ในโลกที่เศรษฐกิจเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการเติบโตและสร้างโอกาสใหม่ๆ สำหรับทุกประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อประเทศต่างๆ เล็งเห็นความสำคัญของการเชื่อมต่อทั้งด้านการลงทุน การพัฒนาเทคโนโลยี และการเติบโตของตลาด การเปิดตัวเขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์ (JS-SEZ) ถือเป็นตัวอย่างที่โดดเด่นของความร่วมมือระหว่างสองประเทศยักษ์ใหญ่ในอาเซียน ซึ่งกำลังจะเปลี่ยนโฉมเศรษฐกิจของทั้งมาเลเซียและสิงคโปร์ และเป็นกรณีศึกษาที่ไทยไม่ควรมองข้ามในยุคที่การแข่งขันทางเศรษฐกิจกำลังเข้มข้นขึ้น
เขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์ (JS-SEZ) เป็นโครงการเศรษฐกิจใหม่ที่มีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างมาเลเซียและสิงคโปร์ โดยเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2568 ได้มีการลงนามข้อตกลงสำคัญในระหว่างการประชุมผู้นำมาเลเซีย-สิงคโปร์ ครั้งที่ 11 ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนการเติบโตและพัฒนาทางเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ ภายหลังจากที่มีการลงนามข้อตกลงจัดตั้งเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษดังกล่าวในเดือนตุลาคม 2566

หวังดึงดูดเม็ดเงินลงทุนและสร้างงานคุณภาพจำนวนมาก
เขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์ (JS-SEZ) ได้รับการออกแบบให้เป็นจุดยุทธศาสตร์ใหม่ของภูมิภาค โดยมาเลเซียและสิงคโปร์มุ่งดึงดูดการลงทุนระดับโลก ด้วยเป้าหมายสร้างตำแหน่งงานที่มีทักษะสูงถึง 20,000 ตำแหน่งภายใน 5 ปีแรก พร้อมรองรับโครงการลงทุน 50 โครงการในช่วงเวลาดังกล่าว และขยายเป็น 100 โครงการใน 10 ปี
สองผู้นำอาเซียนร่วมพลิกโฉมเศรษฐกิจภูมิภาค
อันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย และ ลอว์เรนซ์ หว่อง นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ ร่วมประกาศความร่วมมือครั้งประวัติศาสตร์ในที่ประชุมผู้นำมาเลเซีย-สิงคโปร์ ครั้งที่ 11 ณ เมืองปุตราจายา มาเลเซีย โดยทั้งสองประเทศจะมีบทบาทที่แตกต่างแต่มุ่งสู่เป้าหมายเดียวกัน มาเลเซียรับหน้าที่ลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่สิงคโปร์เน้นการสนับสนุนเพื่อดึงดูดนักลงทุน

“เร็วกว่า ฉลาดกว่า” แนวคิดใหม่ของการลงทุน
ราฟิซี รามลี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจมาเลเซียอธิบายว่า โครงการ JS-SEZ จะดำเนินการในรูปแบบ “โครงการต่อโครงการ” ซึ่งจะมีการสร้างโครงสร้างพื้นฐานเฉพาะที่ตรงกับความต้องการของนักลงทุน แทนที่จะสร้างโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่เดียวล่วงหน้าเหมือนที่ผ่านมา
“วิธีการใหม่นี้จะช่วยให้ธุรกิจสามารถเลือกทำเลที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการดำเนินงาน เพิ่มความยืดหยุ่น และลดระยะเวลาในการพัฒนาได้อย่างมีประสิทธิภาพ” ราฟิซี กล่าว
สำหรับ JS-SEZ จะครอบคลุมพื้นที่ 3,571 ตารางกิโลเมตร และประกอบด้วย 9 โซนเศรษฐกิจ ได้แก่ Iskandar Puteri, Forest City และ Desaru โดยจะรองรับ 11 ภาคอุตสาหกรรม เช่น การผลิต โลจิสติกส์ เศรษฐกิจดิจิทัล พลังงานสะอาด และการท่องเที่ยว เป็นต้น


แรงบันดาลใจจากการร่วมมือสองชาติ
นายกรัฐมนตรีอันวาร์เอ่ยอ้างว่า JS-SEZ คือ “โครงการริเริ่มที่ไม่เหมือนใคร” ซึ่งหาได้ยากที่สองประเทศจะร่วมมือกันอย่างเท่าเทียม ด้านนายกรัฐมนตรีหว่องได้เน้นย้ำถึงศักยภาพของการรวมจุดแข็งทั้งสองประเทศ เพื่อสร้างระบบนิเวศน์เศรษฐกิจที่ทรงพลัง “มันไม่ใช่แค่การที่ธุรกิจสิงคโปร์ไปลงทุนในยะโฮร์ แต่ยังเป็นการดึงดูดโครงการใหม่จากทั่วโลกอีกด้วย”
เพื่อสร้างแรงจูงใจ มาเลเซียเสนออัตราภาษีนิติบุคคลและภาษีรายได้ส่วนบุคคลแบบพิเศษ สำหรับธุรกิจที่ลงทุนในกิจกรรมที่มีมูลค่าและการเติบโตสูง
พร้อมกันนี้ ราฟิซียืนยันว่าการลงทุนใน JS-SEZ จะเน้นไปที่โครงการที่ใช้เทคโนโลยีสูง ซึ่งจะต้องการแรงงานที่มีทักษะเฉพาะทางและความชำนาญในการทำงานมากขึ้น นอกจากนี้ ยังเป็นการลดความกังวลเกี่ยวกับการที่คนงานในมาเลเซียอาจได้รับค่าจ้างที่ต่ำกว่าตำแหน่งงานในภาคอื่นๆ โดยเน้นว่า การลงทุนในโครงการเทคโนโลยีสูงจะสร้างตำแหน่งงานที่มีค่าตอบแทนสูง และช่วยพัฒนาแรงงานในประเทศให้มีทักษะที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัลและอุตสาหกรรมที่ทันสมัยมากขึ้น
มาเลเซีย-สิงคโปร์ สัมพันธ์การค้าที่แนบแน่น
ในปี 2023 มาเลเซียและสิงคโปร์ตอกย้ำความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่แน่นแฟ้น โดยมาเลเซียก้าวขึ้นเป็นคู่ค้ารายใหญ่อันดับสามของสิงคโปร์ ด้วยมูลค่าการค้าระหว่างกันสูงถึง 92,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
ขณะเดียวกัน สิงคโปร์ยังคงครองตำแหน่งแหล่งลงทุนจากต่างประเทศอันดับหนึ่งในมาเลเซีย ด้วยยอดการลงทุนมหาศาลกว่า 9,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือคิดเป็น 23.2% ของการลงทุนต่างชาติทั้งหมดในมาเลเซีย สะท้อนถึงความเชื่อมั่นและศักยภาพทางเศรษฐกิจที่ทั้งสองประเทศมอบให้กันและกันอย่างมั่นคง

พลิกเกมเศรษฐกิจอาเซียน! ไทยพร้อมหรือไม่กับการแจ้งเกิดเขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์
การเปิดตัวเขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์ (JS-SEZ) ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่อาจเปลี่ยนสมการเศรษฐกิจในภูมิภาคอาเซียน ด้วยศักยภาพของการรวมจุดแข็งระหว่างมาเลเซียและสิงคโปร์ ไทยในฐานะหนึ่งในผู้เล่นสำคัญของภูมิภาคจำเป็นต้องเตรียมพร้อมรับมือกับการเคลื่อนไหวนี้ โดยพิจารณาทั้งความท้าทายและโอกาสที่จะเกิดขึ้น
ความท้าทายที่ไทยต้องเผชิญคือการแข่งขันด้านการดึงดูดการลงทุน การที่ JS-SEZ ใช้จุดเด่นของการผนึกกำลังสองประเทศที่มีโครงสร้างพื้นฐานและระบบเศรษฐกิจที่แตกต่างกันอย่างลงตัว การดึงดูดการลงทุนของพื้นที่นี้จึงอาจทำให้นักลงทุนจากประเทศที่สามหันมาสนใจโครงการที่พร้อมกว่า แทนที่จะเลือกไทย
นอกจากนี้ ทั้งมาเลเซียและสิงคโปร์ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เชื่อมต่อทางทะเลและการขนส่งได้อย่างสะดวก อาจทำให้พื้นที่ใน JS-SEZ มีข้อได้เปรียบในด้านโลจิสติกส์ โดยเฉพาะการเป็นประตูสู่อินโดนีเซียและออสเตรเลีย

JS-SEZ ยังมาพร้อมกับข้อเสนอด้านแรงงานและเทคโนโลยี โดยมีแนวทางมุ่งสู่การลงทุนในโครงการที่มีเทคโนโลยีและมูลค่าสูง ซึ่งอาจทำให้นักลงทุนที่ต้องการใช้แรงงานที่มีทักษะสูงเลือกโครงการเหล่านี้มากกว่าการลงทุนในไทย ที่ยังพึ่งพาแรงงานต้นทุนต่ำในหลายภาคส่วน
กลยุทธ์ที่ไทยต้องใช้เพื่อปรับตัวและสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันที่ส่อเค้าร้อนระอุนี้คือ การพัฒนาแรงงานไทยให้แข่งขันได้ โดยไทยต้องเร่งยกระดับแรงงานให้มีทักษะที่สอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมยุคใหม่ เช่น เทคโนโลยีดิจิทัล พลังงานสีเขียว และการผลิตอัจฉริยะ ผ่านการลงทุนในโครงการฝึกอบรมและสร้างแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่เรียนรู้ทักษะที่สำคัญ รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาระบบคมนาคมขนส่ง เช่น รถไฟฟ้าความเร็วสูง เส้นทางโลจิสติกส์ และท่าเรือที่เชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน ต้องได้รับการเร่งรัดเพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของไทยในตลาดภูมิภาค
ขณะเดียวกัน ต้องเร่งสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษเชิงยุทธศาสตร์ที่สามารถตอบโจทย์อุตสาหกรรมเป้าหมายเฉพาะกลุ่มให้มากขึ้น เช่น โครงการเขตพัฒนาพิเศษอีอีซี (EEC) ที่มุ่งพัฒนาอุตสาหกรรม 4.0 โดยต้องเน้นสร้างความแตกต่างอย่างชัดเจนจากคู่แข่ง เช่น การให้สิทธิประโยชน์ที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น
ไม่เพียงเท่านี้ ไทยควรผลักดันความร่วมมือทางเศรษฐกิจที่สามารถรวมจุดแข็งของประเทศในอาเซียนเพื่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ร่วมกัน เช่น การร่วมมือด้านพลังงานทดแทน เศรษฐกิจสีเขียว หรือการเชื่อมโยงการค้าและการลงทุนข้ามพรมแดน
ที่สำคัญ ไทยสามารถเปลี่ยนความท้าทายเป็นโอกาส ด้วยการใช้บทเรียนจาก JS-SEZ เป็นแรงผลักดันให้เกิดการปรับเปลี่ยนนโยบายและกลยุทธ์ เช่น การสร้างระบบนิเวศเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างใกล้ชิด การใช้ตำแหน่งที่ตั้งของไทยเป็นศูนย์กลางในภูมิภาค และการสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวในอุตสาหกรรมที่ไทยมีศักยภาพ
การก่อตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์ เป็นมากกว่าการแข่งขันในระดับภูมิภาค แต่เป็นสัญญาณสำคัญที่กระตุ้นให้ไทยเร่งพัฒนาตัวเองและปรับตัวให้ทันต่อกระแสโลก ทั้งนี้ การผสมผสานนโยบายที่เน้นการพัฒนาอย่างมีคุณภาพควบคู่ไปกับการสร้างจุดแข็งเชิงยุทธศาสตร์ จะช่วยให้ไทยก้าวขึ้นเป็นผู้นำทางเศรษฐกิจในภูมิภาคอย่างมั่นคงและยั่งยืน พร้อมต่อกรกับการเปลี่ยนแปลงอย่างมีวิสัยทัศน์
ที่มา :
- Malaysia-Singapore Leaders’ Retreat: New Johor SEZ deal guns for global investments, 20,000 skilled jobs in 5 years
- All you need to know about the Special Economic Zone and how it will drive economic growth for Malaysia, Singapore
- Some progress made on S’pore-Malaysia bilateral issues, but more time needed to resolve them: PM Wong













