“Wellness” ซอฟต์พาวเวอร์ที่มาก่อนกาล

ข้อมูลจากสถาบันโกลบอลเวลเนส (Global Wellness Institute หรือ GWI) ฉบับรายงานเฉพาะประเทศไทย เผยว่า มูลค่ารวมสินค้าและบริการเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพมีมูลค่าประมาณ 1.5  ล้านล้านบาท อยู่ในอันดับ 24 ของโลก จาก 218 ประเทศ เป็นอันดับที่ 9 ของเอเชียแปซิฟิก

ธุรกิจเวลเนสยังมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องจาก 4 เมกะเทรนด์ด้านสุขภาพของไทย ได้แก่ 1. การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged society) 2. พฤติกรรมผู้บริโภคที่มีแนวโน้มใส่ใจสุขภาพมากขึ้น 3. แนวโน้มการเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเพิ่มสูงขึ้น (NCDs) และ 4. การสนับสนุนจากภาครัฐ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้เกิดการใช้จ่ายด้านสุขภาพและเวลเนสต่อเนื่องทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
ข้อมูลจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า ณ วันที่ 30 มิ.ย. 2567 พบว่า มีจำนวนนิติบุคคลบริการสุขภาพและความงาม คงอยู่จำนวน 27,598 ราย มีมูลค่าทุนจดทะเบียน 347,510.35 ล้านบาท และมีรายได้รวมปี 2566 กว่า 1.093 ล้านล้านบาทเมื่อนำข้อมูลรายได้ของธุรกิจเวลเนส มาเปรียบเทียบตั้งแต่ปี 2560-2566 มองเห็นแนวโน้มอัตราการเติบโตของธุรกิจ เฉลี่ยเติบโตถึง 33% ภายหลังสถานการณ์โควิด-19 ระบาด ดังนั้น ธุรกิจเวลเนสจึงเป็นกลุ่มธุรกิจที่เติบโตอย่างมีศักยภาพ

การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

มูลค่าสินค้าและบริการเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพของไทย

  • การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ 415,000 ล้านบาท
  • อาหารเพื่อสุขภาพและโภชนาการ 308,900 ล้านบาท
  • ผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพและความงาม 242,000 ล้านบาท
  • การแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก 118,000 ล้านบาท
  • ฟิตเนสและกิจกรรมทางกาย 113,400 ล้านบาท
  • เวชศาสตร์ป้องกันและการแพทย์เฉพาะบุคคล 91,500 ล้านบาท
  • สปา 53,840 ล้านบาท
  • สุขภาพจิต (Mental Wellness) 22,500 ล้านบาท
  • อสังหาริมทรัพย์เชิงสุขภาพ (Wellness Real Estate) 17,800 ล้านบาท
  • Wellness ในสถานที่ทำงาน 3,700 ล้านบาท
  • บ่อน้ำพุร้อนและน้ำแร่ 673 ล้านบาท

SCB EIC ได้สำรวจผู้บริโภคชาวไทยในด้านสุขภาพและเวลเนส พบว่า หลังผ่านวิกฤตโควิด-19 ผู้บริโภคชาวไทยให้ความใส่ใจต่อสุขภาพเพิ่มสูงขึ้น โดยความใส่ใจสุขภาพที่มากขึ้น ช่วยส่งเสริมให้เกิดการใช้บริการด้านสุขภาพและเวลเนสเพิ่มสูงขึ้นตามมา โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจสุขภาพ ด้านบริการและการท่องเที่ยว ซึ่งแต่ละธุรกิจมีฐานลูกค้าหลักและพฤติกรรมการใช้บริการของผู้บริโภคที่แตกต่างกันค่อนข้างชัดเจน

สำหรับ 4 กลุ่มธุรกิจสุขภาพและเวลเนสด้านดูแล รักษา และป้องกันที่มาแรงและกำลังเติบโต ได้แก่
1. ธุรกิจเวชศาสตร์ป้องกัน : เป็นธุรกิจที่มีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง ซึ่งเป็นผลจากวิกฤตโควิด-19 ที่กระตุ้นให้ผู้บริโภคเห็นความสำคัญต่อเวชศาสตร์ป้องกันค่อนข้างมาก ทั้งการตรวจสุขภาพ การเข้ารับวัคซีน การตรวจเลือดกับห้องแล็บ การตรวจคัดกรองโรค และการตรวจยีน
2. ธุรกิจแพทย์ทางเลือก : เป็นธุรกิจที่ได้รับความสนใจจากผู้บริโภคค่อนข้างสูง ด้วยปัจจุบันแพทย์ทางเลือกเป็นศาสตร์การรักษาที่ได้รับการยอมรับมากขึ้น โดยเฉพาะแพทย์แผนไทย แพทย์แผนจีน และธรรมชาติบำบัด โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงานและกลุ่มที่มีโรคประจำตัว ซึ่งคลินิกเฉพาะทางและโรงพยาบาลยังคงเป็นสถานที่ที่ผู้บริโภคส่วนใหญ่เลือกใช้บริการ เนื่องจากมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะ
3. ธุรกิจด้านสุขภาพจิต : เป็นธุรกิจที่มีโอกาสเติบโต โดยกลุ่มคนรุ่นใหม่และกลุ่มวัยทำงานให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตของตนเองเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ทั้งนี้ คนไทยกว่าครึ่งเผชิญภาวะเครียดสะสมและปัญหาการนอนหลับ ตามด้วยภาวะหมดไฟในการทำงาน
4. ธุรกิจ Wellness real estate : เป็นอีกธุรกิจที่กำลังเป็นที่สนใจจากผู้บริโภคค่อนข้างมาก โดยเฉพาะกลุ่ม Baby boomer และ Gen X ซึ่งปัจจัยด้านราคาที่เหมาะสม ระบบการดูแลบริการลูกบ้าน และฟังก์ชันที่ตอบโจทย์ผู้สูงอายุส่งผลให้ผู้บริโภคจะสนใจ Wellness real estate มากกว่า Real estate ทั่วไป โดยระดับราคาที่เหมาะสมและสามารถเจาะฐานลูกค้าได้กว้างขึ้น จะอยู่ที่ราคาไม่เกิน 5 ล้านบาท อีกทั้งหากมีระบบรองรับเหตุฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง การให้บริการทางการแพทย์ บริการอาหารสุขภาพ และการออกแบบการใช้งานที่เหมาะกับผู้สูงอายุ จะยิ่งสร้างจุดเด่นมากยิ่งขึ้น

ภูเก็ต

อย่างไรก็ตาม ด้วยความที่ตลาด Health and Wellness เติบโตต่อเนื่อง จึงเกิดคู่แข่งทางธุรกิจค่อนข้างสูงตามไปด้วย ดังนั้นเพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจและ SME ไทยในธุรกิจบริการด้านสุขภาพให้ได้คุณภาพมาตรฐาน และสร้างมูลค่าเพิ่มด้วยเอกลักษณ์ความโดดเด่นจากภูมิปัญญาไทย อัตลักษณ์ของไทย จึงต้องมีกลยุทธ์ยกระดับธุรกิจบริการด้านสุขภาพ โดยการพัฒนาศักยภาพและองค์ความรู้ให้แก่ผู้ประกอบการและ SME ในธุรกิจบริการด้านสุขภาพ ให้สามารถดำเนินธุรกิจแบบมืออาชีพ มีระบบในการบริหารจัดการ นำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ให้เกิดประโยชน์หรือยกระดับการให้บริการ เป็นต้น
นอกจากนี้ยังควรส่งเสริมให้สถานศึกษามีส่วนร่วมในการผลิตบุคลากร/พนักงานผู้ให้บริการ และการพัฒนายกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของสถานประกอบการ ส่งเสริมการรวมกลุ่มของผู้ประกอบการและ SME ในธุรกิจบริการด้านสุขภาพ เช่น ชมรม สมาคม เป็นต้น เพื่อดูแล ส่งเสริม และพัฒนาสมาชิก รวมถึงเป็นตัวแทนในการดำเนินงานส่งเสริมร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ส่งเสริมความร่วมมือในการเชื่อมโยงธุรกิจบริการด้านสุขภาพกับธุรกิจอื่น หรือสินค้าและบริการอื่น เช่น โรงแรม / Tourist Agency / โรงพยาบาล / ผลิตภัณฑ์สมุนไพร / ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความงาม เป็นต้น
แม้ปัจจุบัน ธุรกิจสุขภาพและเวลเนสด้านดูแล รักษา และป้องกัน จะกำลังได้รับความสนใจจากผู้บริโภคเพิ่มสูงขึ้น แต่การใช้บริการในปัจจุบันอาจยังไม่สูงมากนัก เมื่อเทียบกับความต้องการที่มีอยู่ จำเป็นที่ภาคธุรกิจจะต้องสร้างความเชื่อมั่น และเปลี่ยนมุมมองผู้บริโภค เพื่อให้บริการได้เข้าถึงผู้บริโภคได้มากขึ้น

โดยหนึ่งในสิ่งที่ผู้บริโภคยังมีความกังวลคือค่าใช่จ่ายด้านบริการยังอยู่ในระดับค่อนข้างสูง ทำให้การบริการรูปแบบใหม่อย่าง Telemedicine ยังเข้าถึงผู้บริโภคได้ไม่มากนัก เนื่องจากผู้บริโภคยังมีมายาคติในด้านราคาและคุณภาพในการรักษา ซึ่งต้องการการประชาสัมพันธ์ และการส่งเสริมให้เกิดการใช้งาน
การตั้งราคาที่เข้าถึงได้ ถือเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าและใช้บริการด้านสุขภาพและเวลเนส ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการที่ผู้บริโภคส่วนใหญ่ยังมีความเข้าใจว่าสินค้า/บริการด้านสุขภาพและเวลเนสนั้น มีราคาที่ค่อนข้างสูงกว่าปกติ ดังนั้น การตั้งราคาที่เข้าถึงได้มากขึ้น ควบคู่กับการให้รางวัล/ส่วนลดโปรโมชัน และการทำให้ผู้บริโภคเห็นถึงความคุ้มค่าของการใช้บริการ จะช่วยดึงดูดและสามารถจูงใจผู้บริโภคให้มาใช้บริการมากขึ้น
การจับมือระหว่างผู้ประกอบการธุรกิจสุขภาพเวลเนสก็เป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้บริการที่เป็นเลิศและหลากหลาย และสร้างจุดแข็งให้กับธุรกิจ เช่น Wellness real estate จับมือกับโรงพยาบาลในการให้บริการเวชศาสตร์ป้องกันและการรักษาทางการแพทย์ หรือร่วมมือกับร้านอาหารชื่อดังในการให้บริการอาหารสุขภาพ เป็นต้น รวมถึงการเปิดให้ทดลองใช้บริการ เพื่อสร้างความคุ้นชิน ประสบการณ์และให้ผู้บริโภคเห็นประโยชน์ของสินค้า/บริการด้านสุขภาพและเวลเนส สามารถกระตุ้นให้เกิดการใช้บริการต่อเนื่องในอนาคต
เวลเนสถือเป็นซอฟต์พาวเวอร์ที่อยู่คู่คนไทยมาเนิ่นนาน ด้วยภูมิปัญญาด้านการแพทย์ทางเลือก บริการอันเป็นเอกลักษณ์ มีอัธยาศัยไมตรี การนำมาเพิ่มมูลค่าจึงเป็นสิ่งที่ต่อยอดได้อย่างไม่ยากเย็น