กลยุทธ์การใช้ภูมิรัฐศาสตร์ใช่ว่าจะใช้กันระหว่างประเทศมหาอำนาจในตะวันตกอย่างที่เรารายงานกันตลอดในโครงการต่างๆ


ประเทศที่ใช้กลยุทธ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ได้ผลในรอบ 2-3 ปีที่ผ่านมาคือ รัสเซียในโครงการกระแสเหนือ 2 การปราบปรามกลุ่มไอเอสในซีเรีย การร่วมมือกับอิหร่านซึ่งเป็นระดับภูมิภาคทำให้รัสเซียผงาดในตลาดพลังงานของโลกในปัจจุบันและกลายเป็นเจ้าของรายใหม่ในตะวันออกกลางแทนสหรัฐอเมริกา

ในขณะที่จีนนั้นใช้โครงการเส้นทางสายไหมใหม่ (OBOR) เพื่อแก้ปัญหาการพึ่งพาเงินดอลล่าห์และต่อต้านกลยุทธ์อนาคอนด้าของสหรัฐ โครงการมีความคืบหน้าอย่างมากอย่างเช่นในอิหร่าน ปากีสถาน พม่าทำให้จีนมีความเป็นอิสระด้านพลังงานและการลำเลียงยุทธปัจจัยในการส่งเสริมตนเองให้เป็นผู้นำเศรษฐกิจโลก กำลังจะเป็นผู้มีส่วนแบ่งเค้กที่สำคัญในอาเซี่ยน เอเชียกลาง 

รัฐบาลไทยก็เช่นกัน ก่อนหน้านี้ปี 2003 ซึ่งไม่ต้องกล่าวถึงว่าในยุคของใคร ได้กำหนดกลยุทธ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ของตนเองเพื่อให้เกิดความเป็นอิสระในการตัดสินใจ ได้จัดตั้งองค์กรระดับภูมิภาคขึ้นคือกองทุนสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน แต่องค์กรนี้หลังจากนั้นไม่ค่อยมีบทบาทต่อการนำมาใช้ในแง่ของสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์เท่าไหร่ แต่เมื่อเร็วๆ นี้จากการรายงานข้อมูลของสื่อญี่ปุ่นได้นำเอามาปัดฝุ่นใหม่ โดยมีแผนจะจัดตั้งกองทุนภูมิภาคร่วมกับประเทศเพื่อนบ้าน คือ กัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม เพื่อสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานและโครงการพัฒนาอื่นๆ และลดการพึ่งพาการลงทุนของจีน

คาดว่าพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา จะนำความคิดของผู้นำของห้าประเทศที่จะจัดประชุมสุดยอดครั้งที่ 8 วันที่ 16 มิถุนายนนี้ ของกลยุทธ์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี เจ้าพระยา แม่โขง (ACMECS)
กองทุนจะเริ่มดำเนินการภายในปี 2019 เพื่อเปิดตัวกองทุนให้เร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ไทยมีความตั้งใจที่จะสร้างการสนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งอาจจะมีเงินให้การสนับสนุนหลายล้านดอลลาร์ เงินฝากจากสถาบันการเงินและประเทศภายนอก

twitter.com/mfathai

นอกจากนั้น ACMECS ยังยินดีจะระดมเงินทุนผ่านตราสารทุนและพันธบัตรโดยการออกตราสารหนี้สำหรับโครงการต่างๆ เช่น การผลิตกระแสไฟฟ้า ความคิดในการจัดตั้งกองทุนภูมิภาค ได้รับการกล่าวถึงโดยกลุ่มประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รวมทั้งสมาคมอาเซี่ยนประกอบด้วย 10 ประเทศ



อย่างไรก็ตามเนื่องจากความสนใจและความแตกต่างของการพัฒนาที่ประเทศสมาชิกตั้งอยู่ทำให้ยังไม่บรรลุความสำเร็จ นี้คือปัญหาของการรวมตัวอาเซี่ยนทางเศรษฐกิจ คือรวมตัวกันมาหลายปียังไม่มีธนาคารกลางอาเซี่ยน หรือความพยายามในการใช้เงินสกุลอาเซียนเพื่อลดการพึ่งพาเงินดอลล่าห์ หยวน แย่งกันในการส่งออกและลดค่าเงินอย่างกรณีเวียดนาม



ทำให้สมาชิกอาเซี่ยนต้องแข่งขันกันเองในการส่งเสริมการลงทุนเพื่อให้ต่างชาติให้ความสนใจลงทุนอย่างที่ญี่ปุ่นและตะวันตกมีนักลงทุนขนาดใหญ่ในอดีต ส่งผลให้ตลาดอาเซี่ยนมีการขยายตัวภายในช้าและไม่สามารถแบ่งแยกแรงงานระหว่างประเทศภายในกลุ่มตนเองได้ กลายเป็นอุปสรรคการเจรจากันในการเปิดตลาดเสรีและมีช่องว่างในการพัฒนาระหว่างกัน

ในขณะที่จีนกำลังเพิ่มบทบาทของตนในภูมิภาคอาเซี่ยนอย่างรวดเร็วและลงทุนอย่างแข็งขันในโครงสร้างพื้นฐานตามความริเริ่มของตนในโครงการเส้นทางสายไหมใหม่

ปักกิ่งสัญญาว่าจะให้เงินกู้ขนาดเล็กกว่า 10 พันล้านหยวน (1.5 พันล้านดอลลาร์) ผ่านโครงสร้างข้ามชาติระหว่างจีนกับห้าประเทศในลุ่มน้ำโขง แต่การพึ่งพาดังกล่าวมีราคาแพง ตัวอย่างเช่นในลาว โครงการขนาดใหญ่ เช่น การก่อสร้างเขื่อน ทางหลวงและทางรถไฟ ได้รับการยอมรับจากการลงทุนของจีนแต่รัฐบาลลาวต้องแลกกับสัมปทานที่ดินและสิทธิในการพัฒนา

กองทุนภูมิภาคโครงสร้างพื้นฐานอาจช่วยปรับปรุงการประสานงานระหว่างประเทศในภูมิภาค ตัวอย่างเช่น จีนมีการก่อสร้างเขื่อนตามแม่น้ำโขงในลาวและกัมพูชา แต่โครงการเหล่านี้คุกคามระบบนิเวศทางการเกษตรของเวียดนาม 

การทำความเข้าใจหรือใช้กลยุทธ์ร่วมกันระหว่างประเทศ ACMECS น่าจะเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญตอนนี้ในฐานะสินทรัพย์ที่สำคัญก่อนที่จะหันไปขอความช่วยเหลือจากจีน น่าจะทำให้ลดการพึ่งพาจากจีนและการสูญเสียสิทธิต่างๆ ที่พึงจะได้รับ ก็คาดหวังว่าจะมีการดำเนินการเป็นรูปธรรมหลังจากประชุมสุดยอดเสียที มากกว่าการถ่ายรูปจับมือร่วมกันแต่ละครั้ง เพื่อให้คนรุ่นต่อไปสานต่อในแนวคิดที่จะรักษาอธิปไตยทางเศรษฐกิจ


ผู้เขียน : ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย