BDE เปิดตัว ‘กรอบแนวทางนวัตกรรม AI แห่งอาเซียน (AITIF)’ ส่ง 3 เครื่องมือ หนุนองค์กรไทยเปลี่ยนผ่านสู่ ‘ยุค AI มุ่งเป้า’ ใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบและยั่งยืน

ประเทศไทยได้ก้าวขึ้นเป็นผู้นำด้านการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งมีตัวเลขที่น่าสนใจจากรายงาน AI Ready ASEAN Research ประจำปี 2569 ระบุว่า เยาวชนไทยกว่าร้อยละ 90 และบุคลากรทางการศึกษากว่าร้อยละ 80 มีการนำ AI มาใช้ในการเรียนการสอนและการทำงานอย่างกว้างขวาง ทว่า ท่ามกลางโอกาสในการปรับเอา AI ไปใช้ประโยชน์นี้ ประเด็นความพร้อมและจริยธรรมในการใช้งาน AI ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ต้องควบคุม โดยเฉพาะความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป จนอาจกระทบต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ของเยาวชนไทย รวมถึงปัญหาความปลอดภัยทางไซเบอร์ที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นเงาตามตัว

ด้วยความตระหนักในการวางรากฐานการใช้ AI อย่างปลอดภัย และบทบาทในการเป็นผู้นำของประเทศอาเซียนที่ร่วมกำหนดทิศทางและแนวทางเพื่อเปลี่ยนผ่านนวัตกรรมและเทคโนโลยี AI ให้ทุกประเทศได้นำไปปรับใช้และพัฒนาต่อ สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE) ได้จัดการประชุมสัมมนาเพื่อเผยแพร่ผลการศึกษาโครงการพัฒนา กรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน (ASEAN AI Transition Innovation Framework : AITIF)
โดยในโอกาสนี้ ได้จัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) การส่งเสริมและสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ไปสู่องค์กร ภายใต้กรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน ร่วมกับ 9 หน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย สมาคมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย มูลนิธิเพื่อการพัฒนาดิจิทัล บริษัท กสิกร แล็บส์ จำกัด และ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)

ดร.เวทางค์ พ่วงทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE)

รับรู้ความสำคัญของ ‘กรอบแนวทางนวัตกรรม AI แห่งอาเซียน (AITIF)’ กับ 3 เครื่องมือ เปลี่ยนผ่านองค์กรไทยสู่ยุค AI มุ่งเป้าอย่างยั่งยืน

ดร.เวทางค์ พ่วงทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE) ได้กล่าวในพิธีเปิดถึงที่มาและความสำคัญของ กรอบแนวทางนวัตกรรม AI แห่งอาเซียน (AITIF) ว่า
“โครงการฯ พัฒนา “กรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน” จัดทำขึ้นภายใต้กรอบความร่วมมืออาเซียนฯ ประเทศสมาชิกอาเซียนได้ร่วมกันศึกษาและพัฒนากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน ที่มุ่งเน้นการวางรากฐานที่แข็งแกร่ง เพื่อเป็นเข็มทิศให้กับประเทศไทยและอาเซียนได้นำไปใช้ประโยชน์ ประกอบด้วย 3 เครื่องมือสำคัญ คือ
1. กรอบทักษะความเข้าใจและการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy Framework)
2. รายการทักษะวิชาชีพปัญญาประดิษฐ์และอนุกรมวิธานทักษะวิชาชีพปัญญาประดิษฐ์ (AI Skill Checklist and AI Skill Taxonomies)
3. เครื่องมือประเมินความพร้อมด้าน AI (AI Readiness Assessment Tool)
“โดยทั้ง 3 สิ่งนี้ คือหัวใจสำคัญของการเตรียมความพร้อมสู่การเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียนและสนับสนุนให้เกิดการนํากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านมาใช้ทั้งในระดับบุคคลและองค์กร ให้มีความพร้อมในการใช้และพัฒนา AI เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนผ่านอย่างยั่งยืน โดยหลักสำคัญของกรอบแนวทาง AITIF คือการส่งเสริมแนวคิด Hybrid AI ที่ผสมผสานทั้งแนวทางขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven) และองค์ความรู้ (Knowledge-Driven) เข้าด้วยกัน บนหลักการ “เป็นธรรม ครอบคลุม และทั่วถึง” เพื่อให้มั่นใจว่า พลเมืองอาเซียนจะใช้เทคโนโลยีได้อย่างมีความรับผิดชอบและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล” ดร.เวทางค์เน้นย้ำ
คุณพรพรรณ ตันนุกิจ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ
ด้าน คุณพรพรรณ ตันนุกิจ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ กล่าวเพิ่มเติมว่า “BDE ได้ตระหนักถึงการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในหลายด้านทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยได้เล็งเห็นความสำคัญของทักษะความเข้าใจและใช้ AI ต่อการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ รวมทั้งประเทศสมาชิกอาเซียน”
“ด้วยเหตุนี้ BDE จึงได้เสนอดำเนินโครงการพัฒนากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน (ASEAN AI Transition Innovation Framework : AITIF) โดยการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านดิจิทัล ครั้งที่ 5 (The 5th ASEAN Digital Ministers’ Meeting: The 5th ADGMIN) และการประชุมที่เกี่ยวข้อง ระหว่างวันที่ 13 – 17 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา ได้เห็นชอบโครงการฯ ซึ่ง BDE ได้ดำเนินการศึกษา วิเคราะห์จากการทบทวนวรรณกรรม การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเชิงลึก และจัดประชุมระดมความคิดเห็นร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา ตลอดจนได้มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อให้ผู้แทนประเทศสมาชิกอาเซียน (ASEAN) แสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับผลการศึกษา และได้พัฒนากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน ขึ้น”

ดังนั้น การประชุมสัมมนาในวันนี้ BDE ได้จัดขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ ส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจในมาตรฐานและกรอบแนวทางต่าง ๆ ที่โครงการได้พัฒนาขึ้น และสามารถนำเครื่องมือประเมินความพร้อมไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนพัฒนาบุคลากรและองค์กรรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ”
“นอกจากนี้ ยังเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการนํากรอบแนวทางการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ของอาเซียน มาใช้ในการเปลี่ยนผ่านนวัตกรรม AI ขององค์กร และการพัฒนาบุคลากรไทยให้มีความพร้อมในการใช้และพัฒนา AI เพื่อร่วมกันนำกรอบแนวทาง AITIF ไปประยุกต์ใช้จริงในองค์กร ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความมั่นใจให้แก่ภาคธุรกิจไทยในการเปลี่ยนผ่านสู่นวัตกรรม AI ได้อย่างยั่งยืน”

มัดรวมประเด็นสำคัญที่ต้องรู้ เพื่อวางทิศทางการทำงานร่วมกันของคนและ AI ก้าวสู่ Frontier Firm

ไฮไลต์ของการประชุมสัมมนาในครั้งนี้ ยังอยู่ที่การบรรยายและการเสวนา ที่รวบรวมเอา Speaker ผู้เชี่ยวชาญทั้งจากภาครัฐและเอกชน มาให้ความรู้และพูดคุยกันในประเด็นที่น่าสนใจ ในหัวข้อ ทิศทางและทักษะที่จำเป็นในการทำงานร่วมกันระหว่างคนและ AI และการก้าวสู่ Frontier Firm หรือ องค์กรแนวหน้าด้าน AI
โดยในหัวข้อเรื่อง “ทิศทางการทำงานร่วมกันระหว่างคนและ AI” ดร.มนต์ชัย เลิศสุทธิวงศ์ Deputy Managing Director Head pf AI Research and Development, Kasikorn Business-Technology Group (KBTG) ได้ให้แนวทางสำคัญในเรื่องนี้ว่า

“การสร้างความสมดุลระหว่างการใช้เทคโนโลยีและศักยภาพของมนุษย์ภายใต้ กรอบแนวทาง AITIF มีประเด็นสำคัญ คือ
  • การใช้แนวคิด Hybrid AI : ส่งเสริมการทำงานร่วมกันโดยผสมผสานแนวทางที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven) และแนวทางที่ขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ (Knowledge-Driven) เข้าด้วยกัน เพื่อให้การทำงานมีประสิทธิภาพสูงสุด
  • การรักษาทักษะการคิดวิเคราะห์ (Critical Thinking) : เพราะความท้าทายสำคัญคือความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป ดังนั้นแนวทางการทำงานร่วมกันจึงต้องระวังไม่ให้ AI เข้ามาลดทอนทักษะการคิดวิเคราะห์ของมนุษย์
  • การพัฒนาทักษะผ่านกรอบมาตรฐานให้ชัดเจน : มนุษย์จำเป็นต้องมีทักษะที่ชัดเจนในการทำงานกับ AI โดยใช้เครื่องมือเช่น กรอบทักษะความเข้าใจและใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy Framework) เพื่อระบุและพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานร่วมกับระบบ AI อย่างมืออาชีพ
  • การยึดถือหลักจริยธรรมและความรับผิดชอบ : การทำงานร่วมกันต้องตั้งอยู่บนหลักการที่ เป็นธรรม ครอบคลุม และทั่วถึง เพื่อให้มั่นใจว่าการใช้ AI เป็นไปอย่างมีความรับผิดชอบและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล
  • องค์กรต้องมีบทบาทในการใช้งาน AI อย่างปลอดภัยและเหมาะสม : องค์กรต้องส่งเสริมให้บุคลากรมีความพร้อมทั้งในด้านการใช้และพัฒนา AI โดยคำนึงถึงความปลอดภัยทางไซเบอร์และการนำมาใช้งานอย่างเหมาะสมกับบริบทขององค์กร”
ต่อมา ในการบรรยายในหัวข้อ “การก้าวสู่ยุคขององค์กรแนวหน้าด้าน AI คุณโอม ศิวะดิตถ์ รองกรรมการผู้จัดการสายงานนโยบายและเทคโนโลยี บริษัท ไมโครซอฟท์ (ประเทศไทย) จำกัด ได้อธิบายเพิ่มเติมถึงนิยามของ องค์กรแนวหน้าด้าน AI และสิ่งที่องค์กรไทยต้องปรับตัวเพื่อก้าวสู่ Frontier Firm ว่าองค์กรนั้นต้องวางแผนดังนี้
  1. การประเมินความพร้อมด้วยเครื่องมือมาตรฐาน องค์กรควรใช้ เครื่องมือประเมินความพร้อมด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI Readiness Assessment Tool) เพื่อวัดระดับความพร้อมขององค์กรในมิติต่างๆ ก่อนการเริ่มเปลี่ยนผ่าน ซึ่งจะช่วยให้องค์กรสามารถวางแผนพัฒนาบุคลากรและโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  2. วางแผนการพัฒนาทักษะบุคลากรด้าน AI อย่างรอบด้าน เพราะตัวชี้วัดความพร้อมสู่การเป็น Frontier Firm ที่สำคัญที่สุดประการหนึ่งคือ “คน” ดังนั้นองค์กรจึงต้องวางกรอบการพัฒนาทักษะ AI ให้กับบุคลากรที่ชัดเจน โดยเฉพาะทักในด้านต่อไปนี้
  • AI Literacy Framework: สร้างความเข้าใจพื้นฐานและการใช้ AI อย่างถูกต้องให้แก่บุคลากรทุกระดับ,
  • AI Skill Checklist & Taxonomies: การกำหนดรายการทักษะวิชาชีพและอนุกรมวิธานทักษะด้าน AI ที่จำเป็นเพื่อให้บุคลากรมีทักษะที่ตรงตามความต้องการของภาคธุรกิจ
  1. การนำกลยุทธ์ Hybrid AI มาใช้ องค์กรควรส่งเสริมแนวคิด Hybrid AI ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่าง Data-Driven การขับเคลื่อนด้วยข้อมูล และ Knowledge-Driven การขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ การรวมสองแนวทางนี้เข้าด้วยกันจะช่วยให้การใช้งาน AI มีประสิทธิภาพและแม่นยำยิ่งขึ้น
  2. การยึดหลักจริยธรรมและความรับผิดชอบในการใช้ AI (Responsible AI) การเป็นองค์กรแนวหน้าต้องคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและมาตรฐานสากล โดยมีหลักการสำคัญที่ต้องยึดมั่น คือ ต้องมั่นใจว่าการใช้เทคโนโลยีจะไม่สร้างความเหลื่อมล้ำ และต้องมีมาตรการความปลอดภัยทางไซเบอร์ เพื่อเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือกับความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่เพิ่มสูงขึ้น ขณะเดียวกัน ต้องสร้างสมดุลในการลดพึ่งพาเทคโนโลยี เพื่อป้องกันไม่ให้ AI กระทบต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ (Critical Thinking) ของบุคลากร
  3. การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือ องค์กรแนวหน้าไม่ควรเดินเพียงลำพัง แต่ควรสร้าง เครือข่ายความร่วมมือ (เช่นการลงนาม MOU ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชนอื่นๆ) เพื่อแบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ และแนวทางการใช้ AI อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

อัปเดตแนวทางการใช้ AI อย่างรู้เท่าทัน

AI ไม่แย่งงานคน แต่คนที่ใช้ AI เป็น แย่งงานคนใช้ AI ไม่เป็น

4 ความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ กำหนดทิศทางโลก AI ใน องค์กร APAC ปี 2026 ที่ต้องจับตา

Data Cleaning โครงสร้างพื้นฐานที่ไม่มีใครเห็น แต่ถ้าไม่มี AI และ ESG พังทั้งระบบ