ประเทศกำลังพัฒนาอย่างตุรกี ที่ดูเหมือนว่าจะเป็นดาวรุ่งก่อนปี 2014 กล่าวคือ คาดว่าจะเป็นรัฐที่มีอิทธิพลในตะวันออกกลางและเอเชียกลาง แต่หลังจากความล้มเหลวของการทำรัฐประหารที่จะโค่นรัฐบาล เรเซป ตอยยิบ เออร์โดกัน (Recep Tayyip Erdoğan) นโยบายระหว่างประเทศของตุรกีที่ ‘ไม่นิยมตะวันตก’ ส่งผลอย่างมากต่อการพัฒนาฐานะความเป็นอยู่ของชาวตุรกี
ความไม่เท่าเทียมกันของรายได้ คือตัวฟ้องผลงานรัฐ!!!
สถาบันสถิติของตุรกียังไม่ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับความไม่เท่าเทียมกันของรายได้สำหรับปี 2019 อย่างไรก็ตามข้อมูลของ Global Wealth Report จาก Credit Suisse ระบุว่าตุรกีกลายเป็นหนึ่งในประเทศที่เริ่มสูญเสียความมั่งคั่งอย่างรวดเร็วในปีนี้ เมื่อเทียบเป็นเงินดอลลาร์ซึ่งก่อให้เกิดวิกฤติในตุรกีเช่นเดียวกับการลดลงของจีดีพี และราคาอสังหาริมทรัพย์ซึ่งเป็นพื้นฐานของความมั่งคั่ง
ตามรายงานชี้ว่าส่วนแบ่งในความมั่งคั่งรวม 1% ของพลเมืองที่ร่ำรวยที่สุดของตุรกีลดลงจาก 54% ในปี 2018 เป็น 42.5%
ข้อมูลการกระจายรายได้และความมั่งคั่งช่วยให้เข้าใจสภาพสังคมและการเมืองในประเทศ และการเปลี่ยนแปลงในกระบวนการเหล่านี้ในปีที่ผ่านมาทำให้เห็นภาพของสิ่งที่อยู่เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในแต่ละประเทศและระหว่างประเทศ
หลายประเทศรวมถึงตุรกี การศึกษาความไม่เท่าเทียมกันของรายได้เป็นตัวกำหนดว่ารายได้ประชาชาติ จีดีพีมีการกระจายในกลุ่มสังคมอย่างไร? โดยพิจารณาจากสิ่งที่ครัวเรือนได้รับในประเภทต่างๆ เช่น ค่าจ้าง ผลกำไร ดอกเบี้ย ค่าเช่าทางเศรษฐกิจ โดยสถาบันสถิติของตุรกีได้ศึกษาเกี่ยวกับความไม่เท่าเทียมกันของรายได้ทุกทีตั้งแต่ปี 2002 (ก่อนหน้านี้มีการศึกษาเป็นระยะเวลานาน) อย่างไรก็ตาม สถาบันสถิติของตุรกีไม่ได้ทำการวิจัยเกี่ยวกับการกระจายความมั่งคั่งที่เป็นของเอกชน แต่ Credit Suisse Research Institute ได้เก็บข้อมูลวิจัยทั่วโลกตั้งแต่ปี 2010 แล้ว
ความมั่งคั่งกับค่าเงินดอลลาร์
ความมั่งคั่งนั้นพิจารณาจากสิ่งที่ผู้คนเป็นเจ้าของ อย่างสินทรัพย์ทางการเงินของพวกเขา เงินฝากธนาคาร หุ้น พันธบัตรทองคำและเครื่องประดับอสังหาริมทรัพย์เช่นที่ดินอาคารและอพาร์ตเมนต์ ในแต่ละปี
ความเป็นอยู่ที่ดีของบุคคลสามารถเพิ่มขึ้นได้เนื่องจากส่วนแบ่งที่เขาได้รับจากรายได้รวม อย่างไรก็ตามการเพิ่มหรือลดมูลค่าของสินทรัพย์อาจเพิ่มหรือลดความมั่งคั่ง
จากการศึกษา Credit Suisse Research Institute วัดความมั่งคั่งของประเทศในสกุลเงินของตนเองจากนั้นแปลงเป็นดอลลาร์สหรัฐ ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงฐานะความเป็นอยู่ได้รับผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยนของสกุลเงินท้องถิ่นเมื่อเทียบกับดอลลาร์

จากรายงานปัจจุบันในปี 2019 ฐานะความเป็นอยู่ของบุคคลทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ 361 ล้านล้านดอลลาร์เมื่อปีที่แล้วเป็น 352 ล้านล้านดอลลาร์ ส่วนแบ่งที่ใหญ่ที่สุดคือในสหรัฐอเมริกา (ประมาณ 30%) ตามด้วยจีน (18%) ญี่ปุ่น (7%) และเยอรมนี สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส (4% ) กล่าวอีกนัยหนึ่งสองในสามของความมั่งคั่งของโลกนั้นกระจุกตัวอยู่ใน 6 ประเทศนี้
จากรายงานปัจจุบันในปี 2019 ฐานะความเป็นอยู่ของบุคคลทั่วโลกอยู่ที่ช่องว่างในการกระจายความมั่งคั่งของโลกได้เติบโตขึ้นอย่างน่าตกใจ
- 1% ของคนที่รวยที่สุดในโลกเป็นเจ้าของ 45% ความมั่งคั่งของโลก
- 5% ที่ยอดปิรามิดของโลกเป็นเจ้าของ 70% ของความมั่งคั่งทั้งหมด
- 10% ที่ร่ำรวยที่สุด เกือบ 82% ของความมั่งคั่งของสังคมและส่วนใหญ่ 90% ของประชากรเป็นเจ้าของเพียง 18% ของความมั่งคั่งของโลก
ทุนนิยมโลกกำลังดิ้นรนเพื่อรับมือกับสถานการณ์เช่นนี้ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาทั่วโลก
การลดฐานะความเป็นอยู่กับนโยบายการลงทุนที่ผิดพลาด
จาก 361 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่สร้างความมั่งคั่งโลก 1.35 ล้านล้านดอลลาร์ หรือ 0.37% มาจากตุรกีในปี 2018 คิดเป็นสัดส่วน 0.45% ตั้งแต่ปี 2003
กระแสเงินทุนต่างประเทศไหลเข้าสู่ตุรกีได้ช่วยสนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจมากถึง 7% และการเติบโตของรายได้และฐานะความเป็นอยู่ของผู้คนในประเทศได้เริ่มขึ้นแล้ว
แนวโน้มการเติบโตนี้มุ่งเน้นไปที่ตลาดในประเทศและรวมถึง “ฟองสบู่” ในตลาดอสังหาริมทรัพย์ที่กลายเป็นความซบเซาและภาวะถดถอยเมื่อการไหลเข้าของเงินทุนต่างประเทศเริ่มลดและเริ่มชะลอตัวลง
ตั้งแต่ปี 2018 รายได้ประชาชาติของตุรกีลดลง เมื่ออสังหาริมทรัพย์ลดค่าลงและการลดค่าเงินลีร่าก็สร้างปัญหาต่อฐานะความเป็นอยู่

ตามรายงาน Credit Suisse ปริมาณของความมั่งคั่งที่สูญเสียไปของตุรกีหลังจากวิกฤตที่เริ่มขึ้นในช่วงกลางปี 2018 มีจำนวน 257 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี จนมาถึงกลางปี 2019 นั่นคือ รายได้ประชาชาติลดลง
จากข้อมูลของไอเอ็มเอฟระบุว่า จีดีพีของตุรกีและจีดีพีต่อหัวลดลงมาอยู่ที่ 744 พันล้านดอลลาร์ และ 8,960 ดอลลาร์ ตามลำดับ ซึ่งการลดลงของค่าเงินลีร่า (Lira) ตุรกี 20% ต่อปี เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้สูญเสียทรัพย์สมบัติ 16% ควบคู่ไปกับการลดลงของราคาอสังหาริมทรัพย์ซึ่งคิดเป็น 3 ใน 4 ของความมั่งคั่ง
เหตุผลด้านความได้เปรียบของอสังหาริมทรัพย์ ในแง่ของการสะสมความมั่งคั่งในตุรกีเอาไว้คืออะไร?
นโยบายการเติบโตของพรรคยุติธรรมและการพัฒนามีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2002 ซึ่งจัดลำดับความสำคัญการก่อสร้างโดยเฉพาะอาคารและสิ่งปลูกสร้างอื่นๆ ในอิสตันบูล
อย่างไรก็ตาม ในปี 2018 และ 2019 ราคาที่อยู่อาศัยเพิ่มขึ้นเพียง 6% และ 4% ตามลำดับ ซึ่งต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อของผู้บริโภคซึ่งสูงถึง 20% ในปี 2018 และในปีนี้ควรจะเป็น 12% แต่ทั้งหมดนี้หมายถึงการทำลายความมั่งคั่งของประเทศอย่างรุนแรง
ตามข้อมูลของ Credit Suisse ในปี 2018 พบว่า 10% ของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดในตุรกีเป็นเจ้าของ 81% จาก 1.6 ล้านล้านดอลลาร์ในประเทศคิดเป็นสัดส่วน 5% และ 1% ที่ร่ำรวยที่สุด เป็น 71% และ 54% ตามลำดับ
ผลมาจากการสูญเสียฐานะความเป็นอยู่ 257 พันล้านดอลลาร์ ท่ามกลางวิกฤตอย่างต่อเนื่อง คิดเป็นสัดส่วน 10% ของบริษัทที่ใหญ่ที่สุดในปี 2019 ลดลงถึง 70% สัดส่วน 1% ของบริษัทที่ใหญ่ที่สุดลดลงถึง 42.5% ของความมั่งคั่ง
ค่าดัชนีจีนีในตุรกี เป็นตัวบ่งชี้การกระจายทางสถิติที่ใช้ในการวัดความไม่เท่าเทียมกันทางเศรษฐกิจ ซึ่งลดลงจาก 79 ในปีที่แล้ว มาอยู่ที่ประมาณ 87
ทั้งนี้ ดัชนีจีนียิ่งมีตัวเลขสูงขึ้นมากเท่าไหร่ ก็แสดงว่ายิ่งมีความไม่เท่าเทียมกัน สูงขึ้นมากเท่านั้น
ความไม่เท่าเทียมกันของความมั่งคั่งของตุรกียังคงเป็นหนึ่งในประเทศที่สูงที่สุดในกลุ่มเศรษฐกิจเกิดใหม่ ความไม่เท่าเทียมกันที่เพิ่มขึ้นกับฐานะความเป็นอยู่ที่ดีมักจะมาพร้อมกับการเพิ่มความไม่เท่าเทียมกันในสถานะทางการเมืองและอำนาจ
ช่องว่างด้านความเป็นอยู่ในปัจจุบันในระดับชาติและระดับโลกทำให้เกิดการประท้วงและความวุ่นวายทางสังคมเพิ่มขึ้นทั่วโลกและมีส่วนทำให้เกิดการเปลี่ยนผ่านจากระบอบประชาธิปไตยไปสู่ระบอบเผด็จการ
บรรดาผู้ที่ปฏิเสธที่จะรับมือกับปัญหาความไม่เท่าเทียมกำลังเปลี่ยนไปสู่ระบอบการปกครองที่ควบคุมไม่ได้มากกว่าการหาทางแก้ไขเพื่อรับมือกับความไม่พอใจของประชากรเพิ่มราคาสินค้าโดยเฉพาะเชื้อเพลิงให้กับความตึงเครียดและความไม่สงบทั่วโลก
ตอนนี้โลกกำลังสั่นสะเทือนด้วยความไม่สงบทางสังคมใหม่ทุกวัน ผลที่ได้คืออนาคตที่ไม่แน่นอนอย่างสมบูรณ์
ที่น่าสนใจคือค่าเงินบาทที่แข็งตัว อัตราเงินเฟ้อที่ต่ำกับนโยบายการลงทุนภายในประเทศเพิ่มฐานะความเป็นอยู่ของพลเมืองรัฐอุกกาบาตอย่างไร?
ต้องรอดูกันว่าหน่วยงานทางสถิติแห่งชาติจะรายงานเรื่องนี้อย่างไรของปีต่อปี ซึ่งจะทำให้เห็นความชัดเจนด้านนโยบาย กลไกการจัดการองค์กรเศรษฐกิจ และปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศ

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย











