“วัยรุ่นอ่านหนังสือกันน้อยลง”
“วัยรุ่นยุคนี้อ่านอะไรกันก็ไม่รู้”
ทัศนคติของผู้ใหญ่กลุ่มใหญ่บางส่วน ที่มีต่อพฤติกรรมการอ่านหนังสือของวัยรุ่น ขณะที่ความจริงที่เป็นอยู่จริงเป็นตรงกันข้ามกับทัศนคตินั้นสิ้นเชิง….
กนกวลี พจนปกรณ์ กันไทยราษฎร์ นายกสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ฉายภาพความจริงว่าด้วยพฤติกรรมการอ่านของวัยรุ่นในลักษณะย้อนแย้งกับผู้ใหญ่บางส่วน โดยยืนยันว่า วัยรุ่นไม่ได้อ่านหนังสือน้อยลง ซึ่งพิสูจน์ได้จากจำนวนผู้คนที่ไปเดินเลือกชมเลือกซื้อหนังสือในงานสัปดาห์หนังสือปีล่าสุดที่กว่าครึ่งเป็นกลุ่มวัยรุ่น
“คนเป็นผู้ใหญ่มักมองว่าเด็กวัยรุ่นยุคนี้อ่านอะไรกันก็ไม่รู้ นั่นเป็นจุดเริ่มต้นของการเอาความคิดของตัวเองไปตัดสินวัยรุ่น ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะความปรารถนาดีที่อยากให้เด็กอ่านหนังสือที่มีสาระ จนลืมมองไปว่าอะไรเป็นสิ่งที่วัยรุ่นคนนั้นชอบอ่าน หรืออ่านแล้วรู้สึกสนุก ซึ่งปัจจัยนี้ต่างหากที่จะค่อยๆบ่มเพาะนิสัยรักการอ่านให้พวกเขา และต่อยอดสู่การอ่านเพื่อพัฒนาศักยภาพ เพิ่มพูนความรู้ของตนเองได้”
ในทัศนะของนายกสมาคมนักเขียนฯอย่าง กนกวลี บอกว่าเด็กวัยรุ่นหลายคนก็เริ่มต้นจากการอ่านการ์ตูนมังงะ (การ์ตูนญี่ปุ่น) หรือนิยายรักหวานแหวว พอโตขึ้น เขาก็ขยับไปอ่านอะไรที่ซับซ้อนมากขึ้น หรือเปลี่ยนแนวไปอ่านหนังสือในแนวที่เขาสนใจต่อได้เอง ซึ่งตรงนี้ไม่ใช่เรื่องน่าเป็นห่วง

“สำหรับสิ่งที่น่าเป็นห่วง คือ ตอนนี้ยังไม่มีใครมาศึกษา วิจัย พฤติกรรมการอ่านของวัยรุ่นกันอย่างจริงจังเลยว่า ต่อไปเขาจะขยับไปอ่านอะไรต่อ และเขาได้นำความรู้จากสิ่งที่เขาอ่านไปต่อยอดพัฒนาตัวเองได้หรือไม่ อย่างไรและการสำรวจในเรื่องนี้ต้องทำกับกลุ่มผู้อ่านวัยรุ่นในวงกว้าง อย่างเด็กวัยรุ่นในงานสัปดาห์หนังสือ เป็นต้น ไม่ใช่ไปเก็บข้อมูลจากนักศึกษาสาขาวิชาวรรณกรรมหรืออักษรศาสตร์ ผลที่ได้มาจึงไม่ได้สื่อถึงพฤติกรรมการอ่านของกลุ่มวัยรุ่นทั่วไปจริงๆ”
เมื่อชวนคุยในมุมของนักเขียน ซึ่งเป็นผู้สร้างสรรค์เนื้อหาดีๆให้คนอ่านบ้างกนกวลีมองว่า การสร้างสรรค์เนื้อหา ของนักเขียนให้กลุ่มผู้อ่านวัยรุ่นยุคนี้ ตัวนักเขียนควรมีวิจารณญาณส่วนตัวด้วยว่างานเขียนที่ตนสร้างออกมามีคุณค่าไหม โดยคุณค่านั้น ขั้นแรก ตัดสินด้วยตัวนักเขียนเองแบบไม่เข้าข้างตัวเองก่อน จากนั้นเมื่อแน่ใจว่าดี ค่อยตัดสินใจเผยแพร่ และเวลานั้น ผู้อ่านจะเป็นคนตัดสินเองว่างานเขียนของคุณมีคุณค่าแค่ไหน
อย่างการจัดงานเสวนาในหัวข้อ “วัยรุ่นไทยวันนี้อ่านอะไร” ในงานมหกรรมหนังสือแห่งชาติครั้งล่าสุดนี้ ทางสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ตั้งใจจัดขึ้นเพื่อสื่อสารกับนักเขียนรุ่นเก่า หรือนักเขียนรุ่นใหญ่ด้วย เพราะยังมีอีกหลายคนที่คิดว่า วัยรุ่นยุคนี้อ่านอะไรก็ไม่รู้ ทำไมไม่อ่านหนังสือเล่มนี้ แนวนี้ นี่เป็นการเอาความคิดของตัวเองไปตัดสินวัยรุ่น ซึ่งโดยส่วนตัวมองว่า หนังสือที่เรามองว่าวัยรุ่นอ่านไปทำไม ไม่มีสาระ แต่ถ้านั่นเป็นหนังสือเล่มแรก เป็นบันไดขั้นแรกของการอ่าน ก็นับเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีทั้งสิ้น ซึ่งเป็นที่น่าเสียดายที่ในงานเสวนาครั้งนี้มีผู้เข้าฟังน้อยกว่าที่คาดคิด กนกวลีสื่อความรู้สึกผ่านน้ำเสียง
ที่สุดแล้ว กนกวลี สื่อสารในฐานะนายกสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทยว่า
“เป็นความตั้งใจของสมาคมนักเขียนฯ ที่ต้องการจะมีบทบาทส่งเสริมให้วัยรุ่นเข้าถึงงานเขียนทุกแนวไม่ได้จำกัดอยู่ที่แนวใดแนวหนึ่ง ซึ่งจุดนี้เราอยากสานต่อไปถึงการปรับแนวคิดในการมอบรางวัลหรือการประกวดหนังสือรายการใหญ่ๆในประเทศปัจจุบัน ที่โฟกัสแต่การมอบรางวัลให้ผู้ทำหนังสือที่เน้นสาระ ความสร้างสรรค์ จึงมีแต่นักเขียนชื่อคุ้นหูเท่านั้นที่เข้าถึงรางวัลนี้ แต่หลงลืมกลุ่มนักเขียนหน้าใหม่ ทำให้นักเขียนกลุ่มนี้ขาดแรงจูงใจที่จะผลิตหนังสือดีๆออกมา ซึ่งเราน่าจะช่วยกันสร้างเวทีประกวดสำหรับกลุ่มนักเขียนหน้าใหม่ๆบ้าง เพื่อรดน้ำ ใส่ปุ๋ยให้นักเขียนกลุ่มนี้ที่จะพัฒนาตัวเองให้ขึ้นมาเป็นเลือดใหม่ของวงการได้ชื่นใจบ้าง”
เรื่อง : ประอรพิชญ์ คัจฉวัฒนา










