mission impossible ภารกิจเป็นไปไม่ได้

คำแถลงประกอบงบประมาณของนายกรัฐมนตรีที่แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร น่าจะเป็นความผิดพลาดครั้งใหญ่เกี่ยวกับการกำหนดเป้าหมาย ดัชนีการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index หรือ CPI) เกินจริง

โดยปรากฏทั้งในคำแถลงและเอกสารประกอบงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของ นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ที่แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2568 ซึ่งจะกระทบต่อความน่าเชื่อถือของนายกรัฐมนตรี รัฐบาลและประเทศไทย กล่าวคือนายกรัฐมนตรีแถลงในช่วงยุทธศาสตร์ที่ 6 ว่า
“…แนวทางในการป้องกันการทุจริตของหน่วยงานภาครัฐ โดยมีเป้าหมายค่าดัชนีการรับรู้การทุจริตอยู่ในอันดับ 1 ใน 45 และ/หรือ ได้คะแนนไม่ต่ำกว่า 56 คะแนน…”
การแถลงตั้งเป้าหมายดังกล่าวภายใน 1 ปีงบประมาณ 2569 เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้เหมือนกับการแถลงว่าจะทำให้ประเทศไทยและคนไทยหมดหนี้สินภายใน 1 ปี
รายงานดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ขององค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International หรือ TI) ประจำปี 2567 ล่าสุด ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 107 ของโลกจาก 180 ประเทศโดยได้คะแนน 34 คะแนน ถือเป็นคะแนนต่ำสุดในรอบ 13 ปี (ปี2555-2567)
ซึ่งดัชนีรับรู้การทุจริตตั้งแต่ปี 2555 ถึงปี 2567 พบว่าคะแนนและอันดับลดลงต่อเนื่อง กล่าวคือในปี 2555 ได้คะแนน 37 อันดับ 88 ของโลก ปี 2567 ได้คะแนน 34 อันดับ 107 โดยมีคะแนนต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยของโลกมาโดยตลอด

สถาบันเอฟเคไอไอ. และเครือข่ายต่อต้านคอร์รัปชั่น เพิ่งเปิดตัว “คอรัปชั่น ฟ้องดู” ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มเทคโนโลยีปราบโกงภายใต้โครงการใยแมงมุมเมื่อวานนี้ ควรจะดีใจกับเป้าหมายในคำแถลงของนายกรัฐมนตรี แต่ในทางกลับกันกลับรู้สึกว่าการประกาศเป้าหมายเกินจริง สะท้อนความไม่ใส่ใจและไม่เข้าใจในสถานการณ์คอรัปชั่นของประเทศ
ทั้งนี้ ดัชนีนี้เป็นที่รับรู้ทั่วโลก และทราบกันดีว่าประเทศไทยมีดัชนีชี้วัดอยู่ในลำดับใด ได้คะแนนเท่าไหร่ เมื่อกำหนดเป้าหมายจะขยับจากอันดับ 107 มาเป็นอันดับไม่ต่ำกว่า 45 และหรือต้องได้คะแนนจาก 34 คะแนนเป็น 56 คะแนน ภายในปีงบประมาณ 2569 จึงเป็นเรื่องเป็นไปไม่ได้ แม้เครือข่ายต่อต้านคอรัปชั่นอยากให้เกิดขึ้นจริงก็ตาม
สำหรับประเทศไทยสถานการณ์ปัญหาคอรัปชั่นอยู่ในขั้นวิกฤต เหมือนมะเร็งร้ายระยะสุดท้ายกำลังทำลายศักยภาพของประเทศทั้งปัจจุบันและอนาคต การแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันในประเทศไทย ต้องอาศัยการบูรณาการหลายมิติ ทั้งการปฏิรูประบบราชการ การส่งเสริมความโปร่งใส การมีส่วนร่วมของประชาชน และการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ภายใต้ 5 แนวทาง
1. การเสริมสร้างธรรมาภิบาล (Good Governance)
2. การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม
3. การปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม
4. การสร้างวัฒนธรรมความซื่อสัตย์
5. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เช่น Corruption Tech ภายใต้โครงการThe  AI Spider Project (TSP)
คอร์รัปชั่น
การป้องกันและปราบปรามการทุจริตฉ้อราษฎรบังหลวง เป็นหน้าที่และความรับผิดชอบร่วมกัน ทุกภาคส่วนจึงต้องผนึกความร่วมมือในการแก้ไข ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการสร้าง “ระบบนิเวศต่อต้านคอร์รัปชัน” ที่ทุกภาคส่วนร่วมมือกัน ทั้งนี้ ความสำเร็จขึ้นอยู่กับการยกระดับจิตสำนึกสาธารณะและความมุ่งมั่นทางการเมืองในการปฏิรูปอย่างแท้จริง
แม้การคอรัปชั่นจะเป็นภารกิจที่ทุกคนต้องการให้สำเร็จแบบเร่งด่วน แต่ปัญหาที่ฝังรากลึกขนาดนี้ จะลดอันดับจาก 107 ลงมาอยู่ในกลุ่ม 45 อันดับแรก ภายใน 1 ปี เป็นภารกิจที่เป็นไปไม่ได้
ซึ่งการแถลงในสภาผู้แทนฯ จะเป็นบันทึกเป็นทางการ จึงควรที่นายกรัฐมนตรีจะขอแก้ไขคำแถลงที่ผิดพลาดดังกล่าวโดยเร็ว

เรื่องโดย : อลงกรณ์ พลบุตร ประธานสถาบันเอฟเคไอไอ. และ อดีตกรรมาธิการงบประมาณ