HRD 5.0 กรณีศึกษา “ญี่ปุ่น” ให้พนักงานใหม่เลือกหัวหน้าได้

ในปัจจุบัน ต้องยอมรับว่า สมรรถนะทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ก่อให้เกิดกลยุทธ์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ยุค 5.0 หรือ HRD 5.0

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การจัดการทรัพยากรมนุษย์โดยใช้เทคโนโลยี (Human Resource Development: HRD within Technology) เพื่อความสำเร็จในการปฏิบัติงาน และเพื่อให้การดำเนินการทางกลยุทธ์ของการจัดการทรัพยากรมนุษย์ในองค์กรส่งประสิทธิผลสูงสุด
นำไปสู่การเป็น Digital HRD อันประกอบไปด้วย
1. HR Design Thinking ด้วยกระบวนการ Lean Methodology ประกอบด้วย สรรค์สร้าง-วัดผล-เรียนรู้ หรือ Build-Measure-Learn
2. Growth Mindset หรือ ความคิดล้ำหน้าแบบก้าวกระโดด โดยเชื่อว่าสิ่งต่างๆ เป็นไปได้ กล้าลงมือทำสิ่งต่างๆ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้มากขึ้น
3. Future Skill in 2020 หรือ ทักษะ 2020 ซึ่งก็คือ ทักษะที่ใช้ในการแก้ไขปัญหา หรือ Problem Solving Skill นั่นเอง

ตัวอย่างการนำ HRD 5.0 มาประยุกต์ใช้ได้แก่
1. Application Service Providers (ASP) เป็นการให้บริการกับนายจ้างที่ต้องการจ้างงาน โดยการควบคุมผ่านออนไลน์
2. Web Portals เว็บไซต์ที่รวบรวมข้อมูลข่าวสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงานบุคคลในยุค 5.0 เพื่อให้พนักงานใช้ในการจัดการผลประโยชน์ต่างๆ
3. Streaming Video ซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการฝึกอบรมทางไกล
4. Wireless or Mobile Tools อุปกรณ์เชื่อมต่อเครือข่ายแบบไร้สายเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับพนักงานในการเข้าถึงกิจกรรมต่างๆ
5. Personal Digital Assistants แอปพลิเคชันที่ใช้เพื่อช่วยเหลือ HRD ในยุค 5.0 เพื่อความสะดวกในการจัดการทรัพยากรมนุษย์ยุคใหม่
6. Monitoring Software โปรแกรมที่ใช้เพื่อติดตามการทำงานบนอินเทอร์เน็ต รวมถึงการปฏิบัติงานของพนักงานในเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงานบุคคล
7. Integrated Human Resource Information Systems (HRIS) ระบบงานที่ใช้สำหรับการรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรมนุษย์ขององค์กรทั้งหมด เช่น ทะเบียนประวัติ
8. Digital Signature ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ มีวัตถุประสงค์ในการนำไปใช้เพื่อตรวจสอบลายเซ็นที่ถูกต้องตามกฎหมาย ทำให้นายจ้างได้รับลายเซ็นจากผู้สมัคร หรือพนักงานได้อย่างรวดเร็ว

นอกจากการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาช่วยในการทำ HRD 5.0 ประเด็นทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ยุค 5.0 ก็น่าสนใจเช่นเดียวกัน
ดังกรณีศึกษาจากประเทศ “ญี่ปุ่น” ที่ให้อิสระแก่พนักงานรุ่นใหม่ในการเลือกหัวหน้างานของตัวเอง ซึ่งแนวคิดดังกล่าว ถือเป็นการ “ปฏิวัติวัฒนธรรมการทำงาน” ที่ทั้งผู้บังคับบัญชา และผู้ใต้บังคับบัญชา สามารถนำจุดแข็งของตนไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่องค์กรได้
ช่วงเกือบ 20 ปีที่ผ่านมา แม้เศรษฐกิจญี่ปุ่นจะซบเซา แต่ภาวะการจ้างงานยังอยู่ในระดับปกติ เห็นได้จากบริษัทต่างๆ ประสบปัญหากับการลาออก และรับเข้าใหม่ของพนักงานจำนวนมาก
และแม้ว่าในระยะ 10 ปีมานี้ ญี่ปุ่นได้เผชิญหน้ากับปัญหาการขาดแคลนแรงงานอย่างต่อเนื่อง การรักษาคนรุ่นใหม่ที่มีความสามารถไว้ถือเป็นความท้าทาย
เห็นได้จาก บริษัทห้างร้านต่างๆ จำนวนมาก กำลังค้นหาทางออกในระดับของ การ “ปฏิวัติวัฒนธรรมการทำงาน”
ดังกรณีหนึ่งซึ่งมีพนักงานคนหนึ่งลาออกเพราะเข้ากับกับหัวหน้างานไม่ได้ เรื่องนี้ได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในวัฒนธรรมการทำงานของญี่ปุ่นเลยทีเดียว
Sakura Kozo บริษัทในธุรกิจสถาปัตยกรรมใน Sapporo มีพนักงานประมาณ 120 คน เมื่อ 5 ปีที่แล้วมีพนักงานลาออกสูงถึง 10% โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทั้งหมดเป็นพนักงานใหม่ที่เพิ่งเข้าทำงานได้ไม่ถึง 1 ปี
อย่างไรก็ดี ผู้บริหารระดับสูงได้ลงมาแก้ปัญหาอย่างทันท่วงที ทำให้ตัวเลขดังกล่าวลดลงเหลือเพียงร้อยละ 1 ด้วยนวัตกรรม “ระบบการเลือกหัวหน้างาน”

Tanaka Shinichi ประธานบริษัท Sakura Kozo กล่าวว่า “พนักงานใหม่หลายคน แสดงให้เห็นว่ามีความสามารถจริง เรารู้สึกแย่ที่ต้องสูญเสียเขาไป บริษัทเจ็บปวดมาก เพราะสายงานของเรามีคนทำงานน้อยอยู่แล้ว และผู้สมัครงานใหม่ยิ่งน้อยลงไปอีก ดังนั้น การลาออกจึงเป็นประเด็นสำคัญที่เราต้องเร่งตัดสินใจดำเนินการโดยทันที”
แม้ Tanaka Shinichi จะเข้าใจดีว่า หัวหน้างานต้องมีความเข้มงวด แต่เขาก็ยังต้องการให้มีการเปลี่ยนแปลงกรอบแนวคิดเดิมๆ ในการทำงาน จึงเห็นได้ว่า 5 ปีที่ผ่านไป เป็นที่ชัดเจนว่า แนวคิดนี้ประสบผลสำเร็จ เพราะพนักงานรุ่นใหม่ไม่เพียงอยู่ต่อเท่านั้น แต่ประสิทธิภาพการทำงานยังดีขึ้นอีกด้วย
Kadota Tabito อายุ 32 เขาทำงานที่ Sakura Kozo มา 7 ปีแล้ว หัวหน้างานคนปัจจุบันของเขาคือ Yamamoto Kensuke อายุ 45 ผู้ซึ่งได้คะแนนการประเมินหัวหน้างานอยู่ในระดับสูง
Kadota Tabito เลือก Yamamoto Kensuke เป็นหัวหน้างาน เพราะเขารู้สึกสบายใจที่จะพูดคุยกับหัวหน้าคนนี้ พร้อมทั้งช่วยกันหาแนวทางแก้ไขปัญหาหน้างานร่วมกันอยู่เสมอ
Kadota Tabito บอกว่า “ผมคิดว่า ตนเองสามารถช่วยในส่วนที่เป็นจุดอ่อนของ Yamamoto Kensuke ได้ การที่ผมสามารถช่วยอุดจุดอ่อนของ Yamamoto Kensuke ได้ ก็ทำให้ผมรู้สึกว่ามันช่วยให้ผมเติบโตต่อไปได้ด้วย”
สอดคล้องกับ Yamamoto Kensuke ที่กล่าวว่า “ผมเคยพยายามอย่างหนักเพื่อปรับปรุงจุดอ่อนของผม แต่หลังจากเปลี่ยนมุมมองเพียงเล็กน้อย สิ่งต่างๆ ก็ง่ายขึ้นมาก ถึงตอนนี้ ผมตระหนักได้ว่า Kadota Tabito เลือกให้ผมเป็นหัวหน้า เพราะเขารู้ทั้งจุดแข็งและจุดอ่อนของผม และนั่นทำให้ผมสามารถปล่อยมือในงานบางอย่างให้พวกเขาทำได้”

บริหารธุรกิจ

เช่นเดียวกับ Nyle บริษัทในโตเกียว ซึ่งให้บริการการตลาด Digital ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งซึ่งเจ้าหน้าที่ของบริษัทเริ่มอนุญาตให้ผู้สมัครงานใหม่เลือกพนักงาน 1 คนจากพนักงานทั้งหมด 20 คนเพื่อเป็นกรรมการสัมภาษณ์งานในรอบแรก
Aoshima Ryoto นักศึกษามหาวิทยาลัยปี 4 อายุ 22 ปี รู้สึกประทับใจในกระบวนการสัมภาษณ์ของ Nyle เป็นอย่างมาก
“การที่ให้ผู้สมัครงานสามารถเลือกกรรมการสัมภาษณ์ได้ 1 คน ช่วยให้ผมถ่ายทอดคุณลักษณะของตัวเอง และเข้าใจความน่าสนใจของบริษัทแห่งนี้ได้ดีขึ้น ทำให้ผมรู้สึกสบายใจในการสัมภาษณ์มาก กระบวนการนี้ได้ประโยชน์ทั้งบริษัท และพนักงาน Win-Win ทุกฝ่ายครับ” Aoshima Ryoto กระชุ่น
ต่อกรณีนี้ ผู้เชี่ยวชาญ HRD และ HRM ในญี่ปุ่นท่านหนึ่งกล่าวว่า หากใช้แนวคิดดังกล่าวอย่างเหมาะสม จะสามารถสร้างการเติบโตให้กับทั้งบริษัท และพนักงานได้จริง
Furuya Shoto นักวิจัยอาวุโสจาก Recruit Works Institute ชี้ว่า “การเปิดโอกาสให้คนหนุ่มสาวสามารถเลือกหัวหน้างาน หรือเลือกกรรมการสัมภาษณ์ได้ จะกระตุ้นให้พวกเขาคิด และทำสิ่งต่างๆ ได้อย่างอิสระ ไม่ว่าจะเป็นวิธีการทำงาน หรือเส้นทางอาชีพแบบไหนที่พวกเขาต้องการสร้างต่อไป”
“ผมคิดว่า ท้ายที่สุดแล้ว กระบวนการนี้จะส่งผลให้เกิดการได้มาซึ่งทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่า อีกทั้งเป็นการเสริมสร้างกลยุทธ์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่ดีได้ต่อไป”
มันไม่สำคัญว่าคุณเลือกใคร หรือใครเลือกคุณ แต่สำคัญที่ว่า “ทำไมถึงเลือก” Furuya Shoto ทิ้งท้าย