มองแว่บแรก อาจดูหน้าตาเจ้าหุ่นยนต์ที่ชื่อ “สุดซอย” ไม่สวยงามเพอร์เฟคเท่าไร แต่เมื่อชมการสาธิตการทำงานและรู้ถึงความสามารถของมันแล้ว ต้องเปลี่ยนความคิดไปอย่างสิ้นเชิง และบอกตัวเองว่าอย่าตัดสินอะไรจากรูปลักษณ์ภายนอก
สุดซอย คือหุ่นยนต์กู้ภัยในซากอาคารถล่ม พัฒนาโดยสถาบันวิทยาการหุ่นยนต์ภาคสนาม (FIBO) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เพื่อเป็นหุ่นยนต์กู้ภัยฝีมือคนไทยที่ประสิทธิภาพเทียบชั้นหุ่นยนต์กู้ชีพระดับโลก
ดร.สุภชัย วงศ์บุณย์ยง ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยและกิจการต่างประเทศ ของ FIBO เล่าว่าจุดกำเนิดของหุ่นยนต์สุดซอย มาจากงานวิจัยที่ประเมินผลกระทบจากเหตุการณ์แผนดินไหว ซึ่งมีโอกาสที่สูงในพื้นที่ภาคกลางของไทยอาจได้รับความเสียหายและพังถล่มลงมาได้
จึงต้องเตรียมการเพื่อพร้อมรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดคิดที่อาจจะเกิดขึ้นเมื่อใดก็ได้ เพราะแผ่นดินไหวเป็นภัยพิบัติชนิดเดียวที่มนุษย์ยังไม่สามารถพยากรณ์การเกิดได้ล่วงหน้าอย่างแม่นยำ
“หากเกิดเหตุการณ์ตึกถล่ม งานค้นหาและกู้ภัยภายใต้ซากปรักหักพังเป็นงานที่มีความเสี่ยงสูง จึงจำเป็นต้องพัฒนาหุ่นยนต์กู้ภัยเพื่อทำหน้าที่แทนมนุษย์” ดร.สุภชัย กล่าว
หุ่นยนต์กู้ภัยที่ใช้กันทั่วโลกมักเป็นแบบ “หุ่นยนต์หลายขา” แม้จะเคลื่อนที่ช้ากว่าแบบล้อหรือสายพาน แต่คล่องตัวกว่า สามารถหลบหลีก ก้าวข้ามซากปรักหักพังได้ดี เหมาะกับการสำรวจพื้นที่ที่ไม่ปกติ (Unstructured Environment)
ผู้ควบคุมการทำงานของสุดซอย สามารถอยู่ในระยะไกล เพียงแค่กำหนดพิกัดพื้นที่ที่จะสำรวจ และคำนวณว่าต้องเคลื่อนที่ไปยังจุดใดบ้างเพื่อหลบสิ่งกีดขวางหรือหลุม จากนั้นก็ให้สุดซอยเข้าไปเก็บข้อมูลพื้นที่เป้าหมาย เมื่อตรวจพบอุณหภูมิความร้อนจากตัวผู้รอดชีวิตได้ ระบบก็จะส่งพิกัดที่พบกลับมายังผู้ควบคุม ทำให้ง่ายต่อการค้นหาผู้รอดชีวิต
ทำความรู้จักกับเจ้าสุดซอย
• น้ำหนัก 80 กิโลกรัม มี 6 ขา (Hexapod) รูปแบบคล้ายหุ่นยนต์นาซ่า
• ควบคุมระยะไกล
• เคลื่อนที่ผ่านภูมิประเทศขรุขระได้ดี
• ตัดสินใจได้เองว่าจะหลบหลีกสิ่งกีดขวางด้วยวิธีไหน
• ค้นหาผู้รอดชีวิตด้วยระบบตรวจจับความร้อนจากร่างกาย
• บรรทุกน้ำและเสบียง เข้าไปให้ผู้ประสบภัยใต้ซากตึก
• ดัดแปลงใช้ในภารกิจเสี่ยงภัยอื่นๆ เช่น กู้ระเบิด
ใครอยากพิสูจน์ประสิทธิภาพของเจ้าสุดซอย หุ่นยนต์กู้ภัยฝีมือคนไทย เชิญได้ที่งานวิศวกรรมแห่งชาติ 2560 ระหว่างวันที่ 16-18 พฤศจิกายน 2560 ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
