คำแถลงประกอบงบประมาณของนายกรัฐมนตรีที่แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร น่าจะเป็นความผิดพลาดครั้งใหญ่เกี่ยวกับการกำหนดเป้าหมาย ดัชนีการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index หรือ CPI) เกินจริง
โดยปรากฏทั้งในคำแถลงและเอกสารประกอบงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของ นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ที่แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2568 ซึ่งจะกระทบต่อความน่าเชื่อถือของนายกรัฐมนตรี รัฐบาลและประเทศไทย กล่าวคือนายกรัฐมนตรีแถลงในช่วงยุทธศาสตร์ที่ 6 ว่า
“…แนวทางในการป้องกันการทุจริตของหน่วยงานภาครัฐ โดยมีเป้าหมายค่าดัชนีการรับรู้การทุจริตอยู่ในอันดับ 1 ใน 45 และ/หรือ ได้คะแนนไม่ต่ำกว่า 56 คะแนน…”
การแถลงตั้งเป้าหมายดังกล่าวภายใน 1 ปีงบประมาณ 2569 เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้เหมือนกับการแถลงว่าจะทำให้ประเทศไทยและคนไทยหมดหนี้สินภายใน 1 ปี
รายงานดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ขององค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International หรือ TI) ประจำปี 2567 ล่าสุด ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 107 ของโลกจาก 180 ประเทศโดยได้คะแนน 34 คะแนน ถือเป็นคะแนนต่ำสุดในรอบ 13 ปี (ปี2555-2567)
ซึ่งดัชนีรับรู้การทุจริตตั้งแต่ปี 2555 ถึงปี 2567 พบว่าคะแนนและอันดับลดลงต่อเนื่อง กล่าวคือในปี 2555 ได้คะแนน 37 อันดับ 88 ของโลก ปี 2567 ได้คะแนน 34 อันดับ 107 โดยมีคะแนนต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยของโลกมาโดยตลอด

สถาบันเอฟเคไอไอ. และเครือข่ายต่อต้านคอร์รัปชั่น เพิ่งเปิดตัว “คอรัปชั่น ฟ้องดู” ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มเทคโนโลยีปราบโกงภายใต้โครงการใยแมงมุมเมื่อวานนี้ ควรจะดีใจกับเป้าหมายในคำแถลงของนายกรัฐมนตรี แต่ในทางกลับกันกลับรู้สึกว่าการประกาศเป้าหมายเกินจริง สะท้อนความไม่ใส่ใจและไม่เข้าใจในสถานการณ์คอรัปชั่นของประเทศ
ทั้งนี้ ดัชนีนี้เป็นที่รับรู้ทั่วโลก และทราบกันดีว่าประเทศไทยมีดัชนีชี้วัดอยู่ในลำดับใด ได้คะแนนเท่าไหร่ เมื่อกำหนดเป้าหมายจะขยับจากอันดับ 107 มาเป็นอันดับไม่ต่ำกว่า 45 และหรือต้องได้คะแนนจาก 34 คะแนนเป็น 56 คะแนน ภายในปีงบประมาณ 2569 จึงเป็นเรื่องเป็นไปไม่ได้ แม้เครือข่ายต่อต้านคอรัปชั่นอยากให้เกิดขึ้นจริงก็ตาม
สำหรับประเทศไทยสถานการณ์ปัญหาคอรัปชั่นอยู่ในขั้นวิกฤต เหมือนมะเร็งร้ายระยะสุดท้ายกำลังทำลายศักยภาพของประเทศทั้งปัจจุบันและอนาคต การแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันในประเทศไทย ต้องอาศัยการบูรณาการหลายมิติ ทั้งการปฏิรูประบบราชการ การส่งเสริมความโปร่งใส การมีส่วนร่วมของประชาชน และการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ภายใต้ 5 แนวทาง
1. การเสริมสร้างธรรมาภิบาล (Good Governance)
2. การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม
3. การปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม
4. การสร้างวัฒนธรรมความซื่อสัตย์
5. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เช่น Corruption Tech ภายใต้โครงการThe AI Spider Project (TSP)
การป้องกันและปราบปรามการทุจริตฉ้อราษฎรบังหลวง เป็นหน้าที่และความรับผิดชอบร่วมกัน ทุกภาคส่วนจึงต้องผนึกความร่วมมือในการแก้ไข ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการสร้าง “ระบบนิเวศต่อต้านคอร์รัปชัน” ที่ทุกภาคส่วนร่วมมือกัน ทั้งนี้ ความสำเร็จขึ้นอยู่กับการยกระดับจิตสำนึกสาธารณะและความมุ่งมั่นทางการเมืองในการปฏิรูปอย่างแท้จริง
แม้การคอรัปชั่นจะเป็นภารกิจที่ทุกคนต้องการให้สำเร็จแบบเร่งด่วน แต่ปัญหาที่ฝังรากลึกขนาดนี้ จะลดอันดับจาก 107 ลงมาอยู่ในกลุ่ม 45 อันดับแรก ภายใน 1 ปี เป็นภารกิจที่เป็นไปไม่ได้
ซึ่งการแถลงในสภาผู้แทนฯ จะเป็นบันทึกเป็นทางการ จึงควรที่นายกรัฐมนตรีจะขอแก้ไขคำแถลงที่ผิดพลาดดังกล่าวโดยเร็ว

เรื่องโดย : อลงกรณ์ พลบุตร ประธานสถาบันเอฟเคไอไอ. และ อดีตกรรมาธิการงบประมาณ











