“เมืองใหม่ที่ประสบความสำเร็จ ไม่ได้เริ่มต้นจากการสร้างตึก ถนน หรือสาธารณูปโภคที่ทันสมัยเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มจากการมองเห็นว่าโลกกำลังเปลี่ยนไป และประเทศจะใช้เมืองนั้นสร้างอนาคตอย่างไร ให้เท่าทันภูมิเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลง และก่อเกิดสังคมที่คาดหวัง”
การสร้างเมืองจึงเป็นเรื่องของการกำหนดอนาคตประเทศไปพร้อมกับการพัฒนาพื้นที่ เมืองที่มีบทบาททางเศรษฐกิจชัดเจนย่อมมีโอกาสสร้างงาน ดึงดูดความรู้ ยกระดับธุรกิจ และเปิดเส้นทางใหม่ให้ผู้คนก้าวไปข้างหน้า

สองกรณีศึกษาที่น่าสนใจในเอเชีย ได้แก่ โครงการมินาโตะ มิราอิ 21 (Minato Mirai 21) ในเมืองโยโกฮามา ประเทศญี่ปุ่น และเซินเจิ้น (Shenzhen) ประเทศจีน
แม้ทั้งสองกรณีมีขนาด จุดหมาย และจุดตั้งต้นแตกต่างกัน โดยมินาโตะ มิราอิเป็นการพัฒนาย่านศูนย์กลางเมืองริมน้ำในเมืองท่าโยโกฮามา ส่วนเซินเจิ้นเป็นการพลิกโฉมเมืองผ่านเขตเศรษฐกิจพิเศษขนาดใหญ่ แต่ทั้งสองกรณีสะท้อนหลักคิดร่วมกันว่า การสร้างเมืองสามารถเป็นกลไกสร้างเศรษฐกิจใหม่ และเปลี่ยนบทบาทของเมืองกับประเทศไปพร้อมกัน
บทเรียนนี้สำคัญยิ่งต่อประเทศไทย ขณะที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC กำลังเดินหน้าโครงการศูนย์ธุรกิจ EEC และเมืองใหม่น่าอยู่อัจฉริยะ หรือ EECiti ซึ่งควรได้รับการออกแบบให้เป็นฐานเศรษฐกิจแห่งอนาคตของประเทศ
มินาโตะ มิราอิ 21 จากพื้นที่อุตสาหกรรมริมน้ำสู่ศูนย์กลางเศรษฐกิจเมือง
ในช่วงที่ญี่ปุ่นเติบโตอย่างรวดเร็วหลังสงคราม โยโกฮามาต้องเผชิญโจทย์การพัฒนาเมืองท่าขนาดใหญ่ที่อยู่ใกล้มหานครโตเกียว การเสริมความเข้มแข็งของศูนย์กลางเมืองจึงมีความหมายทั้งต่อการจัดระเบียบพื้นที่และการสร้างฐานกิจกรรมทางเศรษฐกิจของตนเอง

ย่านมินาโตะ มิราอิ 21 ริมอ่าวโยโกฮามา (ภาพ: 掬茶 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)
แนวคิดที่นำมาสู่มินาโตะ มิราอิมีรากฐานจากแผนโครงการสำคัญหกด้านของโยโกฮามาที่ประกาศในปี 1965 ก่อนเริ่มดำเนินโครงการในปี 1983 บนพื้นที่ประมาณ 186 เฮกตาร์ เป้าหมายสำคัญประการหนึ่งคือเชื่อมศูนย์กลางเมืองบริเวณสถานีโยโกฮามากับย่านคันไนและอิเซซากิโจ ซึ่งมีพื้นที่ท่าเรือและอู่ต่อเรือคั่นอยู่
การพัฒนาจึงต้องทำมากกว่าการก่อสร้างอาคารใหม่ ทั้งการจัดรูปที่ดิน ประสานสิทธิของผู้เกี่ยวข้อง พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และเชื่อมระบบคมนาคม ตลอดจนกำหนดกติกาที่ช่วยให้แต่ละโครงการส่งเสริมภูมิทัศน์และคุณค่าของพื้นที่ร่วมกัน
พื้นที่อุตสาหกรรมริมน้ำได้รับการปรับบทบาทให้รองรับกิจกรรมธุรกิจและการใช้ชีวิตของเมือง การเชื่อมต่อพื้นที่กับระบบเดินทางและพื้นที่สาธารณะช่วยให้การพัฒนาแต่ละส่วนประกอบกันเป็นย่านที่ผู้คนเข้ามาใช้งานได้จริง

มุมสูงมินาโตะ มิราอิ 21 พื้นที่ท่าเรือและอู่ต่อเรือเดิมที่กลายเป็นศูนย์กลางธุรกิจริมน้ำ (ภาพ: Sunwater / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)
ความหมายเชิงยุทธศาสตร์ของโครงการจึงอยู่ที่การเพิ่มบทบาททางเศรษฐกิจให้พื้นที่เดิม และสร้างความสัมพันธ์ใหม่ระหว่างธุรกิจ ผู้คน กับเมือง
ข้อมูลปี 2025 ซึ่งเทศบาลนครโยโกฮามาเผยแพร่เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2026 ระบุว่า มินาโตะ มิราอิมีสถานประกอบการประมาณ 2,050 แห่ง มีผู้ทำงานประมาณ 147,000 คน และมีปริมาณผู้มาเยือนหรือผู้ใช้พื้นที่ตามวิธีประเมินใหม่ประมาณ 101.8 ล้านคน-ครั้งตลอดปี ทั้งนี้ ตัวเลขผู้ใช้พื้นที่เป็นค่าประมาณการสะสมตลอดปี มิใช่จำนวนบุคคลไม่ซ้ำ และมีการเปลี่ยนวิธีประเมินพร้อมขยายขอบเขตพื้นที่ จึงต้องระวังเมื่อนำไปเปรียบเทียบกับสถิติที่ใช้วิธีเดิม
ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนขนาดของกิจกรรมที่เกิดขึ้นในย่าน แต่บทเรียนที่ลึกกว่านั้นคือ ความสำเร็จของเมืองต้องอาศัยทั้งบทบาททางเศรษฐกิจที่ชัดเจน การบริหารจัดการต่อเนื่อง และพื้นที่ที่สร้างคุณค่าให้ธุรกิจกับประชาชนไปพร้อมกัน
มินาโตะ มิราอิจึงควรถูกศึกษาในฐานะกระบวนการฟื้นฟูและเพิ่มความสามารถให้เมืองเดิม มากพอ ๆ กับการเป็นภาพจำของอาคารสูงและภูมิทัศน์ริมน้ำที่สวยงาม
เซินเจิ้น จากเมืองชายแดนสู่ศูนย์กลางเทคโนโลยีและนวัตกรรม
หากมินาโตะ มิราอิเป็นบทเรียนของการปรับโครงสร้างพื้นที่เมือง เซินเจิ้นก็เป็นบทเรียนของการใช้พื้นที่เมืองเป็นเครื่องมือทดลองและขับเคลื่อนการเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจประเทศ
ในปี 1980 จีนเลือกเซินเจิ้น ซึ่งตั้งอยู่ติดฮ่องกง ให้เป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจพิเศษรุ่นแรกของประเทศ ภายใต้นโยบายปฏิรูปและเปิดประเทศ พื้นที่แห่งนี้จึงมีบทบาทเป็นประตูเชื่อมเงินทุน ผู้ประกอบการ และตลาดต่างประเทศเข้ากับโอกาสทางเศรษฐกิจภายในจีน

ด่านเซินเจิ้นเบย์ จุดผ่านแดนเชื่อมเซินเจิ้นกับฮ่องกง เบื้องหลังคือย่านหนานซาน (ภาพ: Charlie fong / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)
เส้นทางการเติบโตของเซินเจิ้นอาจอธิบายเป็นสามช่วงสำคัญที่คาบเกี่ยวกัน
ช่วงแรก สร้างฐานการผลิตเพื่อเชื่อมโลก เมืองเปิดรับการลงทุนและการผลิตเพื่อส่งออก ใช้ประโยชน์จากที่ตั้งใกล้ฮ่องกงเพื่อเข้าสู่เครือข่ายการค้าและการผลิตระหว่างประเทศ
ช่วงที่สอง ยกระดับจากฐานการผลิตสู่ความสามารถทางเทคโนโลยี การสะสมความรู้และทักษะจากการผลิตช่วยให้ธุรกิจขยับไปสู่กิจกรรมที่ซับซ้อนและมีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีสารสนเทศ
ช่วงที่สาม สร้างระบบนิเวศนวัตกรรมของตนเอง ผู้ประกอบการเพิ่มบทบาทด้านการวิจัย การออกแบบ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เกิดความเชื่อมโยงระหว่างธุรกิจ บุคลากร เงินทุน และเครือข่ายความรู้ โดยมีบริษัทอย่าง Huawei, Tencent และ BYD เป็นตัวอย่างสำคัญของการเติบโตของธุรกิจจากเซินเจิ้น

ย่านศูนย์กลางธุรกิจฝูเถียน เซินเจิ้น (ภาพ: Huangdan2060 / Wikimedia Commons, CC BY 3.0)
บทเรียนจากเส้นทางนี้คือ ความสามารถในการผลิตสามารถเป็นรากฐานของความสามารถในการสร้างสรรค์ เมื่อเมืองมีกลไกให้ผู้คนและองค์กรเรียนรู้จากการทำงาน ยกระดับทักษะ และนำความรู้กลับไปสร้างผลิตภัณฑ์หรือธุรกิจของตนเอง
สถิติทางการปี 2025 ระบุว่า เซินเจิ้นมี GDP ประมาณ 3.87 ล้านล้านหยวน และประชากรพำนักประจำ ณ สิ้นปีประมาณ 18.25 ล้านคน ขณะที่มูลค่าเพิ่มจากอุตสาหกรรมเกิดใหม่เชิงยุทธศาสตร์มีสัดส่วนประมาณ 43% ของ GDP เมือง
ความสำเร็จของเซินเจิ้นจึงควรพิจารณาผ่านความสัมพันธ์ระหว่างการเปิดรับเศรษฐกิจโลก การสะสมความสามารถในพื้นที่ และการยกระดับกิจกรรมทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง สิทธิประโยชน์อาจช่วยเปิดประตูการลงทุน แต่ความสามารถที่เกิดขึ้นกับคนและธุรกิจในพื้นที่คือสิ่งที่ช่วยให้เมืองก้าวต่อไปได้
ขณะเดียวกัน การเรียนรู้จากเมืองที่เติบโตอย่างรวดเร็วต้องตั้งคำถามเรื่องคุณภาพชีวิตควบคู่กัน ทั้งต้นทุนการอยู่อาศัย การเข้าถึงบริการสาธารณะ และโอกาสของคนต่างระดับรายได้ เพราะความสามารถแข่งขันของเมืองในระยะยาวย่อมขึ้นอยู่กับชีวิตของผู้คนที่ทำให้เมืองดำเนินไปในแต่ละวันด้วย
บทเรียนสำคัญสำหรับไทยคือ เมืองใหม่ควรเป็นพื้นที่ที่สร้างอุตสาหกรรมใหม่ ผู้ประกอบการใหม่ เทคโนโลยีใหม่ และความสามารถแข่งขันใหม่ให้ประเทศ
สองเมืองต่างบริบท แต่มีหลักคิดที่ควรเรียนรู้ร่วมกัน
มินาโตะ มิราอิและเซินเจิ้นไม่ได้เป็นสูตรสำเร็จเดียวกัน และไม่อาจถ่ายแบบมาใช้กับประเทศไทยได้ทั้งหมด ญี่ปุ่นกับจีนมีระบบบริหาร ขนาดตลาด และเงื่อนไขการพัฒนาเฉพาะของตนเอง
อย่างไรก็ตาม เมื่อสังเคราะห์ทั้งสองกรณี จะเห็นหลักคิดสำคัญอย่างน้อยห้าประการ
ประการแรก เมืองต้องมีภารกิจทางเศรษฐกิจที่ชัดเจน กิจกรรมหลักที่ต้องการสร้างควรเป็นตัวกำหนดทิศทางการใช้พื้นที่ โครงสร้างพื้นฐาน และการพัฒนาคน
ประการที่สอง เมืองต้องเชื่อมกับระบบเศรษฐกิจที่ใหญ่กว่า มินาโตะ มิราอิพัฒนาขึ้นภายในเครือข่ายเมืองของภูมิภาคโตเกียว ส่วนเซินเจิ้นใช้ประโยชน์จากความสัมพันธ์กับฮ่องกงและเครือข่ายการผลิตโลก การเชื่อมโยงจึงต้องสร้างโอกาสทางธุรกิจได้จริง
ประการที่สาม การวางแผนต้องมองไกลกว่าการก่อสร้าง ครอบคลุมกติกาการลงทุน ระบบคมนาคม สิ่งแวดล้อม การบำรุงรักษา และกลไกบริหารจัดการตลอดอายุของเมือง
ประการที่สี่ ต้องพัฒนาเศรษฐกิจและคนไปด้วยกัน แรงงานมีทักษะ ผู้ประกอบการ นักวิจัย และสถาบันการศึกษา ล้วนเป็นฐานความสามารถที่ทำให้เมืองเติบโตต่อได้
ประการที่ห้า เมืองต้องปรับบทบาทได้เมื่อโลกเปลี่ยน อุตสาหกรรมที่สร้างความรุ่งเรืองในวันนี้อาจไม่เพียงพอสำหรับอนาคตในอีกยี่สิบปี การพัฒนาจึงต้องมีทั้งเป้าหมายระยะยาวและความสามารถในการทบทวนวิธีเดินไปสู่เป้าหมายนั้น
ทั้งหมดนี้เป็นบทเรียนที่ EEC ควรศึกษาอย่างจริงจัง โดยมุ่งทำความเข้าใจกลไกที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จ และปรับให้เหมาะกับเงื่อนไขของประเทศไทย
EECiti โอกาสสร้างเมืองใหม่เพื่อเปลี่ยนอนาคตประเทศไทย
โจทย์ของประเทศไทยคือการสร้างบทบาททางเศรษฐกิจที่มีมูลค่าสูงขึ้น โดยเชื่อมเทคโนโลยี ข้อมูล พลังงาน โลจิสติกส์ และทุนมนุษย์เข้ากับความสามารถของภาคการผลิตและบริการ
เมื่อมองผ่านโจทย์นี้ คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า ประเทศไทยจะใช้เมืองใหม่สร้างบทบาทของประเทศในเศรษฐกิจโลกได้อย่างไร และจะทำให้ประโยชน์จากการลงทุนเชื่อมถึงผู้คนในประเทศได้มากเพียงใด
EECiti ตั้งอยู่ที่ตำบลห้วยใหญ่ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี มีขนาดพื้นที่ประมาณ 14,600 ไร่ โดยกรอบเดิมระบุ 14,619 ไร่ และมติ กพอ. เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2569 เห็นชอบเสนอปรับขอบเขตเป็น 14,586 ไร่เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป ส่วนกรอบมูลค่าการลงทุนรวมที่ สกพอ. ระบุอยู่ที่ประมาณ 1.34 ล้านล้านบาท ซึ่งเป็นมูลค่าตามแผนการพัฒนา มิใช่เงินลงทุนที่เกิดขึ้นแล้วทั้งหมด
ความก้าวหน้าที่รายงานต่อ กพอ. ในการประชุมดังกล่าวระบุว่า มีพื้นที่พร้อมพัฒนาประมาณ 6,168 ไร่ พร้อมเห็นชอบให้โครงการโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคส่วนกลาง 10 ระบบ มูลค่าประมาณ 72,042 ล้านบาท ดำเนินตามกระบวนการร่วมลงทุน PPP EEC Track โดยยังต้องผ่านขั้นตอนที่เกี่ยวข้องต่อไป
ประกาศ สกพอ. เพื่อเตรียมรับฟังความคิดเห็นภาคเอกชนในเดือนกรกฎาคม 2569 ระบุกรอบคาดหมายส่งมอบพื้นที่ให้ผู้ร่วมลงทุน PPP เริ่มก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานหลักระยะแรกในปี 2571 ทั้งนี้ กำหนดเวลาดังกล่าวเป็นแผนที่ขึ้นอยู่กับความคืบหน้าของกระบวนการ
สิ่งที่ควรพิจารณาให้ลึกกว่าขนาดพื้นที่และวงเงินลงทุน คือบทบาทที่เมืองแห่งนี้จะมีต่อเศรษฐกิจไทย
ศูนย์การค้า โรงแรม อาคารสำนักงาน ศูนย์ประชุม และแหล่งสันทนาการ ย่อมช่วยสร้างกิจกรรมและรายได้ให้เมือง แต่การยกระดับฐานการแข่งขันของประเทศต้องอาศัยกิจกรรมที่เพิ่มความสามารถทางเทคโนโลยี ความรู้ การผลิต และการประกอบธุรกิจด้วย
EECiti จึงควรก้าวสู่การเป็น เมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจใหม่ หรือ New Economic City ที่รวมเทคโนโลยี การวิจัย การศึกษา บริการทางธุรกิจ และคุณภาพชีวิตเข้าด้วยกัน ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการตัดสินใจทางธุรกิจและนวัตกรรมที่เชื่อมฐานการผลิตกับระบบโลจิสติกส์ของ EEC เข้าสู่เศรษฐกิจความรู้

ภาพประกอบแนวคิด: EECiti ในฐานะเมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจใหม่ ที่เชื่อมเทคโนโลยี การวิจัย การศึกษา และคุณภาพชีวิตเข้าด้วยกัน
ตัวอย่างกิจกรรมที่ควรพิจารณา ได้แก่ การออกแบบและทดสอบผลิตภัณฑ์ วิศวกรรมขั้นสูง การใช้ AI ในอุตสาหกรรม การบริหารห่วงโซ่อุปทาน และบริการวิจัยที่ตอบโจทย์ผู้ประกอบการจริง โดยต้องเลือกจากอุปสงค์และศักยภาพของพื้นที่ มากกว่าความนิยมของชื่ออุตสาหกรรมในแต่ละช่วงเวลา
เมืองใหม่ควรเติมความสามารถที่ฐานเศรษฐกิจเดิมยังขาด และช่วยให้ธุรกิจไทยขยับไปทำกิจกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น นี่คือความหมายของการใช้เมืองสร้างภูมิเศรษฐกิจใหม่ให้ประเทศ
ห้าองค์ประกอบที่ต้องสร้างให้มากกว่าตัวเมือง
ประการแรก สร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจของเมืองให้ชัดเจน
EECiti ควรกำหนดบทบาทที่ส่งเสริมกรุงเทพฯ พัทยา และเมืองอุตสาหกรรมโดยรอบ พร้อมเลือกกิจกรรมเศรษฐกิจหลักที่มีผู้ลงทุนและผู้ใช้งานจริงรองรับ การเริ่มต้นควรตอบได้ว่าใครจะเข้ามาดำเนินธุรกิจ ลูกค้าอยู่ที่ใด ต้องการคนทักษะใด และเหตุใดการตั้งอยู่ในเมืองนี้จึงสร้างความได้เปรียบ
ความชัดเจนเช่นนี้จะช่วยให้การลงทุนในพื้นที่ อาคาร และสาธารณูปโภคสัมพันธ์กับโอกาสทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นได้จริง
ประการที่สอง สร้างกลไกบริหารเมืองที่ต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
เมืองใหม่ต้องมีระบบจัดการที่ดิน การลงทุน การอนุญาต และบริการสาธารณะที่ประสานกัน ภายใต้กติกาโปร่งใสและมีความแน่นอนระยะยาว พร้อมระบุความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงานอย่างชัดเจน
ความต่อเนื่องต้องอยู่บนระบบที่ตรวจสอบได้ เปิดเผยต้นทุนและผลการดำเนินงาน และมีกระบวนการรับฟังประชาชน เพื่อให้เมืองเดินหน้าตามเป้าหมายร่วมกันได้แม้ผู้บริหารหรือเงื่อนไขทางการเมืองเปลี่ยนแปลง
ประการที่สาม สร้างโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับอนาคตและสอดคล้องกับการใช้งานจริง
พลังงานสะอาด ความมั่นคงด้านน้ำ ระบบดิจิทัล การขนส่งสาธารณะ และการรับมือภัยภูมิอากาศ ต้องเชื่อมกับความต้องการของธุรกิจและประชากรในแต่ละระยะ รวมถึงมีแผนบำรุงรักษาและต้นทุนดำเนินงานระยะยาว
การใช้ AI และเทคโนโลยีอัจฉริยะควรช่วยลดต้นทุน เพิ่มความน่าเชื่อถือของบริการ และทำให้ประชาชนใช้ชีวิตสะดวกขึ้น โดยวัดผลได้จากการใช้งานจริง เช่น เวลาเดินทาง การสูญเสียน้ำ และความต่อเนื่องของระบบพลังงาน
ประการที่สี่ สร้างระบบการศึกษาและกำลังคนให้เป็นหัวใจของเมือง
มหาวิทยาลัย อาชีวศึกษา ศูนย์วิจัย และศูนย์ฝึกทักษะควรทำงานร่วมกับอุตสาหกรรมตั้งแต่การออกแบบกิจกรรมเศรษฐกิจของเมือง ใช้การศึกษาที่ขับเคลื่อนด้วยความต้องการจริง หรือ Demand-Driven Education และต่อยอดแนวทาง EEC Model เพื่อเชื่อมการเรียนรู้กับงานและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลง
การพัฒนาต้องเปิดเส้นทางให้ทั้งคนรุ่นใหม่ แรงงานเดิม และคนทุกวัยเข้าถึงทักษะใหม่ พร้อมทำให้การดึงดูดผู้เชี่ยวชาญจากภายนอกช่วยถ่ายทอดความรู้และเพิ่มความสามารถให้บุคลากรไทย
ความรู้ที่สะสมอยู่กับคนและองค์กรในประเทศจะเป็นฐานให้เมืองเติบโตต่อได้ในระยะยาว
ประการที่ห้า สร้างเมืองตามอุปสงค์จริง โดยประชาชนมีส่วนร่วมและเข้าถึงประโยชน์
การลงทุนควรขยายตามการเติบโตของธุรกิจและจำนวนผู้ใช้งาน มีเงื่อนไขที่ชัดเจนก่อนเปิดพื้นที่ระยะต่อไป เพื่อลดความเสี่ยงจากการก่อสร้างล่วงหน้าเกินความต้องการหรือปล่อยให้การเก็งกำไรที่ดินกำหนดทิศทางเมือง
พร้อมกันนั้น ต้องจัดที่อยู่อาศัยที่เข้าถึงได้ ระบบเดินทาง พื้นที่สาธารณะ และบริการพื้นฐานสำหรับคนหลายระดับรายได้ รวมถึงเปิดให้ชุมชนโดยรอบมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตของพื้นที่
เมืองที่มีคุณภาพต้องรองรับทั้งผู้บริหาร นักวิจัย ช่างเทคนิค พนักงานบริการ และครอบครัวของผู้คนเหล่านี้ เพราะทุกกลุ่มมีส่วนสร้างความสามารถและความมีชีวิตของเมือง
ความสำเร็จจึงควรวัดจากงาน รายได้ ธุรกิจใหม่ ทักษะที่เพิ่มขึ้น และคุณภาพชีวิต ควบคู่กับผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ การประเมินรายได้ควรมองถึงต้นทุนที่อยู่อาศัยและการเดินทางด้วย เพื่อให้เห็นว่าความเติบโตทำให้ชีวิตผู้คนดีขึ้นจริงเพียงใด
อย่าสร้างเมืองของอนาคต ด้วยความคิดของเศรษฐกิจในอดีต
มินาโตะ มิราอิสะท้อนความพยายามเพิ่มบทบาทให้พื้นที่เมืองท่า ผ่านการสร้างศูนย์กลางธุรกิจและการใช้ชีวิตที่เชื่อมโยงกัน
เซินเจิ้นสะท้อนการเปิดรับเศรษฐกิจโลก ก่อนสะสมความสามารถและยกระดับสู่กิจกรรมเทคโนโลยีกับนวัตกรรมของตนเอง
บทเรียนของทั้งสองกรณีมีคุณค่าเมื่อเรานำมาถามต่อว่า ในโลกที่เทคโนโลยีเปลี่ยนวิธีทำงาน ภูมิรัฐศาสตร์เปลี่ยนทิศทางการลงทุน และความยั่งยืนเพิ่มเงื่อนไขใหม่ให้การแข่งขัน ประเทศไทยควรสร้างความสามารถอะไรผ่านเมืองใหม่แห่งนี้
EECiti จึงควรสังเคราะห์บทเรียนจากอดีตมาออกแบบบทบาทที่เหมาะกับอนาคต เชื่อมเศรษฐกิจอุตสาหกรรมเดิมกับเศรษฐกิจดิจิทัล เชื่อมเงินลงทุนกับการพัฒนาคน เชื่อมธุรกิจไทยกับห่วงโซ่มูลค่าโลก และเชื่อมความเจริญทางเศรษฐกิจกับคุณภาพชีวิตของประชาชน
หากทำได้ เมืองใหม่แห่งนี้จะเป็นเครื่องมือยกระดับความสามารถแข่งขัน และสร้างภูมิเศรษฐกิจใหม่ให้ประเทศไทย
ท้ายที่สุด คำถามที่ควรใช้วัดความสำเร็จของ EECiti คือ เมืองแห่งนี้ทำให้ประเทศไทยมีความสามารถเพิ่มขึ้นเพียงใด และเปิดโอกาสให้ผู้คนสร้างอนาคตที่ดีขึ้นได้จริงหรือไม่
เพราะอนาคตของเมืองจะมีความหมายยิ่งขึ้น เมื่อผู้คนสามารถสร้างอนาคตของตนเองไปพร้อมกับเมืองได้
อภิชาต ทองอยู่ ผู้เขียนมีประสบการณ์ร่วมในโครงการมินาโตะ มิราอิ และเซินเจิ้น ในช่วงการก่อร่างสร้างเมือง
แหล่งข้อมูล
ตรวจสอบแหล่งข้อมูลเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ตัวเลขปี 2025 เป็นปีข้อมูล ไม่ใช่ปีเผยแพร่ทั้งหมด
- UR Urban Renaissance Agency ประวัติมินาโตะ มิราอิและแผนปี 1965 https://www.ur-net.go.jp/produce/case/case012.html
- UR Urban Renaissance Agency กรณีศึกษาการฟื้นฟูย่านมินาโตะ มิราอิ https://www.ur-net.go.jp/overseas/achievements/minatomirai.html
- เทศบาลนครโยโกฮามา สถิติมินาโตะ มิราอิปี 2025 เผยแพร่ 30 มีนาคม 2026 https://www.city.yokohama.lg.jp/city-info/koho-kocho/press/toshi/2025/0330mmraigaisyaR7.files/0005_20260325.pdf
- รัฐบาลนครเซินเจิ้น ประวัติการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษ https://www.sz.gov.cn/en_szgov/news/latest/content/post_8174716.html
- WIPO Global Innovation Hotspots กรณีศึกษาเซินเจิ้น https://tind.wipo.int/record/46726/files/wipo-pub-devstudy-shenzhen-en-global-innovation-hotspots.pdf
- สำนักงานสถิตินครเซินเจิ้น รายงานเศรษฐกิจและสังคมปี 2025 เผยแพร่ 25 พฤษภาคม 2026 https://www.sz.gov.cn/cn/xxgk/zfxxgj/tjsj/tjgb/content/post_12805133.html
- รัฐบาลนครเซินเจิ้น ข้อมูลอุตสาหกรรมเกิดใหม่เชิงยุทธศาสตร์ปี 2025 https://www.sz.gov.cn/cn/xxgk/zfxxgj/zwdt/content/post_12650884.html
- ศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ของรัฐบาล ข้อมูลที่ตั้งและการจัดตั้งเขตส่งเสริมฯ https://www.1111.go.th/Home/Newsdetails/84C52C9801164E28A083EBF6A4BDB069
- สกพอ. ผลประชุม กพอ. วันที่ 5 มิถุนายน 2569 https://www.eeco.or.th/press_release/eeco_policy_committee-2-2026/
- สกพอ. ข้อมูลภาพรวม EECiti https://www.eeco.or.th/eec-capital-city-eeciti-th/
- สกพอ. ประกาศเตรียม Market Sounding เดือนกรกฎาคม 2569 https://www.eeco.or.th/press_release/market-sounding-eeciti-080726/










