำลังประสบอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศในแถบเอเชียตะวันออก ที่มีข่าวเกี่ยวกับข้อกังวลเรื่องเด็กเกิดน้อยออกมาอย่างต่อเนื่อง

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชุมชนห่างไกลใน “ญี่ปุ่น”
ปัจจุบัน มีความวิตกกังวลเป็นอย่างมากในหมู่ผู้บริหารเทศบาลและจังหวัดเกี่ยวกับปริมาณประชาชนที่ลดลงในเมืองและหมู่บ้านต่างๆ
ผลที่ตามมาก็คือ เทศบาลและจังหวัด เก็บภาษีได้น้อยลงมาก ซึ่งจะทำให้บริการต่างๆ ที่จำเป็นสำหรับประชาชนอาจดำเนินการต่อไปด้วยความยากลำบาก
เมือง Nishikawa เป็นเหมืองแร่เก่าที่ตั้งอยู่ในภูเขาของจังหวัด Yamagata กำลังเป็นกระแส Talk of the Town ในฐานะต้นแบบโครงการ “ประชากร Digital”
เมือง Nishikawa มีประชากรในทะเบียนราษฎร์ราว 4,600 คน ถือเป็นเทศบาลแห่งแรกของญี่ปุ่นที่ริเริ่มโครงการ “บัตรประชาชน Digital” อันมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
เมือง Nishikawa
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้เทคโนโลยีสินทรัพย์ Digital หรือ NFT (Non-Fungible Token) ซึ่งที่ผ่านมา มีผู้สนใจลงทะเบียนเป็น “ประชากร Digital” ของ Nishikawa เพื่อเข้ามาสัมผัสชีวิตในเมืองเล็กๆ แห่งนี้มากถึง 680 คนเลยทีเดียว
หากใช้บริการรถไฟหัวกระสุน หรือ Shinkansen จาก Tokyo จะใช้เวลาเพียง 4 ชั่วโมง เพื่อเข้ามาที่เมือง Nishikawa ทั้งนี้ ในปี ค.ศ. 1954 จำนวนประชากรมากที่สุดของ Nishikawa มีประมาณ 15,700 คน
ทว่า ในปัจจุบัน เมือง Nishikawa มีประชากรในทะเบียนราษฎร์ราว 4,600 คน โดยเกือบครึ่งหนึ่ง หรือประมาณ 2,300 คน มีอายุ 65 ปีขึ้นไป
รายงานล่าสุดของ “สภายุทธศาสตร์ประชากรญี่ปุ่น” พบว่า เทศบาลมากกว่า 740 แห่งทั่วญี่ปุ่นมีความเสี่ยงที่จะล่มสลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีการคาดการณ์กันว่า หญิงวัยเจริญพันธุ์จะลดลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2050 ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงอัตราการเกิดอย่างมีนัยสำคัญ
Kanno Daishi นายกเทศมนตรี Nishikawa วัย 43 เป็นผู้อาสาเข้ามาแบกรับภารกิจอันหนักอึ้งนี้เมื่อ 2 ปีก่อน หน้าที่หลักของเขา คือการต่อสู้กับการลดลงของจำนวนประชากร
แน่นอนว่า โครงการ “ประชากร Digital” คือความคิดของเขา Kanno Daishi กล่าวว่า เป็นเรื่องยากที่จะแก้ไขปัญหาจากฐานประชากร และสภาพแวดล้อมแบบเดิมๆ
“เราต้องการรักษา Nishikawa ด้วยการดึงประชากรจากที่อื่นเข้ามา ผ่านโครงการประชากร Digital นี้” Kanno Daishi กระชุ่น
Kanno Daishi นายกเทศมนตรี Nishikawa
ประชากร Digital ในนิยามของ Kanno Daishi หมายถึง ผู้ที่ไม่มีพื้นเพอยู่ใน Nishikawa แต่ต้องการมีส่วนร่วม และสนับสนุนเมืองผ่านกิจกรรมต่างๆ
“ประชากร Digital” จะได้รับ “บัตรประชาชน Digital” ทันทีที่ชำระค่าธรรมเนียมเมื่อสมัครเป็น “ประชากร Digital” จำนวน 1,000 เยน (ประมาณ 240 บาท) สิทธิประโยชน์ที่ได้รับ ได้แก่ การเข้าใช้บ่อน้ำพุร้อนฟรี และสิทธิ์เข้าร่วมกิจกรรมของเมืองแบบเสมือนจริง
ทั้งนี้ ในช่วงแรกที่ Nishikawa ประกาศแคมเปญ “บัตรประชาชน Digital” 1,000 ใบ มีผู้สมัครอย่างล้นหลาม โดยมีคนสมัครมากกว่า 13,000 คน ส่วนใหญ่เป็นคนที่อยู่ในเมืองซึ่งกำลังมองหาความอบอุ่นของชนบท
นับตั้งแต่เปิดตัวโครงการดังกล่าว ยอดบริจาคประจำปีเพิ่มสูงถึง 360 ล้านเยน หรือเกือบ 85 ล้านบาท นี่คือรายรับสำคัญของ Nishikawa ที่เพิ่มขึ้นถึง 250% ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาเลยทีเดียว
ล่าสุด Nishikawa ได้เปิดตัว “เกมล่าสมบัติ Nishikawa” ผ่านเทคโนโลยี AR เวอร์ชั่นใหม่ ซึ่งเมื่อปีกลาย ผู้เข้าร่วมเกมนี้มากกว่า 3,600 คน กระตุ้นเศรษฐกิจได้กว่า 35 ล้านบาท
ความตื่นเต้นที่กำลังเกิดขึ้นใน Nishikawa ทำให้เจ้าหน้าที่จากพื้นที่อื่นๆ ให้ความสนใจติดต่อเข้ามาดูงานจนหัวบันไดไม่แห้ง
บัตรประชาชน Digital ของเมือง Nishikawa
Nomura Isamu นายกเทศมนตรีเมือง Yachiyo จังหวัด Ibaraki กล่าวว่า “มาตรการของนายกเทศมนตรี Kanno Daishi สามารถดึงดูดคนหนุ่มสาวจากเมืองอื่นได้อย่างน่าพิศวง มันวิเศษมาก นี่เป็นโครงการที่ผมอยากนำไปใช้บ้าง”
ทั้งนี้ แม้ว่า เมืองเล็กๆ อีกหลายแห่ง พากันเปิดโครงการการสนับสนุนด้านที่อยู่อาศัย และการเลี้ยงดูบุตร ทว่า คนหนุ่มคนสาวก็ยังคงแห่กันไปที่เมืองใหญ่ๆ เช่น โตเกียว เพื่อศึกษาเล่าเรียน และแสวงหาโอกาสในการทำงาน
อย่างไรก็ดี ในช่วงที่ผ่านมา แม้รัฐบาลญี่ปุ่นได้ตอบสนองต่อคำร้องขอความช่วยเหลือด้วยการเสนอเงินอุดหนุนสำหรับผู้ที่ย้ายออกจากเขตเมืองใหญ่เพื่อเริ่มต้นธุรกิจในเมืองเล็กๆ บวกกับการให้สิทธิพิเศษทางภาษีแก่บริษัทที่ย้ายไปยังพื้นที่ชนบทหรือขยายการดำเนินงานที่นั่น
อย่างไรก็ตาม แนวโน้มการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรโดยรวมก็ยังไม่กระเตื้องขึ้น
ปัจจุบัน เมือง Nishikawa กำลังมีการก่อสร้างศูนย์บริการนักท่องเที่ยวแห่งใหม่ ที่รวม Co-working Space และร้านค้าที่ทันสมัยเข้าไว้ด้วยกัน
ซึ่งทางเทศบาลต้องการแสดงให้เห็นว่า ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ราชการเท่านั้น แต่ยังสามารถเป็นสถานที่ทำงาน และพักผ่อนหย่อนใจได้อีกด้วย
Kanno Daishi พูดสรุปว่า “ผมดีใจมากที่คนญี่ปุ่นให้การสนับสนุน Nishikawa อย่างล้นหลาม ทำให้ผมมีกำลังใจที่จะเดินหน้าโครงการประชากร Digital ต่อไป”
“ขอบคุณมากครับ” Kanno Daishi กล่าวทิ้งท้าย