ปี 2025 กลายเป็นปีที่อุตสาหกรรมกั ญชาและ CBD ในญี่ปุ่น เต็มไปด้วยเรื่องราวดราม่า เมื่อการสอบสวน ทาเคชิ นีมานิ (Takeshi Niinami) อดีตซีอีโอ Suntory Holdings ถูกเปิดเผยต่อสาธารณชน หลังจากตำรวจตั้งข้อสงสัยว่ าเขาอาจซื้อสารเสริมอาหารที่มี Tetrahydrocannabinol (THC) ซึ่งเป็นสารออกฤทธิ์ทางจิตที่ สกัดจากกัญชา แม้เขาเชื่อว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่ าวถูกกฎหมาย แต่จากรายงานพบว่า THC อาจนำเข้ามาโดยผิดกฎหมาย

ทาเคชิ นีนามิ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของซั นโทรี่ ยักษ์ใหญ่ธุรกิจเครื่องดื่ มของญี่ปุ่น ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งเมื่ อต้นเดือนกันยายน 2025 หลังตำรวจเปิดผลการสอบสวนกรณีที่ เขาซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารซึ่ งถูกสงสัยว่ามีส่วนผสมของ THC สารออกฤทธิ์ทางจิตในกัญชา ซึ่งถือว่าผิดกฎหมายในญี่ปุ่น
นีนามิเปิดเผยว่า มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชุดหนึ่ งที่ถูกส่งมาให้เขาผ่านพี่ ชายของที่ปรึกษาส่วนตัว แต่เขายืนยันว่าไม่ได้เป็นผู้ร้ องขอและไม่ทราบว่าผลิตภัณฑ์นั้ นมีส่วนผสมใดบ้าง ซึ่งเหตุการณ์นี้เองที่นำไปสู่ การสอบสวนของเจ้าหน้าที่ ตำรวจในเวลาต่อมา
“ตัวผมเองไม่มีความทรงจำหรื อการกระทำใดที่ละเมิดกฎหมายหรื อข้อบังคับ อย่างไรก็ตาม ผมตัดสินใจลาออกด้วยความสมัครใจ เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดปั ญหาเพิ่มเติม ทั้งนี้สอดคล้องกับการพิ จารณาของบริษัท” นีนามิกล่าวเพิ่มเติม

ทั้งนี้ นีนามิได้แจ้งเพื่อนร่วมงานเมื่ อวันที่ 22 สิงหาคม ว่าเขากำลังถูกสอบสวนโดยตำรวจ ตามที่ โนบุฮิโระ โทริอิ ประธานบริษัทซันโทรี่ และ เคนจิ ยามาดะ รองประธานบริษัท แถลงต่อสื่อมวลชนต่อมาในวันที่ 1 กันยายน นีนามิได้เสนอขอลาออกโดยให้เหตุ ผลส่วนตัว และบริษัทก็ได้มีมติรั บการลาออกทันทีในวันเดียวกัน
นีนามิยืนยันว่า เขาเชื่อว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่ าวเป็นเพียงอาหารเสริมที่มี CBD ซึ่งถูกกฎหมาย ไม่ได้มีเจตนาละเมิดกฎหมาย และย้ำถึงความบริสุทธิ์ของตนเอง การสอบสวนครั้งนี้รวมถึงการเข้ าตรวจค้นบ้านพักของเขาในกรุ งโตเกียว หลังจากการซื้อดังกล่าวถูกเชื่ อมโยงในอีกหนึ่งคดีที่ไม่เกี่ ยวข้องกัน แม้จะตัดสิ นใจลาออกแล้วก็ตาม
นอกจากนี้ นีนามิยังเน้นย้ำว่าเขาเชื่อมั่ นว่าข้อเท็จจริงจะสามารถยืนยั นความบริสุทธิ์ของตนได้ พร้อมแสดงความเสียใจต่ อความประมาทเลินเล่อที่อาจเกิ ดขึ้น ท่ามกลางกระแสวิกฤตศรั ทธาและสถานการณ์ทางการเงินที่ กำลังท้าทายของบริษัท
การลาออกของอดีตซีอีโอซันโทรี่ ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องส่วนตั วของผู้บริหารระดับสูง แต่สะท้อนให้เห็นถึง “ความเปราะบางของผู้นำองค์กร” ที่อยู่ในสปอตไลท์ตลอดเวลา และต้องรับผิดชอบต่อทุกการกระทำ แม้จะเกี่ยวข้องกับเรื่องในชีวิ ตส่วนตัว โดยสามารถถอดบทเรียนได้ดังนี้
1. ความประมาทเพียงเสี้ยววินาที อาจสั่นคลอนทั้งองค์กร
กรณีนี้ชี้ชัดว่า “Carelessness” เล็กน้อยของผู้นำ สามารถก่อให้เกิดแรงสั่นสะเทื อนมหาศาลต่อชื่อเสียงและความน่ าเชื่อถือของบริษัทได้ทันที ต่อให้ผลิตภัณฑ์นั้นถู กกฎหมายในบางประเทศ แต่ในญี่ปุ่นที่มีกฎหมายเข้ มงวดสูงสุด การไม่ตรวจสอบให้รอบด้านก็เพี ยงพอจะสร้างวิกฤตได้
2. ผู้นำ = สัญลักษณ์ของแบรนด์/องค์กร
ซีอีโอไม่ใช่เพียงผู้บริหาร แต่เป็น “หน้าตาขององค์กร” ทุกการกระทำถูกตีความว่าเชื่ อมโยงกับค่านิยมและจริ ยธรรมของบริษัท ดังนั้นการลาออกของนีนามิ ไม่ใช่เพียงการรักษาตัวเอง แต่เป็นการตัดไฟแต่ต้นลม เพื่อไม่ให้ภาพลักษณ์ของซันโทรี่ เสียหายไปมากกว่านี้

3. Crisis Management ต้องรวดเร็วและเด็ดขาด
สิ่งที่สะท้อนบทเรียนสำคัญคือ การตัดสินใจลาออกอย่างรวดเร็ว โดยไม่ประวิงเวลา แม้ยังยืนยันความบริสุทธิ์ แต่การเลือกสละตำแหน่งคื อการปกป้องแบรนด์จากการถู กลากเข้าสู่วังวนคดีความ นี่คือ กลยุทธ์ “องค์กรต้องมาก่อน” ที่ผู้บริหารระดับสูงควรเรียนรู้
4. Compliance ไม่ใช่เรื่องของแผนกกฎหมายเท่ านั้น
เหตุการณ์นี้ตอกย้ำว่าการกำกั บดูแล (Compliance) ต้องเชื่อมโยงกับทุกระดับ ตั้งแต่การจัดซื้อ การตลาด ไปจนถึงพฤติกรรมส่วนบุคคลของผู้ นำ เพราะในโลกธุรกิจสมัยใหม่ “กฎหมาย + ความคาดหวังของสังคม” เข้มข้นกว่าที่เคย
5. ความโปร่งใส = เส้นเลือดใหญ่ของความไว้วางใจ
แม้ลาออกแล้ว แต่นีนามิยังย้ำว่าเขาเชื่อมั่ นว่าความจริงจะพิสูจน์ตัวเองได้ และแสดงความเสียใจต่อความผิ ดพลาด สะท้อนว่าการสื่อสารอย่างโปร่ งใสและรับผิดชอบ คือกุญแจสำคัญในการรักษาความเชื่ อมั่นในช่วงวิกฤต
ทั้งนี้ ในปี 2025 กัญชาในญี่ปุ่นยังคงเป็นสิ่งผิ ดกฎหมายเกือบทั้งหมด ทั้งในด้านการใช้เพื่อสั นทนาการและการใช้ทางการแพทย์ โดยอยู่ภายใต้กฎหมายที่เข้ มงวดและบทลงโทษที่รุนแรง การครอบครอง การจำหน่าย การเพาะปลูก และการนำเข้า–ส่งออกกัญชา ถูกห้ามโดยสิ้นเชิงตาม พระราชบัญญัติควบคุมกัญชา ซึ่งมีผลบังคับใช้มาตั้งแต่ปี 1948 และได้รับการแก้ไขหลายครั้งเพื่ อเพิ่มโทษให้รุนแรงขึ้น การครอบครองเพียงอย่างเดี ยวอาจถูกจำคุกสูงสุด 5 ปี ขณะที่การเพาะปลูกหรือการลั กลอบค้า ต้องโทษหนักกว่า ทั้งจำคุกระยะยาวและปรับเป็นเงิ นจำนวนมาก
ความเปลี่ยนแปลงสำคัญเกิดขึ้ นในปลายปี 2023 เมื่อสภาสูงของญี่ปุ่น (House of Councillors) ผ่านกฎหมายให้กัญชาทางการแพทย์ ถูกกฎหมาย อย่างไรก็ตาม การใช้จริงและการเข้าถึงยังคงถู กกำกับดูแลอย่างเข้มงวด นอกจากนี้ ได้เปิดโอกาสให้มีการเพาะปลูกกั ญชงในรูปแบบอุตสาหกรรมได้แต่ต้ องอยู่ภายใต้ระบบการอนุญาตที่ เข้มงวดมาก แต่ขณะเดียวกันผลิตภัณฑ์แปรรู ปบางชนิด เช่น CBD สามารถใช้ได้ตามกฎหมาย หากปราศจากสาร THC ซึ่งเป็นสารออกฤทธิ์ทางจิตในกั ญชา
ที่น่าสนใจคือ ในอดีตกฎหมายญี่ปุ่นไม่ได้ระบุ โทษต่อ “การเสพ” โดยตรง จนกระทั่งการแก้ไขล่าสุดเมื่ อเดือนธันวาคม 2024 ซึ่งได้เพิ่มบทลงโทษต่อการบริ โภคกัญชาอย่างชัดเจน
ทั้งนักท่องเที่ยวและผู้พำนั กในญี่ปุ่นต่างต้องปฏิบัติ ตามกฎหมายที่เข้มงวดนี้อย่ างเคร่งครัด เพราะบทลงโทษถูกใช้กับทั้งคนญี่ ปุ่นและชาวต่างชาติเท่าเทียมกัน การฝ่าฝืนอาจนำไปสู่โทษจำคุกหรื อปรับเงินจำนวนมาก
กฎหมาย CBD และ THC ของญี่ปุ่น จากข้อจำกัดสู่การบังคับใช้ที่ เข้มข้น
CBD หรือ Cannabidiol เป็นสารสกัดจาก ต้นกัญชา (Cannabis sativa) หนึ่งในสารออกฤทธิ์ที่พบในกัญชา แต่ไม่ทำให้เกิดอาการเมาหรือจิ ตเปลี่ยนแปลง ต่างจาก THC ที่มีสารออกฤทธิ์ทางจิต ทำให้ “เมา” ขณะที่ CBD ไม่มีฤทธิ์เมา แต่มีคุณสมบัติทางสุ ขภาพและการรักษา
ปัจจุบันมีหลายรูปแบบ เช่น น้ำมัน/สเปรย์ ใช้รับประทานหรือใต้ลิ้น, ครีม/บาล์ม ใช้ทาผิวเพื่อลดอักเสบ, อาหารเสริม/แคปซูล รับประทานง่ายในชีวิตประจำวัน และเครื่องดื่ม ผสมในชา กาแฟ หรือเครื่องดื่มสุขภาพ
กฎหมายและกรอบการกำกับดูแลของญี่ ปุ่นเกี่ยวกับ CBD และ THC ได้มีการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคั ญในปี 2025 โดยมี พระราชบัญญัติควบคุมกัญชา (Cannabis Control Act) และกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นศู นย์กลาง โดยมีสาระสำคัญ ได้แก่
ญี่ปุ่นได้เปลี่ยนแนวทางการกำกั
บดูแลกัญชาจากเดิมที่อ้างอิงตาม “ส่วนของพืช” (ห้ามใช้ใบและดอก แต่อนุญาตให้ใช้ก้านแก่และเมล็ ด) มาเป็นการกำกับดูแลตาม “ส่วนประกอบสารสำคัญ” โดยเน้นที่ปริมาณ THC เป็นหลัก นับตั้งแต่ปี 2025 ผลิตภัณฑ์ CBD ในญี่ปุ่นต้องมีปริมาณ THC ไม่เกิน 1 ppm (0.001%) จึงจะสามารถนำเข้าและวางจำหน่ ายได้ตามกฎหมาย หากเกินกว่าระดับตกค้างที่กำหนด จะถูกจัดว่าเป็นสิ่งผิ ดกฎหมายและอาจถูกยึด จับปรับ หรือจำคุก การแก้ไขพระราชบัญญัติควบคุมกั
ญชาได้เพิ่ม “ความผิดฐานการใช้” (use offense) ซึ่งขยายขอบเขตการบังคับใช้ไปถึ งการบริโภคหรือครอบครองผลิตภั ณฑ์กัญชาและ CBD ที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย การตรวจสอบตามด่านศุลกากรและร้ านค้าถูกเข้มงวดมากขึ้น ทั้งในแง่การสุ่มตรวจผลิตภัณฑ์ และเอกสารประกอบ CBD สามารถสกัดได้จากทุกส่วนของต้
นกัญชง (รวมถึงใบและดอก) ตราบใดที่มี THC ต่ำกว่าระดับที่กำหนด ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ จากนโยบายเดิมที่เคยเข้มงวดกว่ ามาก สารสังเคราะห์ที่เลียนแบบฤทธิ์ THC แต่ไม่ใช่ THC โดยตรง (เช่น HHC และสมุนไพรที่อาศัยช่องโหว่
ทางกฎหมายบางชนิด) กำลังถูกจับตามองและมีการบังคั บใช้เพิ่มขึ้น แม้ว่ายังเป็นความท้าทายในด้ านการกำกับดูแล บทลงโทษเกี่ยวกับการครอบครอง การลักลอบค้า และการนำเข้า THC ยังคงรุนแรงมาก ทั้งโทษจำคุกและปรับเป็นจำนวนสู
ง กัญชาทางการแพทย์ เริ่มมีโอกาสได้รับการอนุมัติ
ให้ใช้เป็นยาได้ตามการแก้ กฎหมายล่าสุด แต่การใช้เพื่อสันทนาการยั งคงเป็นสิ่งต้องห้าม
นั่นหมายความว่าญี่ปุ่นยังคงมี กฎหมายที่เข้มงวดที่สุดแห่งหนึ่ งของโลกในการควบคุม THC ในผลิตภัณฑ์กัญชา รวมถึง CBD โดยตลาด CBD ที่ถูกกฎหมายก็ยังคงถูกกำกับดู แลอย่างเข้มงวด เพื่อให้มั่นใจว่ามี THC ใกล้ศูนย์มากที่สุด ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่บังคั บใช้กฎหมายก็เร่งดำเนินคดีอย่ างจริงจังต่อผู้ที่ครอบครอง ใช้ นำเข้า หรือจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่มี THC เกินเกณฑ์ ภายใต้กรอบกฎหมายกัญชา 2025 ที่ได้รับการแก้ไขล่าสุด
จากข้อมูลที่กล่าวมา จะเห็นว่าญี่ปุ่นใช้กรอบการกำกั บดูแลแบบเน้นส่วนผสม (Ingredient-based regulation) ซึ่งหมายความว่าไม่ใช่เพียงผลิ ตภัณฑ์ทั้งหมดที่ต้องถูกกฎหมาย แต่ปริมาณสาร THC แม้เพียงเล็กน้อยก็ต้ องตรวจสอบได้ การละเมิดกฎหมายสามารถส่งผลทั้ งปรับหนักและจำคุก
บทเรียนสำคัญสำหรับธุรกิจ คือการทำความเข้าใจกฎหมายเชิ งเทคนิคให้ละเอียดในระดับส่ วนผสมเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ ได้ หากไม่ปฏิบัติตาม แม้เป็นผู้นำองค์กรก็อาจตกอยู่ ในความเสี่ยงทางกฎหมายและเสื่ อมเสียชื่อเสียงได้
กระนั้น ร้านค้าที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ CBD ในญี่ปุ่นแสดงความกังวลว่าข่ าวนี้อาจทำให้ผู้บริโภคหลีกเลี่ ยงที่จะบริโภคผลิตภัณฑ์ แม้กระทั่งสินค้าที่ถูกกฎหมาย ตามรายงานของ The Japan Times

“เราใช้เพื่อผ่อนคลาย หรือแก้ปัญหาเรื่องอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ ความหงุดหงิด หรือความรู้สึกดิ่งดาวน์แน่ นอนว่าเราไม่สามารถบอกว่ามัน ‘รักษา’ อะไรได้ เพราะไม่ใช่ยา แต่ลูกค้าหลายคนใช้มันเป็ นอาหารเสริม” มามิ ไนโตะ พนักงานของ CBD Nation คาเฟ่ในย่านรปปงงิ กรุงโตเกียว ซึ่งจำหน่ายเครื่องดื่ม คุกกี้ และกัมมี่ที่มีส่วนผสมของ CBD กล่าว
“CBD ไม่ใช่สารเสพติด ฉันหวังว่าผู้คนจะไม่ยึดติดกั บภาพลบที่ไม่จำเป็นซึ่งถูกสร้ างขึ้นในญี่ปุ่น” เธอกล่าว
สำหรับผู้ที่สนใจใช้ผลิตภัณฑ์ เหล่านี้ โดยเฉพาะผู้เริ่มต้น ไนโตะแนะนำให้ไปซื้อที่ร้านค้ าจริงแทนการสั่งซื้อออนไลน์ เพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าที่ซื้ อถูกกฎหมาย
“ซื้อจากร้านที่มีหน้าร้านชั ดเจน สามารถให้บริการลูกค้าได้อย่ างน่าเชื่อถือทั้งก่อนและหลั งการซื้อ และสามารถติดต่อได้ง่าย” เธอกล่าว
ทั้งนี้ เมื่อเปรียบเทียบความเข้ มงวดของกฎหมายเกี่ยวกับ THC/CBD ระหว่างญี่ปุ่นและไทย จะเห็นทั้งความเหมือนและความต่ างอย่างชัดเจน
กรอบกฎหมาย THC/CBD ในญี่ปุ่น
THC ถูกควบคุมอย่างเข้มงวดที่สุ ดในโลก แม้ปริมาณเพียง 1 ppm ก็ถือว่าเกินขีดจำกัดและผิ ดกฎหมาย ส่วน CBD ถูกกฎหมายถ้าสกัดจากส่วนใดของต้ นกัญชา แต่ต้องมี THC ≤ 0.001% (1 ppm) รวมถึงมีการบังคับใช้เข้มงวดทั้ งที่ด่านนำเข้าและร้านค้าปลีก มีการทดสอบและตรวจสอบส่วนผสมเชิ งเทคนิคอย่างละเอียด ในแง่ผลต่อผู้ประกอบการ ผู้บริหารและองค์กรเสี่ยงทั้ งปรับและจำคุก หากเกิดความผิดพลาดแม้เล็กน้อย
ญี่ปุ่นจึงถือเป็นมาตรฐาน Zero tolerance สำหรับ THC (ห้ามมีสาร THC ปรากฏอยู่เลย ไม่ว่าจะในปริมาณน้อยเพียงใดก็ ตาม) และเน้น Ingredient-based regulation ที่ละเอียดที่สุดในโลก
กรอบกฎหมาย THC/CBD ในไทย
หลังการปลดล็อกกัญชาทางการแพทย์ และกัญชาเชิงพาณิชย์ (2022) โดยเน้นเปิดโอกาสให้ใช้ในเชิ งสมุนไพรและเศรษฐกิจ แต่กลับถูกวิจารณ์ว่ ากรอบการกำกับดูแลยังไม่ชั ดเจนเท่าที่ควร
ไทยอนุญาตให้ผลิตภัณฑ์กัญชาเพื่ อจำหน่ายทั่วไป มี THC ≤ 0.2% ซึ่งสูงกว่าญี่ปุ่นถึง 200 เท่า ขณะที่ CBD ถูกกฎหมายและสามารถใช้ได้ในผลิ ตภัณฑ์หลายประเภท แต่ต้องแสดงปริมาณ THC ให้ชัดเจน
ในแง่ของการบังคับใช้ มีการตรวจสอบผลิตภัณฑ์และร้านค้ าปลีก แต่ยังเปิดโอกาสให้ผู้ ประกอบการปรับตัวมากกว่า และการบังคับใช้ไม่เข้มข้นเท่ าญี่ปุ่น โดยผู้ประกอบการสามารถจำหน่ ายได้ตามกฎหมาย หากควบคุม THC และทำเอกสารรับรองผลิตภัณฑ์ แต่ในภาพรวมพบว่าการบังคับใช้ กฎหมายในไทยยังมีไม่เสถียร มีการแก้ไขกฎหมายบ่อยครั้ง และบทลงโทษไม่เข้มข้นเท่าญี่ปุ่ น โดยเน้นไปที่การกำกับผู้ ประกอบการมากกว่าผู้บริโภค

ขณะเดียวกัน ตลาดภายในประเทศก็มีการใช้เพื่ อสันทนาการอย่างกว้าง แม้จะไม่ได้รับการยอมรับอย่ างเป็นทางการ ทำให้เกิดข้อถกเถียงด้านสั งคมและการเมืองต่อเนื่อง
ไทยจึงมีแนวทางค่อนข้างยืดหยุ่น โดยยอมรับ THC ในระดับเล็กน้อยและเน้น Risk-based enforcement (ตรวจสอบเข้มกับผู้ผลิตนำเข้า/ ผู้ผลิตเชิงพาณิชย์ ส่วนร้านเล็กหรือผลิตภัณฑ์ที่ THC ต่ำ ตรวจสอบตามความเสี่ยง)
จากกฎหมายกัญชาที่กล่าวมา จะเห็นว่าญี่ปุ่นเป็น “ตัวอย่างสุดโต่ง” ของการควบคุมที่เข้มงวด ขณะที่ไทยเป็น “สนามทดลอง” ของการปลดล็อก แต่ท้ายที่สุดแล้ว กฎหมายในเรื่องนี้ควรหาจุดสมดุ ลที่ทำให้ทั้งผู้บริโภคปลอดภัย และผู้ประกอบการเติบโตได้
ที่มา :
- Japan has ‘strictest standard in the world’ when it comes to CBD products
- Suntory chairman steps down amid illegal drug-related police probe
- Japan’s Shift to Ingredient-Based Rules: New THC Residue Standards and What They Mean for Hemp CBD
- CEO of Japanese drinks giant Suntory resigns following drug probe

















