ย้อนกลับไปในปี 2564 รัฐบาลฮ่องกงได้เดินหน้าโครงการการพัฒนาประเทศสำคัญ นั่นคือ โครงการ Northern Metropolis บนพื้นที่ประมาณ 30,000 เฮกตาร์ ในเขต Yuen Long และเขต North ของฮ่องกง โดยเขตดังกล่าวกินพื้นที่รวมเกือบหนึ่งในสามของพื้นที่ทั้งหมดของฮ่องกง และเป็นโครงการพัฒนาระดับ Flagship ของฮ่องกง ทั้งนี้ รัฐบาลฮ่องกงตั้งเป้าหมายให้โครงการดังกล่าวเป็นโครงการระยะยาวสำหรับอนาคตในระยะ 20 – 30 ปีข้างหน้า
โครงการ Northern Metropolis ใช้แนวทางการพัฒนาที่เน้นอุตสาหกรรมใหม่ที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการพัฒนาผ่านกลยุทธ์เครื่องยนต์คู่ใต้-เหนือ (South – North Dual Engine) ที่ใช้ประโยชน์จากจุดแข็งของฮ่องกงในการเป็นศูนย์กลางทางการเงินของภูมิภาคและโลก และจุดแข็งของมณฑลกวางตุ้ง โดยเฉพาะเมืองเซินเจิ้นที่มีความโดดเด่นด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างเมืองแห่งนวัตกรรมที่มีความโดดเด่นระดับนานาชาติ ควบคู่ไปกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนผ่านการพัฒนาอุตสาหกรรม วัฒนธรรม และพัฒนาเมืองอย่างครบวงจร ให้สามารถรองรับประชากรประมาณ 2.5 ล้านคน ผ่านการสร้างพื้นที่อยู่อาศัยจำนวน 350,000 ยูนิต และการสร้างงานกว่า 650,000 ตำแหน่ง
โดยพื้นที่โครงการ Northern Metropolis จะถูกแบ่งออกเป็นสี่เขตตามจุดแข็งของแต่ละพื้นที่ ดังนี้
ศูนย์กลางการบริการมืออาชีพระดับสูงและโลจิสติกส์ (High-end Professional Services and Logistics Hub) มุ่งเน้นการเสริมสร้างความร่วมมือกับเซินเจิ้น เมืองเฉียนไห่ (Qianhai) และเมืองหนานซาน (Nanshan) ในด้านการเงิน บริการระดับสูง และโลจิสติกส์
เขตนวัตกรรมและเทคโนโลยี (Innovation and Technology Zone) จัดสรรที่ดินสำหรับสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่มุ่งเน้นการวิจัย และส่งเสริมความร่วมมือทางวิชาการและอุตสาหกรรม
เขตการค้าและอุตสาหกรรมชายแดน (Boundary Commerce and Industry Zone) สนับสนุนการค้าข้ามพรมแดน โลจิสติกส์ การดูแลสุขภาพ การก่อสร้าง และการเกษตรที่มีมูลค่าเพิ่มสูง
เขตการนันทนาการและการท่องเที่ยวสีฟ้าและสีเขียว (Blue and Green Recreation, Tourism and Conservation Circle) ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม อาทิ การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในบริเวณ Sha Tau Kok
และอย่างที่เกริ่นข้างต้นว่าในการดำเนินโครงการ Northern Metropolis นอกจากจะเป็นการใช้จุดแข็งของประเทศฮ่องกงแล้ว ยังมีการบูรณาการจุดแข็งของมณฑลกวางตุ้ง โดยเฉพาะเมืองเซินเจิ้นเพื่อสร้างเมืองนวัตกรรมที่มีความโดดเด่นระดับนานาชาติ ซึ่งเป้าหมายในการพัฒนานี้มีการเดินหน้าตามแนวคิดต่อไปนี้
แนวคิดสองอ่าวหนึ่งแม่น้ำ
สองอ่าวหนึ่งแม่น้ำ คือแนวคิดเชิงพื้นที่ที่เน้นการสอดประสานการทำงานร่วมกันระหว่างฮ่องกงและเซินเจิ้น โดยใช้ประโยชน์จากจุดควบคุมชายแดนทางบกจำนวน 7 แห่ง และโครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนการคมนาคมของประชาชน สินค้า และบริการข้ามแดน ทั้งนี้ ฮ่องกงมุ่งพัฒนาพื้นที่ในตอนเหนือของเขต New Territories เพื่อให้สอดรับกับการพัฒนาเมืองเซินเจิ้นที่มีศูนย์กลางอยู่ติดกับพรมแดนจีน-ฮ่องกง และเพื่อเสริมสร้างศักยภาพในการแลกเปลี่ยนแรงงานคุณภาพสูง ความร่วมมือทางธุรกิจ นวัตกรรมและเทคโนโลยี อีกทั้งจะเป็นก้าวสำคัญของฮ่องกงในการก้าวไปสู่เศรษฐกิจใหม่
การพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีร่วมกัน
หนึ่งในการดำเนินการหลักภายใต้ โครงการ Northern Metropolis คือการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างเขต San Tin Technopole ให้สอดคล้องกับเขตความร่วมมือด้านนวัตกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเหอเถา (Hetao) เซินเจิ้น–ฮ่องกง (Hong Kong-Shenzhen Innovation and Technology (HSITP)) ซึ่งตั้งอยู่ที่จุดตัดระหว่างโครงการ Northern Metropolis และพื้นที่นวัตกรรมและเทคโนโลยีของนครกวางโจว–เมืองเซินเจิ้น โดยเขตเหอเถาได้ถูกวางแผนให้เป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมที่หลากหลาย อาทิ เทคโนโลยีชีวิตและสุขภาพ ปัญญาประดิษฐ์ การผลิตขั้นสูง ศูนย์กลางการวิจัยและวิชาการขั้นสูง
ทั้งนี้ ความร่วมมือดังกล่าวจะเป็นการสร้างห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่ครบวงจร ตั้งแต่การวิจัยและพัฒนา ไปจนถึงการสร้างต้นแบบและการเปิดโอกาสเพื่อการระดมทุมและการเติบโตระยะยาว ดังนั้นเขตความร่วมมือดังกล่าวจึงเป็นโอกาสอันดีสำหรับบริษัทสตาร์ทอัพด้านเทคโนโลยีจากทั่วโลกที่จะใช้ประโยชน์ในการตั้งฐานการวิจัยใช้ ecosystem ด้านนวัตกรรม และเข้าถึงตลาดของฮ่องกงและจีนซึ่งมีขนาดใหญ่มาก

จากนั้น สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองฮ่องกง ยังได้อัปเดตพัฒนาการและความท้าทายสำคัญล่าสุดของโครงการ Northern Metropolis ดังนี้
จนถึงปัจจุบัน มีบริษัทกว่า 80 แห่งลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) เพื่อสนับสนุนโครงการ Northern Metropolis โดย 35 แห่งทำข้อตกลงการลงทุนรวมมูลค่ารวมประมาณ 1 แสนล้านดอลลาร์ฮ่องกง ครอบคลุมพื้นที่ที่นำร่องสามแห่ง ได้แก่ San Tin Technopole, Hung Shui Kiu/Ha Tsuen และ Fanling North โดยทั้งสามพื้นที่มีกำหนดจะเปิดรับข้อเสนอประมูลตั้งแต่ช่วงปลายปี 2568 ถึง 2569
สำหรับโครงการเขตความร่วมมือด้านนวัตกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเหอเถา (Hetao) เซินเจิ้น–ฮ่องกง หรือ Hong Kong-Shenzhen Innovation and Technology (HSITP) ปัจจุบันอยู่ในระยะการพัฒนาโดยอาคารชุดแรกของโครงการเฟสที่ 1 ได้ดำเนินการก่อสร้างเสร็จสิ้นเมื่อช่วงปลายปี 2567 และสามารถเริ่มใช้งานได้ตั้งแต่ในปี 2568 โดยมีบริษัทประมาณ 30 แห่งอยู่ระหว่างการเจรจาเพื่อตั้งสำนักงานในโครงการ
ทั้งนี้ อาคารส่วนที่เหลือจะเสร็จภายในปี 2569 พร้อมกับการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อเชื่อมต่อโครงการ อาทิ ถนนเชื่อมต่อและการเชื่อมต่อกับสถานีรถไฟใต้ดินและจุดข้ามพรมแดน Lok Ma Chau ทั้งนี้ รัฐบาลฮ่องกงวางแผนว่าภายในปี 2573 พื้นที่โครงการจะเป็นพื้นที่พัฒนานวัตกรรมสำคัญ และมีความเชื่อมต่อกับ Shenzhen Park ในเมืองเซินเจิ้นอย่างเข้มข้น เพื่อส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยี นวัตกรรม และเงินทุนอย่างไร้รอยต่อระหว่างกัน

อีกทั้งยังวางเป้าหมายให้พื้นที่โครงการกลายเป็นพื้นที่พัฒนานวัตกรรมชั้นนำของโลกภายในปี 2578 ซึ่งจะเป็นส่วนสำคัญในนโยบายของรัฐบาลฮ่องกงที่ต้องการสร้างศูนย์กลางเมืองใหม่เพิ่มเติมจากศูนย์กลางเศรษฐกิจเดิมของฮ่องกงบริเวณอ่าววิกตอเรีย ลดปัญหาการขาดแคลนพื้นที่อยู่อาศัยบริเวณใจกลางเมือง การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่ง และการพัฒนาสภาพเมืองในท้องถิ่น
อย่างไรก็ดี โครงการ Northern Metropolis ถือเป็นโครงการพัฒนาที่ทะเยอทะยานที่สุดในประวัติศาสตร์ของฮ่องกง ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อพลิกฟื้นพื้นที่บริเวณตอนเหนือของเขต New Territories ที่มักถูกมองข้ามให้เป็นมหานครแห่งใหม่ที่เชื่อมโยงกับเมืองใหญ่ในเขต Greater Bay Area ของจีน อาทิ เมืองเซินเจิ้น และนครกว่างโจว ผ่านการพัฒนาที่เน้นความสำคัญของเทคโนโลยีและนวัตกรรม ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจของเมือง สร้างเครื่องยนต์การเติบโตทางเศรษฐกิจใหม่ให้กับฮ่องกง โดยเป็นโครงการที่ควบรวมทั้งการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน การลงทุนขนาดใหญ่ การพัฒนาเมืองและพื้นที่อยู่อาศัยของประชาชน การผ่อนคลายกฎระเบียบเพื่อส่งเสริมการบูรณาการระหว่างฮ่องกงและจีน และการดึงดูดแรงงานศักยภาพสูงจากจีนและทั่วโลก
นอกจากนั้นโครงการ Northern Metropolis ยังมีความท้าทายสำคัญ โดยเฉพาะในเรื่องสิทธิการใช้ที่ดิน การเชื่อมต่อด้านการขนส่งที่ต้องดำเนินการผ่านพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ทำให้มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์มาก และการสร้าง innovative ecosystem ที่ใช้ประโยชน์จากจุดแข็งของฮ่องกงและเมืองอื่นในเขต Greater Bay Area ซึ่งเป็นการดำเนินการที่ซับซ้อน และอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน แต่ความสำเร็จของโครงการนี้จะเป็นการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจของฮ่องกงไปสู่เศรษฐกิจยุคใหม่ และเป็นโครงการระดับ flagship ที่จะช่วยกำหนดทิศทางของฮ่องกงในอนาคตด้วย
ที่มา : บทความเรื่อง “โครงการ Northern Metropolis และความสำคัญต่อการพัฒนาฮ่องกงในอนาคต” โดยสถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองฮ่องกง จากเว็บไซต์ Thaibizchina
เรียนรู้การพัฒนาเมืองในฮ่องกง พร้อมถอดบทเรียนมาใช้ในการพัฒนาเมืองของไทย
“ฮ่องกง” เปิดอุทยานกีฬาไคตั๊ก หวังยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันด้วย Sportainment











