เป้าหมายที่รัฐบาลวาดหวังไว้ว่าในปี 2569 เศรษฐกิจไทยจะยังสามารถเติบโตได้เกิน 2.0% ท่ามกลางวิกฤตหลายด้านที่รุมเร้าทั้งในระดับประเทศและระดับโลก ยังคงเป็นแสงสว่างปลายอุโมงค์ที่หลายฝ่ายต่างติดตามและร่วมลุ้นกันอย่างต่อเนื่อง โดยล่าสุด ภายในงาน “อุตสาหกรรมไทยก้าวกระโดด โตไปด้วยกัน Smart Industry” ที่จัดขึ้นโดย SCG และพันธมิตร ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี ได้มาย้ำให้เห็นถึงโอกาสของประเทศไทยในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้เติบโตได้ด้วยอุตสาหกรรม Smart & Green Industry และพลังของ SMEs ผ่านการปาฐกถาพิเศษ ในหัวข้อ “เดินหน้าเศรษฐกิจไทย ดันอุตสาหกรรมให้เติบโต” ซึ่ง ดร.เอกนิติ ได้นำเสนอมุมมองที่น่าสนใจไว้อย่างรอบด้าน
“จากสถานการณ์ความขัดแย้งและวิกฤตต่างๆ ที่เกิดขึ้น ต้องยอมรับว่าเราทุกคนไม่คาดคิดว่าจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วเช่นนี้ ซึ่งการจะเปลี่ยนวิกฤตนี้ให้เป็นโอกาส ผมมองว่าเราจำเป็นต้องทำความเข้าใจภาพรวมที่เกิดขึ้นก่อน จึงจะปรับแผนยุทธศาสตร์และวางนโยบายเพื่อส่งเสริมและพัฒนาภาคอุตสาหกรรมและ SMEs ไทย ได้อย่างตรงจุด โดยความท้าทายอยู่ที่ภาคอุตสาหกรรมไทยต้องปรับตัวอย่างรวดเร็วท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของโลกที่เกิดขึ้น “เร็วและแรง” กว่าที่คาดไว้”
“ด้วยกระแสการเปลี่ยนแปลงใหญ่ของโลก (Global Trends) โลกกำลังเผชิญกับปัจจัยท้าทาย 3 ด้านที่บีบให้ทุกภาคส่วนต้องปรับตัว เรื่องแรก คือ Geopolitics & Geoeconomics: ความขัดแย้งระหว่างประเทศมหาอำนาจ (สหรัฐฯ จีน ตะวันออกกลาง) ที่นำมาสู่การแบ่งขั้วโลกและการใช้มาตรการทางเศรษฐกิจ เช่น กำแพงภาษี และวิกฤตพลังงาน”
“ขณะที่ เรื่องที่สอง คือ เทคโนโลยีที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะเทคโนโลยี AI ที่มีการเปลี่ยนผ่านแบบก้าวข้ามจาก Automation ไปสู่ Energy AI และ Generative AI ที่สามารถทำงานแทนมนุษย์ได้ ซึ่งถ้าใครไม่สามารถปรับตัวตามกระแสนี้ได้จะต้อง “ตกขบวน” อย่างแน่นอน และเรื่องที่สาม คือ ประเด็นในเรื่องของสิ่งแวดล้อม (Environment) ที่ภัยพิบัติทางธรรมชาติที่รุนแรงขึ้น ทั้งน้ำท่วมและภัยแล้ง ทำให้เรื่องของมาตรการการปรับเปลี่ยนที่เกี่ยวข้องกับ Smart & Green Industry และการขับเคลื่อนไปสู่เป้าหมาย Net Zero ทวีความสำคัญขึ้นและกลายเป็นเงื่อนไขสำคัญในการดำเนินธุรกิจไปโดยปริยาย”

อย่างไรก็ดี ท่ามกลางปัจจัยความท้าทายที่กล่าวมา ดร.เอกนิติ เน้นย้ำว่า ประเทศไทย ยังคงมี “โอกาส” โดยเฉพาะจากการย้ายฐานการผลิตของประเทศต่างๆ
“ถ้าเปรียบเทียบสถานการณ์ปัจจุบันกับวิกฤตในปี 1980 ที่ญี่ปุ่นถูกบีบเรื่องค่าเงินจนต้องย้ายฐานการผลิตมายังไทย ในปัจจุบันก็เกิดปรากฏการณ์คล้ายกัน โดยนักลงทุนต่างชาติให้ความสนใจย้ายฐานมายังไทยและอาเซียนเนื่องจากความเป็นกลางของอาเซียน (ASEAN Neutrality) ยืนยันได้จากตัวเลขยอดขอรับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ที่เติบโตอย่างมากในกลุ่ม Smart Industry, EV และ Data Center”
“และเพื่อเปิดประตูรับโอกาสสำคัญนี้ ผมขอนำเสนอ “ยุทธศาสตร์เพื่อการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของไทย” ใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่
1. การลงทุนในพลังงานสะอาด (Green Energy) ซึ่งเป็นปัจจัยหลักที่นักลงทุนสมัยใหม่ต้องการ ภาครัฐต้องลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและ ปลดล็อกกฎระเบียบ (PPA) เพื่อให้เอกชนสามารถผลิตและขายไฟสะอาดได้เอง
2. การใช้กองทุนโครงสร้างพื้นฐาน (Thailand Future Fund) เพื่อระดมทุนโดยไม่สร้างหนี้สาธารณะ
3. การกำหนดหมุดหมายให้ภาคอุตสาหกรรมไทยก้าวสู่ Smart and Green Industry โดยอุตสาหกรรมต้องไม่ใช่แค่ฉลาด (Smart) แต่ต้องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Green) ด้วย โดยเฉพาะการวัดคาร์บอนตลอดห่วงโซ่อุปทานการผลิตเพื่อรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

4. เดินหน้ามาตรการ “พี่ช่วยน้อง” (Supply Chain Transformation) โดยสนับสนุนให้บริษัทใหญ่ (เช่น SCG) พาสมาชิกใน Supply Chain หรือ SME ปรับตัวสู่ Smart & Green Industry และใช้มาตรการทางภาษี (หักลดหย่อน 2 เท่า) การสนับสนุนเงินทุนผ่าน BOI และธนาคารรัฐ เพื่อช่วยให้ SMEs ไทย เข้าถึงเทคโนโลยี AI เพื่อปรับปรุงโครงสร้างการผลิตให้มีประสิทธิภาพ เพิ่ม Productivity อย่างเป็นรูปธรรม
5. ปรับเอาต้นแบบความสำเร็จในการบริหารจัดการที่มุ่งสู่ Smart & Green Industry ด้วยนวัตกรรมสีเขียว ยกตัวอย่าง สระบุรีโมเดล ที่เป็นการบูรณาการระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน (PPP for Planet) เพื่อสร้าง “ปูนสีเขียว” การทำโซลาร์ลอยน้ำ และการจัดการของเสียจากชุมชน ซึ่งเป็นต้นแบบที่อยากให้ขยายผลไปทั่วประเทศ หรือการใช้เทคโนโลยี Bio-ethylene เปลี่ยนจากวัตถุดิบปิโตรเลียมมาใช้วัตถุดิบทางการเกษตร เช่น อ้อยและเอทานอล เพื่อผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพ ลดการพึ่งพาน้ำมันจากต่างประเทศและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภาคเกษตรไทย
ท้ายที่สุดแล้ว รองนายกรัฐมนตรี ได้กล่าวทิ้งท้ายว่าวิกฤตพลังงานและความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในโลกขณะนี้ คือ “โอกาสสุดท้ายของประเทศไทย” หากเราไม่เร่งลงทุนและปรับตัวตั้งแต่วันนี้ เราอาจจะเสียโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืนไปอย่างถาวรก็เป็นได้
อ่านมุมมอง คมคิด ของบุคคลสำคัญ ผ่านคอลัมน์ People
ดร.วิรไท สันติประภพ เสนอโมเดลพัฒนาประเทศ ดันเศรษฐกิจไทยให้ก้าวข้ามโลกเก่า เท่าทันการเปลี่ยนแปลงโลก











