การประชุม World Economic Forum (WEF) ที่จัดขึ้น ณ เมือ งดาวอส เมื่อวันที่ 21-24 มกราคมที่ผ่านมา เป็นสถานที่นั ดพบของชนชั้นนำทางการเมืองและธุรกิจ มหาเศรษฐีนักการเมือง และนัก กิจกรรมทางสังคม ซึ่งมาร่วมวางแผนแก้ไขข้อบกพร่องของรูปแบบทุนนิยมในปัจจุบัน
ในงานประชุม WEF มีข้อมูลที่น่าสนใจอ ย่างมากจากการศึกษาของ Edelman Trust Barometer ในเดือนตุลาคม – พฤศจิกายน 2019 และกลายเป็นประเด็นที่สำคั ญของประเทศไทย
ระบบทุนนิยม เลวร้ายกว่าประโ ยชน์ที่จะได้รับ!
ระบบทุนนิยมในรูปแบบปัจจุบั นไม่พบกับความท้าทายอีกต่อไ ป ธุรกิจไม่ควรคำนึงแค่ผลประโ ยชน์ของ บริษัทเท่านั้น แต่ยังต้องคำนึงถึงผลประโยช น์ของพนักงานและชุมชนท้องถิ ่นด้วย นี่คือบทสรุปจากการสำรวจผู้อยู่อาศัยใน 28 ประเทศทั่ วโลก ที่เผยแพร่โดย Edelman Trust Barometer ในวันเปิดงาน World Economic Forum (WEF) ซึ่งคนส่วนใหญ่ในโลกสูญเสียความ เชื่อมั่นเรื่องผลประโยชน์จากทุ นนิยมและกลัวว่าระบอบประชาธ ิปไตยตะวันตกกำลังสูญเสียปร ะสิทธิภาพ
ตามรายงานจากการสัมภาษณ์กว่า 34,000 คน ใน 28 ประเทศ มี 56% เห็นด้วยว่าระบบทุนนิยมในรู ปแบบปัจจุบันเป็นอันตรายม ากกว่ามีประโยชน์ และรายงา นถึงความไม่เท่าเทียมที่เพิ ่มขึ้นในโลกซึ่งทำให้ผู้คนส งสัยว่า ประชาธิปไตยของลัทธิ ทุนนิยมของตะวันตก สูญเสียศรัทธาในด้านประโยชน์ของ ระบบทุนนิยมแล้วหรือ
สัดส่วนของผู้คนที่มองระบบท
ุนนิยมและอนาคตของตนเองในแง่ร้ายอย่างมาก โดยเฉพาะในประ เทศไทย (75%) และอินเดีย (74%) นอกจากนี้ ผู้อยู่อาศัยส่วนใ หญ่ของประเทศที่พัฒนาแล้ว เช ่น ในฝรั่งเศส (69%), อิตาลี (61%), สเปน (60%), เนเธอร์แลนด์ (59%), ไอร์แลนด์ (57%), เยอรมนี (55%), สิงคโปร์ ( 54%) และสหราชอาณาจักร (53%) มีเพียงผู้พักอาศัยในญี่ปุ่
นเท่านั้นที่เห็นว่ามีประโยชน์ มากกว่าอันตรายจากทุนนิยมมี จำนวนคนมองโลกในแง่ร้ายแค่ 35%
การศึกษาพบว่า การเพิ่มขึ้นข องการมองในแง่ร้ายโดยทั่วไป นั้นมาพร้อมกับการลดลงของคว ามเชื่อมั่นในสถาบันทางสังค มโดย 57% ของผู้ตอบแบบสอบถามกล่าวว่า หน่วยงานของรัฐให้บริการด้านผลป ระโยชน์ที่ “น้อย”
นักวิจัยเชื่อว่าวิกฤตความ เชื่อมั่นดังกล่าวเกี่ยวข้อ งกับความไม่เท่าเทียมที่เพิ ่มขึ้นในโลกและความกลัวของผ ู้คนที่มีต่ออนาคตของตนเอง โดยมีเพียง 47% ของผู้ตอบแบบสอบถามเชื่อว่า ภายใน 5 ปีพวกเขาและครอบครั วจะมีชีวิตที่ดีขึ้นกว่าที่ พวกเขามีในตอนนี้ ส่วนครอบครัวในประเทศที่พัฒนาแล้วอีกจำนวนไม่มากนักที่คิดว่าชีวิตจ ะดีขึ้น
และสำหรับการเปรียบเทียบสัดส่วนแล้ว มีเพีย ง 15% ของคนญี่ปุ่นที่เชื่อว่าจะม ีชีวิตที่ดีขึ้นกว่านี้
Richard Edelman CEO ของ Edelman สรุปว่า การเติบโตทางเศรษฐกิจไม่ใช่ สาเหตุของการมองสิ่งต่างๆ ในแง่ดีอีกต ่อไป
“ความไม่เท่าเทียมกันของรายไ ด้เป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อความไว้ วางใจสถาบัน”
โดยพนักงาน 83% กังวลเกี่ยวกับการสูญเสียงานอันเนื่องมาจา กการคุกคามของระบบอัตโนมัติ และภาวะถดถอยที่ ใกล้เข้ามาจากการแข่งขันด้านแรงงานต่า งประเทศที่ถูกกว่า รวมถึงการย้า ยถิ่นฐาน
ในเวลาเดียวกัน ผู้คนในสังคม สมัยใหม่เชื่อใจภาคธุรกิจมา กกว่ารัฐบาล ขณะเดียวกันพนักงานส่วนใหญ่ (92%) เชื่อว่าหัวหน้าบริษัทควรพูดถึงประเด็นทางสังคมแล ะจริยธรรม นั่นคือ ธุรกิจ…ไม่สามารถเป็น เพียงธุรกิจที่ให้ความสำคัญ กับรายได้ของผู้ถือหุ้นอีกต ่อไป
ข้อบกพร่องของระบบทุนนิยมที่กล่าวถึงในช่วงเริ่มต้นของ World Economic Forum ผู้เชี่ยวชาญจากเวทีสนทนาเช ื่อว่า “รูปแบบทุนนิยมในปัจจุ บันไม่สามารถเผชิญกับความท้ าทายในปัจจุบันและไม่สามารถ สร้างผลกำไรเพียงอย่างเดียวได้ ในขณะที่ปัญหาความเหลื่อมล้ำในโลกนั้นกลับทวี ความรุนแรงยิ่งขึ้น“
ความไม่เท่าเทียมกัน สั
งเกตได้จากช่องว่างระหว่างคนรว ยกับคนจนที่ไม่สามารถแคบหรือลดลงได้ แ ละในวันนี้ก็ยังไม่มีมาตรการใ ดๆ ที่จะกำจัดหรือลดความไม่เท่าเที ยมลง
ระบบอะไรกันแน่ในอนาคต!
จากการประชุม WEF เชื่อว่ารัฐบาลของทุกชา ติทั่วโลกควรเริ่มสร้าง เศรษฐกิจมนุษย์ที่ให้ความสำคัญกับสิ่งที่มีคว ามสำคัญต่อสังคมอย่างแท้จริ ง และไม่กระตุ้นการแสวงหาผลก ำไรและความมั่งคั่ง
การตั้งมาตรการดังกล่าวก็เพื่อต่อสู้ กับความไม่เท่าเทียม รวม ถึงการแนะนำให้เก็บภาษีแบบก ้าวหน้า รวมถึงการเก็บภาษีจา กความมั่งคั่ง
นักวิจัยกล่าวว่า การต่อสู้ก ับความไม่เท่าเทียมนั้นสำคั ญเช่นกัน เพราะมันมีผลกระทบม ากขึ้นในการลดความยากจนที่ร ุนแรงกว่าการเติบโตทางเศรษฐ กิจ และจากการวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่า หากประเทศลดความไม่เท่าเทีย มกันของรายได้ลง 1% ต่อปี ภายในปี 2030 จะมีคนบนโลกน้อยกว่า 100 ล้านคนที่จะมีชีวิตยากจนมาก
ด้านการอภิปรายเกี่ยวกับความไม่ สมบูรณ์ของระบบทุนนิยมก็ค่ อนข้างแปลกตรงที่ ไม่มีระบบที่สมบูรณ์แบบ สังคมเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเว ลา และไม ่สามารถถูกแช่แข็งได้ แต่ทุกคนก็พร้อมที่จะยอมรั บการเปลี่ยนแปลง ดังนั้น ความไม่พอใจต่อสถานะ ปัจจุบันของกิจการในสังคมก็จะ เป็นเช่นนี้ตลอดไป
ขณะนี้พลเมืองโดยเฉลี่ยพร้อ มที่จะวิพากษ์วิจารณ์ลัทธิท ุนนิยม แต่ยังไม่พร้อมที่จะสละสิทธ ิในทรัพย์สินส่วนบุคคล ทั้งยังเกลียดดอกเบี้ยเงินกู้ซึ ่งบังคับให้พวกเขาต้องจ่ายเงิน กู้ ดังนั้น จึงต้องการให้ดอกเบี้ยของเข าสูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะไม่ต้องการที่จะจ่ายภาษี และยังคาดว่ารัฐจะดูแลเขาอย ่างเต็มที่ในด้านการดูแลสุข ภาพ การศึกษา และความปลอดภัยส าธารณะ
ความไ
ม่พอใจกับการแบ่งชนชั้นที่เ พิ่มขึ้นของสังคมสมัยใหม่ตา มที่ผู้เชี่ยวชาญเห็นเป็นส่วนใ หญ่นั้น เกี่ยวข้องกับการเปลี ่ยนแปลงใหม่ในโครงสร้างเทคโ นโลยี จากการถือกำเนิดของโลกดิจิทัลใหม่ที่ซึ่งรายได้ของผู้ นำนั้นไม่เท่ากับการทำ กำไรขั้นต่ำของผู้ประกอบการอุตส าหกรรมแบบดั้งเดิม เนื่องจากมีคนงา นน้อยกว่าอุตสาหกรรมแบบดั ้งเดิมและต้องการทักษะความรู้กับสติปั ญญาในระดับหนึ่ง
วันนี้นักเศรษฐศาสตร์ให้ค วามสำคัญเรื่อง คนรวยและคนจนที่สุด คือคนที่มีโอก าสได้รับความช่วยเหลือเพิ่มจากรัฐ และคนชั้นกลางคือคนส่วน ใหญ่ที่สูญเสีย นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่รัฐควรจะท ำอะไรบางอย่างกับแรงงานการผ ลิตเพื่อลดความแตกต่างด้านรา ยได้ เพราะการเพิ่มรายได้นั้นไม่ สามารถทำได้ตลอดผ่ านการกระจายทรัพย์สิน ต้องมีแรงงานฝีมือ มีเทคโนโลยีของชาติตนเอง
รูปแบบทางเศรษฐกิจในปัจจุบันทำให้ผู้คนตกอยู่ในภาวะสูญเสียความหวัง และ นี่คือสิ่งที่น่ากลัว
ทั้งยังไม่มีใครกล้าบอกได้ว่า เ ศรษฐกิจโลกรุ่นใหม่นี้ดีกว่ าที่มีอยู่เดิมหรือไม่ แต่มีสิ่งหนึ่งที่ชัดเจนคือ โลกไม่สามารถมีชีวิตอยู่ในแบบเก่ าได้อีกต่อไป

เรื่อง : ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย










