ฝันให้ไกลแล้วไปให้ถึง ‘SPACE INNOPOLIS’ สานฝันไทยทั้งชาติ ด้วยนวัตกรรมจากเทคโนโลยีอวกาศฝีมือคนไทย

จากบทความที่เคยนำเสนอไป เรื่อง “‘อุตสาหกรรมอวกาศ’ 1 ใน 10 S curve อุตสาหกรรมเป้าหมาย แต้มต่อดันไทยสู่ Aerospace Hub แห่งอาเซียน” ทำให้ทุกท่านได้ทราบแล้วว่า “อุตสาหกรรมอวกาศ” ของไทย มีศักยภาพและแนวโน้มการเติบโตที่สดใส เพราะตัวเลขมูลค่าล่าสุดของอุตสาหกรรมนี้อยู่ที่ 5.6 หมื่นล้าน ซึ่งเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมอื่นแล้ว มีอัตราเติบโตมากกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ทีเดียว มาในวันนี้ เรามีข้อมูลน่าสนใจของมาตรการส่งเสริม อุตสาหกรรมอวกาศไทย ด้วยการจัดตั้ง SPACE INNOPOLIS หรือ สเปช อินโนโพลิส เพื่อต่อยอดการใช้เทคโนโลยีอวกาศของประเทศไทยให้เป็นประโยชน์ เอื้อต่อการพัฒนาทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคการศึกษา


ทำความรู้จัก SPACE INNOPOLIS ขับเคลื่อนไทยไปสู่ฝันยังอวกาศ

การจัดตั้ง SPACE INNOPOLIS เป็นโครงการที่เกิดขึ้นตาม แผนการพัฒนาเขตนวัตกรรมเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EECi เพื่อเป็นศูนย์กลางในการต่อยอดการใช้เทคโนโลยีอวกาศของประเทศไทย ไม่ว่าจะเพื่อการทหาร การจราจรทางอากาศ สร้างแผนที่เส้นทางความละเอียดสูงสำหรับการขนส่งสมัยใหม่ หรือแม้แต่การดึงเทคโนโลยีอวกาศมาเพื่อใช้ในการเกษตร

โดยการพัฒนา สเปซ อินโนโพลิส สามารถทำได้ทันทีโดยไม่ต้องรอโครงสร้างพื้นฐาน EECi ให้เสร็จทั้งระบบ โดยเฉพาะการต่อยอดจากการใช้เทคโนโลยีอวกาศของประเทศไทยที่มีการพัฒนาแล้ว ซึ่งประกอบไปด้วย 2 ส่วนหลัก คือ

  • การวิจัยที่เห็นผลได้ในระยะสั้น (Quickwin)

เป็นการต่อยอดจากเทคโนโลยีที่พัฒนาเกือบจะสมบูรณ์แล้ว ได้แก่ การวิจัยการใช้ข้อมูลตำแหน่งจากดาวเทียมระบุตำแหน่ง GNSS มาใช้ประกอบการทำการเกษตรความแม่นยำสูง และงานก่อสร้างความแม่นยำสูง และการวิจัยใช้งานแบบ Dual-use กับทางทหาร การพัฒนาระบบจัดการการจราจรทางอากาศ การสร้างแผนที่เส้นทางความละเอียดสูงสำหรับการขนส่งสมัยใหม่ รวมถึงการเฝ้าติดตาม ตรวจสอบวัตถุอวกาศ ดังนั้น การวิจัยแบบ Quickwin จะเป็นการพัฒนาที่สามารถทำได้ทันทีโดยไม่ต้องรอโครงสร้างพื้นฐาน EECi ให้เสร็จทั้งระบบและสามารถเห็นผลเป็นรูปธรรมได้ใน 2-5 ปี

  • การวิจัยแนวหน้า (Frontier)

เพื่อปูทางสู่การเป็นผู้นำเทคโนโลยีเฉพาะทางการบินและอวกาศ ที่ทำให้ประเทศไทยมีเทคโนโลยีการบินและอวกาศขั้นก้าวหน้า โดยที่ไม่เคยมีในประเทศไทยมาก่อน แต่เป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการพัฒนาของโลกในอนาคต โดยมุ่งเน้นการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมอวกาศสมัยใหม่ ได้แก่ แพลตฟอร์มอากาศยานไร้คนขับเพดานบินสูง เพื่อใช้ทดแทนดาวเทียม และการวิจัยและพัฒนาระบบนำส่ง รองรับการส่งดาวเทียมน้ำหนักเบาเข้าสู่วงโคจร

ทั้ง 2 ส่วนจะตั้งอยู่ภายในพื้นที่ EECi รองรับการถ่ายทอดแบ่งปันเทคโนโลยีและทีมพัฒนา ร่วมกับหน่วยวิจัยอื่นในพื้นที่ รวมไปถึงการทำงานร่วมกับหน่วยงานเอกชนที่เชี่ยวชาญเทคโนโลยีเฉพาะด้านที่เกี่ยวข้อง ซึ่งได้หารือกันเพื่อหาแนวทางการพัฒนากับตัวแทนของหน่วยงานเอกชนและหน่วยงานของรัฐ ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ

www.eeci.or.th

SPACE INNOPOLIS Thailand ศูนย์กลางการบูรณาการ เชื่อมโยงอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ

นอกจากโครงสร้างพื้นฐานด้านการวิจัยของ สเปซ อินโนโพลิส ในพื้นที่ EECi แล้ว ยังมีการวางแผนที่จะร่วมมือกับ ARIPOLIS เพื่อที่จะเป็นตัวกลางเชื่อมโยงอุตสาหกรรมการบินและอวกาศแบบองค์รวม รวมถึงเทคโนโลยีเพื่ออุตสาหกรรมการบินและอวกาศด้วย

อย่างไรก็ตาม ห่วงโซ่คุณค่าของอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ ต้องการองค์ประกอบหลายส่วนที่จำเป็นต้องเชื่อมโยงกับองค์ประกอบอื่นๆ เข้าด้วยกัน โดยจะเกิดเป็นองค์ความรู้เทคโนโลยีการบินและอวกาศทั้งระบบขึ้นที่ EECi และสามารถต่อยอดเชื่อมโยงเข้ากับอุตสาหกรรมอื่นๆ ได้ด้วย โดยสามารถเชื่อมโยงกับโครงสร้างพื้นฐานอื่นๆ ที่ได้วางแผนในการร่วมมือส่งเสริมนวัตกรรมอุตสาหกรรมการบินและอวกาศด้วย เช่น

  • โครงสร้างพื้นฐานศูนย์ทดสอบ ประกอบ ดาวเทียม และการทดสอบอากาศยานมาตรฐานนานาชาติ ของสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (สทอภ.) ตั้งอยู่ที่ อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี
  • โครงการนิคมอากาศยาน (Aerotropolis) บริเวณท่าอากาศยานอู่ตะเภา จ.ระยอง เพื่อรองรับการซ่อมบำรุงอากาศยานและผลิตชิ้นส่วนอากาศยาน
  • โครงการสร้างศูนย์การเรียนด้านธุรกิจการบินของสถาบันการบินพลเรือน กทม. และเพื่อพัฒนาบุคลากรด้านการบินรวมทั้งตลาดนักบินในแก่ประเทศ
  • โครงการสร้างศูนย์การเรียนด้านการบินและอวกาศในมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ

ด้วยการวางแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมการบินและอวกาศของ สเปซ อินโนโพลิส และโครงสร้างพื้นฐานตามที่ได้กล่าวมา จึงคาดหวังได้ว่าประเทศไทยจะสามารถพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมการบินและอวกาศแบบครบวงจร ตั้งแต่การวิจัยขั้นต้น การทดสอบโมเดลจำลอง การใช้งานสภาพแวดล้อมเสมือน ไปจนถึงการผลิตเพื่อใช้งานเชิงอุตสาหกรรม โดยสามารถพัฒนาได้อย่างต่อเนื่องในทุกภาคส่วน ช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน และผลักดันให้เป็นหนึ่งในประเทศแนวหน้าด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมการบินและอวกาศได้


รีวิวต้นแบบ นวัตกรรมเทคโนโลยีอวกาศ ระดับโลก จากแดนมังกร

เมื่อเห็นแผนยุทธศาสตร์ การจัดตั้งสเปซ อินโนโพลิส แล้ว เชื่อเหลือเกินว่าหากทุกภารกิจตามแผน สามารถทำให้เกิดขึ้นได้จริง การก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำอุตสาหกรรมอวกาศ อย่างน้อยในภูมิภาคอาเซียนของไทยคงไม่ไกลเกินเอื้อม ทว่า เพื่อให้เห็นภาพของนวัตกรรมเทคโนโลยีอวกาศในยุคนี้ เรามีข้อมูลอัปเดตเกี่ยวกับวิวัฒนาการเทคโนโลยีอวกาศจากแดนมังกร หรือ ประเทศจีน พี่ใหญ่ที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้นำเทคโนโลยีอวกาศที่สหรัฐอเมริกา ยังต้องยำเกรง

โดยที่ผ่านมา จีนได้พัฒนาเทคโนโลยีอวกาศอย่างหลากหลายและมีการส่งดาวเทียมและยานอวกาศขึ้นสู่ห้วงอวกาศจำนวนมาก จึงขอยกตัวอย่างทั้งนวัตกรรมอวกาศที่ไทยเองก็มีศักยภาพในการสร้างขึ้นได้เองแล้ว เช่น ดาวเทียมสื่อสาร ไปจนถึงเทคโนโลยีอวกาศในระดับโลก ที่จีนได้ชื่อว่าเป็นเจ้าของวิทยาการละเป็นผู้คิดค้นขึ้นได้เอง ดังนี้

  • ดาวเทียมสื่อสาร (Telecommunication Satellite)

ดาวเทียมสื่อสาร คือ ดาวเทียมทำหน้าที่เพื่อที่จะเชื่อมโยงเครือข่ายการสื่อสาร ของโลกเข้าไว้ด้วยกัน และเป็นดาวเทียมที่มีการผลิตมากที่สุด ทั้งโดยภาครัฐและบริษัท เอกชนจำนวนมากของหลายประเทศทั้งที่พัฒนาแล้วและกำลังพัฒนา การทำธุรกิจ กับดาวเทียมประเภทนี้มีมากที่สุด เพราะเป็นดาวเทียมประเภทใช้เชื่อมต่อสัญญาณ ในการถ่ายทอดต่างๆ

ไม่ว่าจะเป็นสัญญาณเสียง สัญญาณภาพ หรือสัญญาณข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจีนมีดาวเทียมสื่อสารชุด จงซิง (Zhong Xing-中星) หรือ ChinaSat โดยจีนได้ยิงดาวเทียมสื่อสาร จงซิง 10 (中星10号) และ จงซิง 11 (中星11号) จากศูนย์ยิงดาวเทียมซีชวง มณฑลเสฉวน เมื่อเดือนมิถุนายน 2554 และพฤษภาคม 2556 ตามลำดับ

ดาวเทียมสื่อสารชุด จงซิง (Zhong Xing-中星) หรือ ChinaSat

โดยล่าสุดได้ยิงดาวเทียมจงซิง 9A อีกหนึ่งดวงในวันที่ 6 มิ.ย. 2560 ดาวเทียมจงซิงจะสามารถให้ข้อมูลด้านการสื่อสาร การแพร่สัญญาณบริการส่งข้อมูลอื่นๆ สำหรับผู้ใช้ในจีนและภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก แต่ดังที่เกริ่นว่าสำหรับเทคโนโลยีด้านนี้ ไทยเองมีดาวเทียมชุดไทยคมให้บริการเป็นหลักแล้ว จึงไม่มีความจำเป็นต้องพึ่งพาดาวเทียมชุดจงซิงของจีนเท่าใดนัก

อย่างไรก็ตาม จีนกำลังจะเป็นชาติแรกในโลกที่สามารถพัฒนาดาวเทียมสื่อสารควอนตัมที่ใช้อนุภาคของแสงหรือที่เรียกว่า โฟตอน (photon) ที่มีพลังงานสูงมากและมีช่วงคลื่นสั้นมาก ส่งข้อมูลรหัสจากอวกาศที่รวดเร็วมากและไม่สามารถจารกรรมลักลอบถอดรหัสได้ โดยขณะนี้นักวิทยาศาสตร์จีนกำลังทดสอบติดตั้งระบบสำหรับการส่งดาวเทียมขึ้นสู่อวกาศและหากการดำเนินการสำเร็จ จีนจะกลายเป็นประเทศที่มีเทคโนโลยีสื่อสารสูงสุด

โครงการนี้คือการปฏิวัติการสื่อสารของโลก และจะเป็นข้อพิสูจน์ชัดเจนว่า จีนเป็นประเทศที่มีระบบดาวเทียมสื่อสารและโทรคมนาคมที่ทันสมัยที่สุดในโลก เทคโนโลยีใหม่นี้จะปกป้องระบบสารสนเทศสำหรับโลกไซเบอร์ในอนาคตได้มากขึ้นถึงร้อยละ 120 และจีนมีแผนที่จะใช้ดาวเทียมควอนตัม ครอบคลุมการสื่อสารทั่วโลกภายในปี 2030 สำหรับภาคพื้นดินนั้น จีนยังได้สร้างเครือข่ายระบบสื่อสารควอนตัมของตนเอง เพื่อใช้ในภารกิจด้านความมั่นคงและป้องกันประเทศด้วย

  • สถานีอวกาศ “เทียนกง” (Tian Gong-天宫)

คำว่า เทียนกง แปลตรงตัวว่าวังฟ้าหรือวังสวรรค์ ซึ่งที่ผ่านมา จีนได้สร้างสถานีเทียนกง-1 (Tian Gong I)  ที่ตอนนี้ได้หมดอายุตกลงสู่มหาสมุทรแปซิฟิกไปแล้ว ทว่าสถานี้นับเป็นสถานีอวกาศแห่งแรกของจีนที่ใช้เป็นสถานที่ทดสอบพัฒนาขีดความสามารถการเชื่อมต่อและการเทียบท่าซึ่งจำเป็นสำหรับการสนับสนุนศูนย์อวกาศที่ใหญ่ขึ้น

สถานีอวกาศ “เทียนกง” (Tian Gong-天宫)

การปล่อยสถานีอวกาศ เทียนกง-1 มีขึ้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2554 เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสถานีอวกาศเทียนกง หรือมีชื่อทางการว่า โครงการ 921-2 ซึ่งมีเป้าหมายที่จะส่งสถานีอวกาศมีคนอยู่อาศัยขนาดเต็มกึ่งถาวรขึ้นสู่วงโคจรภายใน พ.ศ. 2563 เทียนกง-1 เป็น “โมดูลห้องปฏิบัติการอวกาศ” หนัก 8.5 ตัน และสามารถเทียบกับอวกาศยานมีคนบังคับและอัตโนมัติได้ และยังสามารถนำยานอวกาศเสินโจว-8 เสินโจว-9 และเสินโจว-10 เทียบกับเทียนกง 1 ระหว่างปฏิบัติการด้วย

โดยขณะนี้ สถานีอวกาศเทียนกง 2 สถานีรุ่นน้อง ได้ปล่อยไปประจำการเมื่อ 15 กันยายน พ.ศ. 2559 ณ สถานีปล่อยดาวเทียมที่เมืองจิ่วฉวน มณฑลกานซูแล้ว ซึ่งก่อนหน้าที่จะมีการปลดระวาง สถานีทั้งสองได้เคยมีโอกาสเชื่อมต่อกันกลางอวกาศ รวมทั้งเทียนกง 2 ได้มีการเทียบยานอวกาศเสินโจว-11 เป็นที่รับส่งนักบินอวกาศไป-กลับ จากสถานีกับโลก

ดังนั้น สถานีอวกาศเทียนกงจึงเป็นแหล่งเก็บข้อมูลนอกพิภพที่ใหญ่ที่สุดของเอเชีย และมีข่าวล่าสุดเผยออกมาแล้วว่า เทียนกง 3 กำลังจะถูกยิงขึ้นสู่นอกโลกแล้วเร็วๆ นี้ และถ้าวันนั้นมาถึง สถานีอวกาศเทียนกง 3 ก็จะกลายเป็นสถานีอวกาศที่ใหญ่ที่สุดในโลกทันที

  • ยานอวกาศพร้อมมนุษย์

จีนได้ส่งมนุษย์ นายหยาง ลี่เหว่ย ขึ้นไปโคจรในอวกาศครั้งแรกเมื่อปี 2542 โดยยานอวกาศ “เสินโจว-1” (Shen Zhou-神州) และยังได้มีการส่งมนุษย์ไปอีกในปฏิบัติการเสินโจว 5 เมื่อปี พ.ศ. 2546 และในปี 2551 ยังได้ส่งเสินโจว 7 กับนักบิน อวกาศ 3 คน และปฏิบัติการเดินในอวกาศเป็นครั้งแรก

ยานอวกาศ “เสินโจว-1” (Shen Zhou-神州)

และในช่วงเวลาผ่านมา 17 ปี จีนยังประสบผลสำเร็จอย่างต่อเนื่องด้านการบินอวกาศ โดยปี พ.ศ. 2559 จีนส่งยานอวกาศพร้อมมนุษย์ “เสินโจว-11” หรือลำที่ 11 ในกลุ่มยานอวกาศพร้อมมนุษย์ เพื่อเชื่อมต่อกับสถานีอวกาศ เทียนกง 2 ที่ลอยอยู่ในอวกาศได้แล้ว


ที่มา :


อัปเดต เรื่องน่ารู้ นวัตกรรมและเทคโนโลยีอวกาศ ที่ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเราอีกต่อไป

‘ออสการ์’ ดาวเทียมกำจัดขยะอวกาศ นวัตกรรมคืนระบบนิเวศให้ชั้นบรรยากาศนอกโลก

ร่วมลุ้น อินเดีย พิชิตภารกิจแห่งมวลมนุษยชาติ เป็นผู้นำเทคโนโลยีอวกาศ ส่งยาน ‘สำรวจดวงจันทร์’ สำเร็จ เป็นชาติที่ 4 ของโลก

‘อุตสาหกรรมอวกาศ’ 1 ใน 10 S curve อุตสาหกรรมเป้าหมาย แต้มต่อดันไทยสู่ Aerospace Hub แห่งอาเซียน

An Astronaut’s Guide to Life on Earth บทเรียนจากอวกาศ สู่คัมภีร์การใช้ชีวิตอย่างเป็นสุขบนพื้นโลก

Previous articleสาลิกาคาบข่าว Vol.291/62
Next article“แอ็ด 5.0” อาชีพใหม่ ไม่แคร์ “ปริญญา” รวยกว่า “อาจารย์” ตอบโจทย์ Gen Z
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์