3 จุดยืน 5 เหตุผล 100 องค์กร ทำไม? ต้องคัดค้าน พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์

แม้การพิจารณาร่าง พ.ร.บ.การประกอบสถานบันเทิงครบวงจร หรือ เอนเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ จะเลื่อนการพิจารณาของสภาฯ จากเดิมคือ 9 เม.ย. 2568 แต่กระแสการคัดค้านเรื่องนี้ยังคงคุกรุ่น และติดตามการเสนอเข้าสู่การพิจารณาของสภาฯ ในอนาคต


โดยเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2568 นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี แถลงภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี ว่าได้หารือร่วมกับหัวหน้าพรรคร่วมรัฐบาล และมีมติเห็นตรงกันให้เลื่อนการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติการประกอบสถานบันเทิงครบวงจร หรือ “ร่าง พ.ร.บ.เอนเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์” ออกไปก่อน โดยให้เหตุผลว่า ประเทศกำลังเผชิญวิกฤตหลายด้าน ทั้งภัยธรรมชาติจากแผ่นดินไหว การเยียวยาผู้ประสบภัย และกรณีสหรัฐฯ ประกาศขึ้นภาษีนำเข้าสินค้าจากไทย ซึ่งรัฐบาลต้องเร่งหาทางออกอย่างเร่งด่วน
อย่างไรก็ตาม ร่างกฎหมายดังกล่าวยังคงอยู่ ไม่ได้ถอนออก เพียงแต่ขอเวลาสื่อสารและทำความเข้าใจกับประชาชนให้ชัดเจน โดยเฉพาะในประเด็นที่หลายฝ่ายเข้าใจว่าเป็นการเปิดทางให้กาสิโนถูกกฎหมายทั่วประเทศ ซึ่งรัฐบาลไม่ได้ทำเพื่อกาสิโน แต่เป็นการสร้างพื้นที่ที่มีความบันเทิงหลากหลายสำหรับทุกเพศทุกวัย การให้ใบอนุญาตกาสิโนในพื้นที่นั้น เป็นเพียงส่วนหนึ่ง ไม่ใช่ทั้งหมด
เมื่อเร็วๆ นี้ 100 องค์กรเครือข่ายภาคสังคม ได้ออกแถลงการณ์คัดค้านร่าง พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ โดย ธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน ในฐานะแกนนำ 100 องค์กรเครือข่ายภาคสังคม ให้เหตุผลว่า รัฐบาลไม่สนใจใยดีต่อเสียงคัดค้านของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เสียงติติงของนักวิชาการ รวมถึงเสียงทัดทานของประชาชนจากหลากหลายพื้นที่และหลายภาคส่วน ทั้งที่ก่อนหน้านี้นายกรัฐมนตรีเคยพูดว่า “เรื่องนี้ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ” พยายามผลักดันกฎหมายนี้ให้เข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรก่อนปิดสมัยประชุมวันที่ 11 เมษายนนี้ ทั้งที่ยังมีความหละหลวมในหลายเรื่องที่สำคัญ อาทิ

1. การเปิดกว้างให้มีกาสิโนที่ซุกอยู่ภายใต้เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์แบบไม่จำกัดจำนวนว่ารัฐบาลมีแนวคิดจะให้เปิดได้กี่แห่ง ขนาดที่ชัดเจนของกิจการต่างๆ ในสถานบันเทิงครบวงจรจะต้องมีเนื้อที่ไม่น้อยกว่าเท่าใด และพื้นที่ตั้งสถานบันเทิงครบวงจรควรจะมีคุณลักษณะเช่นใด รวมถึงความไม่ชัดเจนในกลุ่มเป้าหมายว่า การเปิดกาสิโนจะมีเป้าหมายที่ลูกค้ากลุ่มใด นักท่องเที่ยวต่างชาติหรือคนไทย  
2. การมอบอำนาจแบบ “ตีเช็คเปล่า” ให้คณะกรรมการนโยบายและคณะรัฐมนตรี มีอำนาจมากมาย ทั้งการกำหนดจำนวนใบอนุญาตฯ กำหนดพื้นที่ตั้ง กำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาลงทุน กำหนดสัดส่วนพื้นที่ของกาสิโน กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อควบคุมการป้องกันการฟอกเงิน เสนอแนะอัตราการเก็บภาษีต่อคณะรัฐมนตรี กำหนดอัตราค่าใบอนุญาตและค่าธรรมเนียมการเข้ากาสิโนของคนในประเทศ รวมทั้งมีอำนาจในการยกเลิกกฎหมายหรือกฎระเบียบใดๆ ที่เป็นอุปสรรคขัดขวางต่อการดำเนินการสถานบันเทิงครบวงจร รวมถึงเปิดช่องให้มีการนำรายได้จากค่าธรรมเนียมใบอนุญาตซึ่งเป็นเงินจำนวนมหาศาลไปใช้เพื่อประโยชน์ทางการเมือง ด้วยการกำหนดกลไกที่ไร้การถ่วงดุลและตรวจสอบความรับผิดรับชอบ อันอาจจะนำมาซึ่งการทุจริตเชิงนโยบาย 
3. การให้สิทธิพิเศษแก่ผู้ลงทุน โดยการยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายอื่นหลายฉบับ ทั้งพ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ร.บ.บริษัทมหาชน เพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักลงทุนต่างชาติ การเปิดช่องให้สามารถเช่าที่ดินได้เป็นระยะเวลานานทีละ 30 ปีไปได้เรื่อยๆ การยกเว้นพ.ร.บ.การพนันเพื่ออนุญาตให้จัดเล่นพนันที่ต้องห้ามได้ รวมทั้งยกเว้นประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อให้หนี้ที่เกิดจากการพนันในกาสิโนเป็นหนี้ที่บังคับใช้ได้ตามกฎหมาย การยกเว้นคำสั่งหัวหน้าคสช.ที่ ๒๒/๒๕๕๘ เพื่อให้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ 24 ชั่วโมง การควบคุมสถานบริการ ด้วยแนวคิดการออก super license แบบอนุญาตครั้งเดียวเบิกทางให้ทำได้ทุกเรื่อง
4. การละเลยความเป็นจริงของการทุจริตคอรัปชั่นในหมู่นักการเมืองและข้าราชการไทย และการไม่ตระหนักในความล้มเหลวขององค์กรที่ทำหน้าที่ในการกำกับดูแลต่างๆ เช่น กกต. หรือ กสทช. ฯลฯ เมื่อมาบวกกับบทบัญญัติทางกฎหมายที่คลุมเครือ จึงไม่อาจเชื่อมั่นได้มากพอต่อมาตรการป้องกันการฟอกเงิน ที่เชื่อมโยงกับขบวนการธุรกิจผิดกฎหมาย การฉ้อโกง และการทุจริตคอรัปชั่น  
5. การไม่ให้ความสำคัญต่อการรับฟังความเห็นของประชาชน การไม่ใส่ใจใยดีต่อการทำประชามติแม้ในระดับพื้นที่ที่จะมีการตั้งสถานบันเทิงครบวงจร การไม่มีส่วนร่วมและไม่ได้รับประโยชน์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งการไม่ให้ความสำคัญที่มากพอต่อการป้องกันแก้ไข และเยียวยาผลกระทบอันอาจเกิดขึ้นจากการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร 
ความหละหลวมทั้งปวงนี้ รัฐบาลเจตนาผลักความรับผิดชอบไปให้แก่กระบวนการตัดสินใจในสภาผู้แทนราษฎร และเปิดโอกาสให้เกิดการต่อรองของตัวแทนผู้ได้เสียผลประโยชน์ในชั้นกรรมาธิการ ทั้งหมดนี้เป็นเหตุผลที่นำมาสู่ความรู้สึกไม่เชื่อมั่นของประชาชนต่อผลได้ผลเสียที่จะเกิดตามมา และความไม่ไว้วางใจต่อความไม่โปร่งใสของกลไกการตัดสินใจ อันอาจจะนำมาซึ่งการอำนวยผลประโยชน์ต่อกลุ่มทุน และการทุจริตรับสินบนของผู้ที่เกี่ยวข้อง

คาสิโน

เครือข่ายภาคประชาสังคม 100 องค์กร อันประกอบด้วยองค์กรศาสนา องค์กรชุมชน องค์กรเด็กเยาวชนและครอบครัว องค์กรอาสาสมัคร องค์กรการศึกษา และอื่นๆ ตามรายนามแนบท้ายนี้ ขอแสดงจุดยืนต่อเรื่องนี้ ดังต่อไปนี้

1. ขอประณามการตัดสินใจของคณะรัฐมนตรีต่อการผลักดันนโยบายที่เอาแต่ได้นี้ โดยการพยายามสร้างประเด็นลวงด้วยตัวเลข 10% ว่ากาสิโนจะเป็นส่วนน้อยทั้งที่เป็นเป้าหมายใหญ่ บวกกับการโกหกคำโตว่าจะมีคอนเสิร์ตฮอลล์และสเตเดียมขนาดใหญ่ ทั้งที่ในร่างกฎหมายนี้ไม่ได้กำหนดให้ต้องทำ ดึงดันที่จะเดินหน้าผลักดันสิ่งนี้ทั้งที่รู้ว่าจะเป็นเหตุจุดชนวนความขัดแย้งให้เกิดขึ้นในสังคม
2. ขอเรียกร้องให้พรรคการเมืองทุกพรรคแสดงความกล้าหาญ โดยการประกาศจุดยืนที่ชัดเจนของพรรคต่อร่างพ.ร.บ.ฉบับนี้ และกล้าประกาศรับผิดรับชอบต่อผลที่จะเกิดตามมาจากการมีส่วนร่วมในกระบวนการพิจารณากฎหมายนี้ ซึ่งถือเป็นการสมรู้ร่วมคิดในการกำหนดนโยบายที่ส่งผลเสียต่อสังคมในระยะยาว ทั้งนี้เพื่อให้ประชาชนได้จดจำว่าพรรคการเมืองใดบ้างที่ได้ร่วมกันผลักดันเรื่องนี้ ทั้งที่ไม่ใช่นโยบายหาเสียงไว้กับประชาชน เพื่อนำไปประกอบการตัดสินใจในการเลือกตั้งครั้งหน้า
3. ขอเสนอให้วุฒิสภานำพาวุฒิภาวะสู่สังคม โดยการเป็นเจ้าภาพในการจัดกระบวนการรับฟังความเห็นของประชาชนทุกภาคส่วน รวมถึงองค์กรท้องถิ่นต่างๆ อย่างเพียงพอและทั่วถึง สร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง และนำมาสู่การตัดสินใจกำหนดนโยบายอย่างรอบคอบ
“เครือข่ายภาคประชาสังคม 100 องค์กรขอประกาศว่า จะดำเนินการทุกวิถีทางตามสิทธิทางกฎหมายที่จะคัดค้านการเดินหน้าของร่างพ.ร.บ.ฉบับนี้ และพร้อมจะร่วมแสวงหาหนทางที่สร้างสรรค์ในการสร้างความสุข ความเจริญให้เกิดขึ้นในสังคม” เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน กล่าว

กาสิโนถูกกฎหมาย

สำหรับรายนาม 100 องค์กรร่วมคัดค้าน ร่าง พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ ประกอบด้วย

  • มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน
  • เครือข่ายเด็กรุ่นใหม่ไม่พนัน
  • มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล
  • มูลนิธิสุขภาพไทย
  • มูลนิธิสื่อเพื่อสุขภาวะ
  • มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก
  • มูลนิธิชีววิถี
  • มูลนิธิเด็กเยาวชนและครอบครัว
  • สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า
  • สถาบันส่งเสริมบทบาทพ่อแม่เพื่อสังคม
  • ขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน (ขสช.)
  • เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเยาวชน (ขสย.)
  • เครือข่ายพ่อแม่ผู้ปกครองในสถานศึกษา
  • เครือข่ายละครเฉพาะกิจเธียเตอร์
  • เครือข่างองค์กรงดเหล้า 4 ภูมิภาค
  • เครือข่ายพัฒนาคุณภาพชีวิต
  • เครือข่ายเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยง
  • เครือข่ายนักกฎหมายเพื่อสังคม
  • เครือข่ายรณรงค์ป้องกันภัยแอลกอฮอล์
  • เครือข่ายสื่อมวลชนขับเคลื่อนสุขภาวะเพื่อสังคมไทยยั่งยืน (สสสย.)
  • เครือข่าย Youth Club เด็กมีภูมิ
  • เครือข่ายนักสื่อสารรุ่นใหม่
  • เครือข่ายภาคประชาชนและภาคประชาสังคมตะวันออก
  • สมาคมเพื่อนเยาวชนและพัฒนาสังคมภาคใต้ตอนบน
  • เครือข่ายเยาวชน South Youth Ranger
  • สถาบันพัฒนาเยาวชนสืบสานภูมิปัญญา (องค์กรสาธารณประโยชน์) จ.อุบลราชธานี
  • มูลนิธิพัฒนาอีสาน
  • กลุ่มเด็กและเยาวชนหนองเม็ก (องค์กรสาธารณประโยชน์)
  • สวนนิเวศเกษตรศิลป์ จ.สุรินทร์
  • ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนคนหนุ่มสาว จ.สกลนคร
  • เครือข่ายเยาวชนฮักบ้านเกิด
  • เครือข่ายนักศึกษาสร้างเสริมสุขภาพ
  • กลุ่มเยาวชนอาสาสมัครพาน้องเล่น
  • เครือข่ายเยาวชนพัฒนาเมืองสกลนคร
  • ศูนย์เพื่อผู้บริโภคจังหวัดสุพรรณบุรี
  • องค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหง
  • เครือข่ายนักกฎหมายเพื่อเด็กและเยาวชน
  • กลุ่มไม้ชีดไฟ จังหวัดนครราชสีมา
  • สำนักกิ่งก้านใบ จังหวัดอุตรดิตถ์
  • กลุ่มเรียนรู้บางเพลย์ จังหวัดชลบุรี
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน กรุงเทพมหานคร
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดลำปาง
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดกาฬสินธุ์
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดพัทลุง
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดพะเยา
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดน่าน
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดสุรินทร์
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดอุบลราชธานี
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดสระบุรี
  • เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จังหวัดเลย
  • สมาพันธ์คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด 15 จังหวัดภาคใต้
  • เครือข่ายคัดค้านกฎหมายและระเบียบปฏิบัติที่ขัดกับศีลธรรม
  • สมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้
  • สมาคมเพื่อสันติภาพภาคประชาชน (APP)
  • เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเยาวชน (ขสย.) ภาคใต้
  • เครือข่ายเพื่อนรักต่างศาสนา
  • สมาคมเครือข่ายโรงเรียนคุณภาพอัสสลาม
  • เครือข่ายชุมชนรักษ์ธรรมชาติตือโละปาตานี
  • สมาคมเยาวชนพัฒนาบ้านเกิด (PPS)
  • สมาคมผู้นำอิสลามชายแดนใต้
  • สมาคมฟ้าใสส่งเสริมสุขภาวะเด็กและเยาวชนชายแดนใต้
  • สมาคมสะพานปัญญาชายแดนใต้
  • สมาคมตาดีกาจังหวัดสงขลา
  • สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคจังหวัดปัตตานี
  • เครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพชายแดนใต้
  • สภาเด็กและเยาวชนจังหวัดปัตตานี
  • เครือข่ายเด็กและเยาวชนนครีสโตย
  • มูลนิธิคนช่วยฅน
  • สมาคมสร้างเสริมสุขภาวะภาคใต้
  • สมาคมกรีนเคร้สเซ็นประเทศไทย
  • มูลนิธิศูนย์กลางอิสลามเพื่อการพัฒนายะลา
  • สำนักปาตานีรายาเพื่อสันติภาพและการพัฒนา (Lempar)
  • นายกองค์การนักวิชาชีพในอนาคตแห่งประเทศไทย (วทส) อ.จะนะ
  • สมาคมโรงเรียนเอกชนจังหวัดปัตตานี
  • ชมรมโรงเรียนเอกชนเมืองปัตตานี
  • เครือข่ายผู้ปกครองโรงเรียนจงรักษ์สัตย์
  • สมาพันธ์ศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยอัลอัซฮัรฮ์โลก ประจำประเทศไทย
  • สมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดยะลา
  • สมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลา
  • สมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดนราธิวาส
  • สมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดปัตตานี
  • ชมรมโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามประเทศไทย
  • มูลนิธิดารุลนาอีม
  • โรงเรียนทรัพย์ธานีวิทยา
  • พรรคภราดรภาพ
  • โรงเรียนศรีอามาน จ.สตูล
  • โรงเรียนศาสนบำรุง
  • เครือข่ายเทใจให้เทพา
  • เครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น
  • เครือข่ายนักรบผ้าถุง
  • สหกรณ์ออมทรัพย์ครูตับลิค
  • มูลนิธิวิทยาทาน
  • สมาคมวาดีไนล์
  • สำนักสื่อ The Poligens News
  • ชมรมจิตอาสา อาสาด้วยใจ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้
  • สมาคมโรงเรียนเอกชนจังหวัดยะลา
  • สมาคมศิษย์เก่าจอร์แดน
  • สภาเครือข่ายปัญญาชนจังหวัดชายแดนภาคใต้ (INC)
  • สมาคมศิษย์เก่าอิสลามวิทยาลัยแห่งประเทศไทย
  • กลุ่ม PNYS รามคำแหง จังหวัดปัตตานี