ประเทศไทยได้ก้าวขึ้นเป็นผู้นำด้านการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งมีตัวเลขที่น่าสนใจจากรายงาน AI Ready ASEAN Research ประจำปี 2569 ระบุว่า เยาวชนไทยกว่าร้อยละ 90 และบุคลากรทางการศึกษากว่าร้อยละ 80 มีการนำ AI มาใช้ในการเรียนการสอนและการทำงานอย่างกว้างขวาง ทว่า ท่ามกลางโอกาสในการปรับเอา AI ไปใช้ประโยชน์นี้ ประเด็นความพร้อมและจริยธรรมในการใช้งาน AI ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ต้องควบคุม โดยเฉพาะความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป จนอาจกระทบต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ของเยาวชนไทย รวมถึงปัญหาความปลอดภัยทางไซเบอร์ที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นเงาตามตัว
ด้วยความตระหนักในการวางรากฐานการใช้ AI อย่างปลอดภัย และบทบาทในการเป็นผู้นำของประเทศอาเซียนที่ร่วมกำหนดทิศทางและแนวทางเพื่อเปลี่ยนผ่านนวัตกรรมและเทคโนโลยี AI ให้ทุกประเทศได้นำไปปรับใช้และพัฒนาต่อ สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE) ได้จัดการประชุมสัมมนาเพื่อเผยแพร่ผลการศึกษาโครงการพัฒนา กรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน (ASEAN AI Transition Innovation Framework : AITIF)
โดยในโอกาสนี้ ได้จัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) การส่งเสริมและสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ไปสู่องค์กร ภายใต้กรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน ร่วมกับ 9 หน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย สมาคมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย มูลนิธิเพื่อการพัฒนาดิจิทัล บริษัท กสิกร แล็บส์ จำกัด และ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)


รับรู้ความสำคัญของ ‘กรอบแนวทางนวัตกรรม AI แห่งอาเซียน (AITIF)’ กับ 3 เครื่องมือ เปลี่ยนผ่านองค์กรไทยสู่ยุค AI มุ่งเป้าอย่างยั่งยืน
ดร.เวทางค์ พ่วงทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE) ได้กล่าวในพิธีเปิดถึงที่มาและความสำคัญของ กรอบแนวทางนวัตกรรม AI แห่งอาเซียน (AITIF) ว่า
“โครงการฯ พัฒนา “กรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน” จัดทำขึ้นภายใต้กรอบความร่วมมืออาเซียนฯ ประเทศสมาชิกอาเซียนได้ร่วมกันศึกษาและพัฒนากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน ที่มุ่งเน้นการวางรากฐานที่แข็งแกร่ง เพื่อเป็นเข็มทิศให้กับประเทศไทยและอาเซียนได้นำไปใช้ประโยชน์ ประกอบด้วย 3 เครื่องมือสำคัญ คือ
1. กรอบทักษะความเข้าใจและการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy Framework)
2. รายการทักษะวิชาชีพปัญญาประดิษฐ์และอนุกรมวิธานทักษะวิชาชีพปัญญาประดิษฐ์ (AI Skill Checklist and AI Skill Taxonomies)
3. เครื่องมือประเมินความพร้อมด้าน AI (AI Readiness Assessment Tool)
“โดยทั้ง 3 สิ่งนี้ คือหัวใจสำคัญของการเตรียมความพร้อมสู่การเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียนและสนับสนุนให้เกิดการนํากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านมาใช้ทั้งในระดับบุคคลและองค์กร ให้มีความพร้อมในการใช้และพัฒนา AI เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนผ่านอย่างยั่งยืน โดยหลักสำคัญของกรอบแนวทาง AITIF คือการส่งเสริมแนวคิด Hybrid AI ที่ผสมผสานทั้งแนวทางขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven) และองค์ความรู้ (Knowledge-Driven) เข้าด้วยกัน บนหลักการ “เป็นธรรม ครอบคลุม และทั่วถึง” เพื่อให้มั่นใจว่า พลเมืองอาเซียนจะใช้เทคโนโลยีได้อย่างมีความรับผิดชอบและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล” ดร.เวทางค์เน้นย้ำ

ด้าน คุณพรพรรณ ตันนุกิจ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ กล่าวเพิ่มเติมว่า “BDE ได้ตระหนักถึงการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในหลายด้านทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยได้เล็งเห็นความสำคัญของทักษะความเข้าใจและใช้ AI ต่อการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ รวมทั้งประเทศสมาชิกอาเซียน”
“ด้วยเหตุนี้ BDE จึงได้เสนอดำเนินโครงการพัฒนากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน (ASEAN AI Transition Innovation Framework : AITIF) โดยการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านดิจิทัล ครั้งที่ 5 (The 5th ASEAN Digital Ministers’ Meeting: The 5th ADGMIN) และการประชุมที่เกี่ยวข้อง ระหว่างวันที่ 13 – 17 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา ได้เห็นชอบโครงการฯ ซึ่ง BDE ได้ดำเนินการศึกษา วิเคราะห์จากการทบทวนวรรณกรรม การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเชิงลึก และจัดประชุมระดมความคิดเห็นร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา ตลอดจนได้มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อให้ผู้แทนประเทศสมาชิกอาเซียน (ASEAN) แสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับผลการศึกษา และได้พัฒนากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน ขึ้น”

ดังนั้น การประชุมสัมมนาในวันนี้ BDE ได้จัดขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ ส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจในมาตรฐานและกรอบแนวทางต่าง ๆ ที่โครงการได้พัฒนาขึ้น และสามารถนำเครื่องมือประเมินความพร้อมไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนพัฒนาบุคลากรและองค์กรรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ”
“นอกจากนี้ ยังเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการนํากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน มาใช้ในการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ขององค์กร และการพัฒนาบุคลากรไทยให้มีความพร้อมในการใช้และพัฒนา AI เพื่อร่วมกันนำกรอบแนวทาง AITIF ไปประยุกต์ใช้จริงในองค์กร ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความมั่นใจให้แก่ภาคธุรกิจไทยในการเปลี่ยนผ่านสู่นวัตกรรม AI ได้อย่างยั่งยืน”
มัดรวมประเด็นสำคัญที่ต้องรู้ เพื่อวางทิศทางการทำงานร่วมกันของคนและ AI ก้าวสู่ Frontier Firm
ไฮไลต์ของการประชุมสัมมนาในครั้งนี้ ยังอยู่ที่การบรรยายและการเสวนา ที่รวบรวมเอา Speaker ผู้เชี่ยวชาญทั้งจากภาครัฐและเอกชน มาให้ความรู้และพูดคุยกันในประเด็นที่น่าสนใจ ในหัวข้อ ทิศทางและทักษะที่จำเป็นในการทำงานร่วมกันระหว่างคนและ AI และการก้าวสู่ Frontier Firm หรือ องค์กรแนวหน้าด้าน AI
โดยในหัวข้อเรื่อง “ทิศทางการทำงานร่วมกันระหว่างคนและ AI” ดร.มนต์ชัย เลิศสุทธิวงศ์ Deputy Managing Director Head pf AI Research and Development, Kasikorn Business-Technology Group (KBTG) ได้ให้แนวทางสำคัญในเรื่องนี้ว่า


“การสร้างความสมดุลระหว่างการใช้เทคโนโลยีและศักยภาพของมนุษย์ภายใต้ กรอบแนวทาง AITIF มีประเด็นสำคัญ คือ
การใช้แนวคิด Hybrid AI : ส่งเสริมการทำงานร่วมกันโดยผสมผสานแนวทางที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven) และแนวทางที่ขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ (Knowledge-Driven) เข้าด้วยกัน เพื่อให้การทำงานมีประสิทธิภาพสูงสุด
การรักษาทักษะการคิดวิเคราะห์ (Critical Thinking) : เพราะความท้าทายสำคัญคือความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป ดังนั้นแนวทางการทำงานร่วมกันจึงต้องระวังไม่ให้ AI เข้ามาลดทอนทักษะการคิดวิเคราะห์ของมนุษย์
การพัฒนาทักษะผ่านกรอบมาตรฐานให้ชัดเจน : มนุษย์จำเป็นต้องมีทักษะที่ชัดเจนในการทำงานกับ AI โดยใช้เครื่องมือเช่น กรอบทักษะความเข้าใจและใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy Framework) เพื่อระบุและพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานร่วมกับระบบ AI อย่างมืออาชีพ
การยึดถือหลักจริยธรรมและความรับผิดชอบ : การทำงานร่วมกันต้องตั้งอยู่บนหลักการที่ เป็นธรรม ครอบคลุม และทั่วถึง เพื่อให้มั่นใจว่าการใช้ AI เป็นไปอย่างมีความรับผิดชอบและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล
องค์กรต้องมีบทบาทในการใช้งาน AI อย่างปลอดภัยและเหมาะสม : องค์กรต้องส่งเสริมให้บุคลากรมีความพร้อมทั้งในด้านการใช้และพัฒนา AI โดยคำนึงถึงความปลอดภัยทางไซเบอร์และการนำมาใช้งานอย่างเหมาะสมกับบริบทขององค์กร”
ต่อมา ในการบรรยายในหัวข้อ “การก้าวสู่ยุคขององค์กรแนวหน้าด้าน AI คุณโอม ศิวะดิตถ์ รองกรรมการผู้จัดการสายงานนโยบายและเทคโนโลยี บริษัท ไมโครซอฟท์ (ประเทศไทย) จำกัด ได้อธิบายเพิ่มเติมถึงนิยามของ องค์กรแนวหน้าด้าน AI และสิ่งที่องค์กรไทยต้องปรับตัวเพื่อก้าวสู่ Frontier Firm ว่าองค์กรนั้นต้องวางแผนดังนี้
การประเมินความพร้อมด้วยเครื่องมือมาตรฐาน องค์กรควรใช้ เครื่องมือประเมินความพร้อมด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI Readiness Assessment Tool) เพื่อวัดระดับความพร้อมขององค์กรในมิติต่างๆ ก่อนการเริ่มเปลี่ยนผ่าน ซึ่งจะช่วยให้องค์กรสามารถวางแผนพัฒนาบุคลากรและโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
วางแผนการพัฒนาทักษะบุคลากรด้าน AI อย่างรอบด้าน เพราะตัวชี้วัดความพร้อมสู่การเป็น Frontier Firm ที่สำคัญที่สุดประการหนึ่งคือ “คน” ดังนั้นองค์กรจึงต้องวางกรอบการพัฒนาทักษะ AI ให้กับบุคลากรที่ชัดเจน โดยเฉพาะทักในด้านต่อไปนี้
AI Literacy Framework: สร้างความเข้าใจพื้นฐานและการใช้ AI อย่างถูกต้องให้แก่บุคลากรทุกระดับ,
AI Skill Checklist & Taxonomies: การกำหนดรายการทักษะวิชาชีพและอนุกรมวิธานทักษะด้าน AI ที่จำเป็นเพื่อให้บุคลากรมีทักษะที่ตรงตามความต้องการของภาคธุรกิจ
การนำกลยุทธ์ Hybrid AI มาใช้ องค์กรควรส่งเสริมแนวคิด Hybrid AI ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่าง Data-Driven การขับเคลื่อนด้วยข้อมูล และ Knowledge-Driven การขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ การรวมสองแนวทางนี้เข้าด้วยกันจะช่วยให้การใช้งาน AI มีประสิทธิภาพและแม่นยำยิ่งขึ้น
การยึดหลักจริยธรรมและความรับผิดชอบในการใช้ AI (Responsible AI) การเป็นองค์กรแนวหน้าต้องคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและมาตรฐานสากล โดยมีหลักการสำคัญที่ต้องยึดมั่น คือ ต้องมั่นใจว่าการใช้เทคโนโลยีจะไม่สร้างความเหลื่อมล้ำ และต้องมีมาตรการความปลอดภัยทางไซเบอร์ เพื่อเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือกับความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่เพิ่มสูงขึ้น ขณะเดียวกัน ต้องสร้างสมดุลในการลดพึ่งพาเทคโนโลยี เพื่อป้องกันไม่ให้ AI กระทบต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ (Critical Thinking) ของบุคลากร
การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือ องค์กรแนวหน้าไม่ควรเดินเพียงลำพัง แต่ควรสร้าง เครือข่ายความร่วมมือ (เช่นการลงนาม MOU ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชนอื่นๆ) เพื่อแบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ และแนวทางการใช้ AI อย่างเหมาะสมและปลอดภัย
อัปเดตแนวทางการใช้ AI อย่างรู้เท่าทัน
4 ความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ กำหนดทิศทางโลก AI ใน องค์กร APAC ปี 2026 ที่ต้องจับตา
Data Cleaning โครงสร้างพื้นฐานที่ไม่มีใครเห็น แต่ถ้าไม่มี AI และ ESG พังทั้งระบบ











